Turnover rate là gì? Hướng dẫn cách tính tỷ lệ nghỉ việc chuẩn xác

Tỷ lệ thôi việc (Turnover rate) giúp doanh nghiệp nhận biết mức độ ổn định và sự gắn kết của đội ngũ nhân viên đối với tổ chức. Khi tỷ lệ này tăng cao so với mức trung bình toàn ngành, đó có thể là dấu hiệu cho thấy người lao động chưa thực sự hài lòng hoặc môi trường làm việc, chế độ đãi ngộ, cơ hội phát triển chưa đáp ứng kỳ vọng. Công ty sẽ phải xem xét, cân nhắc và có giải pháp xử lý. Vậy cách tính tỷ lệ nghỉ việc như thế nào, làm sao để tính chuẩn xác? Bài viết dưới đây MISA AMIS sẽ giải đáp thắc mắc của bạn đọc. 

XEM THÊM: NẮM RÕ TÌNH HÌNH NHÂN SỰ TRONG MỘT DASHBOARD DUY NHẤT

1. Tỷ lệ nghỉ việc (Turnover rate) là gì?

Tỷ lệ nghỉ việc tiếng anh là Turnover rate, đây là thuật ngữ để chỉ tỷ lệ nhân viên thôi việc trên tổng số lao động trung bình của một năm, tuần hoặc tháng để đánh giá mức độ chuyển đổi nhân viên. 

Tỷ lệ nghỉ việc thường được chia thành hai nhóm chính:

• Tự nguyện (voluntary): Nhân viên chủ động rời khỏi công ty do các yếu tố chủ quan như không hài lòng, muốn thay đổi môi trường, có mâu thuẫn với quản lý hoặc tìm kiếm cơ hội mới.
• Không tự nguyện (involuntary): Nhân viên nghỉ việc do các nguyên nhân khách quan như vấn đề sức khỏe, tuổi tác, chuyển nơi sinh sống, hoặc theo quyết định từ phía doanh nghiệp (ví dụ: tinh giản biên chế, tái cơ cấu).

2. Tỷ lệ nghỉ việc cao ảnh hưởng như thế nào đến doanh nghiệp?

Tỷ lệ nghỉ việc trong doanh nghiệp mang lại cả những mặt tích cực lẫn bất lợi đáng cân nhắc:

Mặt tích cực:

• Giúp doanh nghiệp sàng lọc, loại bỏ những nhân sự không phù hợp để tiết kiệm nguồn lực và tối ưu hóa chi phí lao động.
• Hỗ trợ kiểm soát quỹ lương, giảm gánh nặng chi phí khi số lượng nhân sự được tinh giản hợp lý.
• Tạo điều kiện doanh nghiệp bổ sung nguồn lực mới, có cơ hội tiếp cận và tuyển chọn những nhân tài phù hợp hơn với định hướng phát triển.

Mặt bất lợi:

• Làm giảm hình ảnh và sức hút của doanh nghiệp trên thị trường lao động, nhất là khi tỷ lệ nghỉ việc cao dễ gây tâm lý e ngại cho ứng viên tiềm năng.
• Gây ra tình trạng thiếu hụt nhân sự, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ công việc, chăm sóc khách hàng và kết quả kinh doanh.
• Làm phát sinh chi phí, thời gian và công sức cho doanh nghiệp trong các khâu tuyển dụng, đào tạo, hội nhập nhân viên mới, ảnh hưởng tới hiệu quả vận hành.

>>> Xem thêm: Nên làm gì khi nhân viên nghỉ việc? Lời khuyên dành cho HR

3. Cách tính tỷ lệ nghỉ việc 

3.1 Cách tính tỷ lệ nghỉ việc hàng tháng

Các yếu tố cần xác định để tính tỷ lệ nghỉ việc hàng tháng:

• Số lượng nhân viên đầu tháng: Tổng nhân sự đang làm việc tại thời điểm đầu tháng.
• Số lượng nhân viên mới vào trong tháng.
• Số lượng nhân viên nghỉ việc trong tháng.

Tỷ lệ nghỉ việc hàng tháng = Số nhân viên nghỉ việc / [(Số nhân viên đầu tháng + Số nhân viên cuối tháng) / 2] × 100

Trong đó: Số lượng nhân viên cuối tháng = Số đầu tháng + Số mới vào − Số nghỉ việc.

Ví dụ:

• Đầu tháng có 150 nhân viên
• Nhân viên mới vào: 20
• Nhân viên nghỉ việc: 25
• Cuối tháng có: 150 + 20 − 25 = 145
• Trung bình: (150 + 145) / 2 = 147,5
• Tỷ lệ thôi việc: (25 / 147,5) × 100 ≈ 16,95%

3.2 Cách tính tỷ lệ nghỉ việc theo quý

Yếu tố cần xác định để tính tỷ lệ nghỉ việc theo quý:

• Số lượng nhân viên đầu quý: Tổng số nhân sự đang làm việc tại thời điểm bắt đầu quý.
• Số lượng nhân viên mới vào trong quý.
• Số lượng nhân viên nghỉ việc trong quý.

Tỷ lệ nghỉ việc theo quý = Số nhân viên nghỉ việc trong quý / [(Số nhân viên đầu quý + Số nhân viên cuối quý) / 2] × 100

Trong đó: Số lượng nhân viên cuối quý = Số đầu quý + Số nhân viên mới vào trong quý − Số nghỉ việc trong quý

Ví dụ:

• Đầu quý, có 160 nhân viên
• Nhân viên mới vào trong quý: 15
• Nhân viên nghỉ việc trong quý: 18
• Cuối quý: 160 + 15 − 18 = 157
• Trung bình: (160 + 157) / 2 = 158,5
• Tỷ lệ nghỉ việc: (18 / 158,5) × 100 ≈ 11,36%

Lưu ý sự khác biệt khi tính tỷ lệ nghỉ việc theo quý so với tính theo tháng:

• Chu kỳ tính dài hơn: Tỷ lệ nghỉ việc theo quý phản ánh biến động nhân sự trong 3 tháng gộp lại, giúp doanh nghiệp nhìn rõ xu hướng tổng thể hơn so với từng tháng lẻ rời rạc.
• Có thể giảm bớt ảnh hưởng của biến động ngắn hạn: Nếu trong một tháng có biến động bất thường (ví dụ nghỉ việc nhiều vì một lý do đột phát), tỷ lệ theo quý sẽ làm “mềm” lại tác động này khi chia đều cho cả quý.
• Cách tính về bản chất giống như theo tháng: Vẫn so sánh số nghỉ việc với số lượng nhân sự trung bình, chỉ khác là thời gian xét đến là 3 tháng liên tiếp thay vì 1 tháng.
• Phương pháp này rất phù hợp khi doanh nghiệp muốn đánh giá hiệu quả chính sách nhân sự trung hạn hoặc chuẩn bị các quyết định chiến lược cho nguồn nhân lực.

3.3 Cách chuyển đổi dữ liệu theo năm

Trong trường hợp nhân sự tăng vào cuối năm, có thể lấy số trung bình cộng các quý:

Tỷ lệ nghỉ việc năm = Số nhân viên nghỉ việc trong năm / Số nhân viên trung bình năm × 100

Trong đó: Số nhân viên trung bình năm = (Tổng nhân viên các quý + nhân viên quý cuối) / 4

Xem thêm: 3+ mẫu quyết định nghỉ việc chuẩn, mới nhất

4. Cách dự báo tỷ lệ thôi việc chính xác 

Dự báo tỷ lệ thôi việc không chỉ dựa vào số liệu thống kê quá khứ mà cần kết hợp nhiều yếu tố để phản ánh thực trạng và dự đoán xu hướng nhân sự trong doanh nghiệp. Một số cách tiếp cận thường dùng:

• Phân tích dữ liệu lịch sử: Sử dụng số liệu về nghỉ việc nhiều năm trước để xác định mô hình biến động, từ đó dự báo chu kỳ và các thời điểm tỷ lệ này có thể tăng cao (theo mùa vụ, dự án lớn, cuối năm…).
• Theo dõi và đánh giá các chỉ báo nội bộ: Liên tục khảo sát mức độ hài lòng, tỷ lệ nghỉ phép, xung đột, ý kiến phản hồi nội bộ, tần suất tăng ca… Các chỉ số này giúp phát hiện sớm dấu hiệu chán nản, mất gắn kết hoặc nguy cơ rời bỏ của nhân viên.
• Bổ sung yếu tố bên ngoài: Xem xét ảnh hưởng của các biến động kinh tế, chính sách lương tối thiểu, thị trường lao động chung, ngành nghề cạnh tranh… vì những yếu tố này có thể làm tăng tỷ lệ nghỉ việc ngoài dự tính nội bộ.
• Ứng dụng công nghệ, phân tích dữ liệu: Sử dụng các phần mềm quản trị nhân sự, AI hoặc mô hình thống kê để dự báo xác suất nghỉ việc trên từng nhóm hoặc từng cá nhân căn cứ trên hành vi, lịch sử làm việc, vị trí công tác,…

Lưu ý:

• Dự báo nên thực hiện định kỳ (hàng quý, năm) và phân tích theo từng bộ phận, nhóm công việc để xác định chính xác điểm bất thường.
• Kết hợp số liệu định lượng (tỷ lệ thực tế) với các yếu tố định tính từ khảo sát, đánh giá nội bộ…
• Không nên chỉ dựa vào một thông số. Cần nhìn tổng thể cả nguyên nhân bên ngoài và nội tại để xây dựng giải pháp phù hợp.

5. Ý nghĩa của tỷ lệ nghỉ việc

Báo cáo và dự báo tỷ lệ thôi việc giúp doanh nghiệp nắm bắt chính xác tình trạng nhân sự, đánh giá hiệu quả của các chính sách hiện tại và là cơ sở để điều chỉnh chiến lược quản lý nguồn lực. Việc quan sát sát sao và phân tích tỷ lệ nghỉ việc đem lại nhiều giá trị thiết thực:

• Doanh nghiệp nhận diện sớm các điểm hạn chế trong quản lý, môi trường làm việc hoặc chính sách đãi ngộ, từ đó chủ động đưa ra giải pháp giảm hiện tượng nghỉ việc không mong muốn.
• Tỷ lệ thấp phản ánh doanh nghiệp ổn định, môi trường làm việc tích cực, từ đó nâng hình ảnh thương hiệu và tạo sức hút với ứng viên, khách hàng, đối tác.
• So sánh tỷ lệ này giữa các doanh nghiệp hoặc theo từng phòng ban giúp nhà quản lý tìm ra đâu là thế mạnh, đâu là khu vực cần cải thiện.

Chỉ số thôi việc có ảnh hưởng lớn đến hoạt động, chi phí và cả chiến lược phát triển lâu dài của doanh nghiệp. Dữ liệu này cũng đóng vai trò quan trọng với chính nhân viên, nhất là khi họ cân nhắc gắn bó với tổ chức hiện tại.

Các ngưỡng đánh giá tỷ lệ thôi việc

• Dưới 3%: Được xem là mức lý tưởng, thể hiện tổ chức quản lý tốt, đội ngũ ổn định.
• 3 – 5%: Bắt đầu có dấu hiệu cần lưu ý, quản lý nên rà soát lại các yếu tố về môi trường làm việc, chế độ phúc lợi cũng như phong cách quản lãnh đạo.
• 5 – 8%: Mức cao, doanh nghiệp cần phân tích kỹ các vấn đề liên quan đến động lực làm việc, lương thưởng và cơ hội phát triển cho nhân viên.
• 8 – 10%: Đáng báo động, có thể liên quan đến các khó khăn nội bộ, cần kiểm tra toàn diện tình hình nhân sự, chính sách và thông tin nội bộ.
• Trên 10%: Nguy cơ mất ổn định cao, có thể do thị trường lao động biến động hoặc chính sách doanh nghiệp chưa đáp ứng kịp thay đổi của nhân viên. Lúc này cần đánh giá lại toàn bộ quy trình quản trị và chú trọng xây dựng môi trường làm việc hấp dẫn, cạnh tranh hơn.

[TẢI MIỄN PHÍ] BỘ BIỂU MẪU NGHIỆP VỤ NGHỈ VIỆC

5. Giải pháp giảm tỷ lệ nghỉ việc

• Hạn chế tuyển dụng sai người: Khâu tuyển dụng đầu tiên là yếu tố then chốt để giảm thiểu tỷ lệ nghỉ việc. Ngoài khâu rà soát thông tin cá nhân của người dự tuyển, bạn cũng phải đưa ra các câu hỏi trắc nghiệm để có thể xác định được ứng cử viên có phù hợp với văn hoá doanh nghiệp hơn không.
• Đưa ra chế độ lương thưởng và đãi ngộ hấp dẫn: Tiền lương dù không phải nhân tố quyết định duy nhất nhưng lại là thứ cuối cùng để các nhân viên lựa chọn ở lại doanh nghiệp
• Lịch làm việc linh hoạt: Lịch làm việc linh động, hợp lý sẽ giúp nhân sự được thư giãn trong, bớt căng thẳng lúc làm việc và qua đó có tính kỷ luật cao.
• Tích cực khen ngợi nhân viên: Tích cực khen thưởng cũng là một biện pháp giảm thiểu tỉ lệ sa thải cao bởi vì ai cũng mong muốn sếp nhìn nhận và tôn vinh kết quả công việc của mình.
• Đặt kỳ vọng chính xác: Một nhà quản lý tốt là khi họ nhận thấy rằng cấp dưới của bạn có những ưu và nhược điểm riêng để từ đấy trao cho các vị trí thích hợp mà lại không bị căng thẳng.
• Tăng kết nối, giao tiếp: Việc tiếp xúc với cấp dưới cũng là một phần trách nhiệm của người chỉ huy. Việc giao tiếp sẽ làm hai người hiểu nhau hơn nữa và tạo nên giá trị mới cho cuộc sống
• Xây dựng văn hóa doanh nghiệp: Ngoài những lý do về lương, chế độ thưởng, yếu tố để nhân viên gắn kết hơn với nhau thì văn hoá nơi làm việc cũng là một phần quan trọng.
• Tạo cơ hội cho nhân viên phát triển sự nghiệp: Một lộ trình thăng tiến rõ ràng, cụ thể về giờ giấc lao động và thời gian thăng tiến sẽ giúp nhân sự mong muốn gắn bó lâu dài với doanh nghiệp hơn
• Dùng đúng người đúng việc: Yếu tố này cũng giúp thu hút các nhân viên giỏi về làm việc nếu người đó biết phát huy đúng khả năng của bản thân.
• Khảo sát nhân sự nghỉ việc để biết được lý do chính xác: Phỏng vấn trực tiếp nhân sự nghỉ việc sẽ tìm ra được những nguyên nhân cốt lõi để có những điều chỉnh phù hợp.

Nắm bắt tỷ lệ nhân viên nghỉ việc dễ dàng với phần mềm MISA AMIS Thông tin nhân sự

Việc tính toán nhân viên bằng các cách thủ công đôi khi sẽ gây ra nhiều khó khăn, đặc biệt nếu quy mô nhân sự ngày một tăng, sẽ gây quá tải công việc xử lý cho phòng nhân sự. Do đó, việc sử dụng phần mềm quản lý thông tin nhân sự rất cần thiết và quan trọng trọng. Trong đó có phần mềm quản lý thông tin nhân sự MISA AMIS Thông tin nhân sự là được nhiều doanh nghiệp tin dùng và sử dụng với những ưu việt tính toán biến động nhân sự hiệu quả, chuyên nghiệp.

• Phần mềm giúp lưu trữ thông tin nhân viên, ghi nhận những ai mới nhận việc, ai nghỉ việc, từ đó dễ dàng tính toán tự động tỷ lệ biến động nhân sự theo tháng, quý và năm.
• Phần mềm liên kết dữ liệu với AMIS Chấm công, Tiền lương, Tuyển dụng để hỗ trợ quản lý nhân viên một cách hiệu quả nhất.
• AMIS Thông tin nhân sự có thể lưu trữ được hồ sơ, thông tin của hàng ngàn nhân viên, tiết kiệm đến 50% công sức, thời gian làm việc của HR.
• Phần mềm được phát triển bởi MISA – đơn vị trên 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, với 350.000 khách hàng trên toàn quốc.

Dùng thử miễn phí & nhận tư vấn