“Doanh nghiệp siêu nhỏ là gì” là câu hỏi được nhiều cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp mới thành lập quan tâm. Việc hiểu rõ tiêu chí xác định và các quy định liên quan sẽ giúp doanh nghiệp áp dụng đúng chế độ kế toán, thuế và tận dụng các chính sách hỗ trợ hiện hành. Hãy cùng tìm hiểu doanh nghiệp siêu nhỏ là gì và những quy định quan trọng cần biết trong bài viết dưới đây của phần mềm kế toán online MISA Amis.
1. Doanh nghiệp siêu nhỏ là gì?
Doanh nghiệp siêu nhỏ là nhóm doanh nghiệp có quy mô nhỏ nhất trong hệ thống phân loại doanh nghiệp tại Việt Nam. Việc xác định doanh nghiệp siêu nhỏ được thực hiện theo quy định tại Phục lục I ban hành kèm theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP ngày 26/08/2021 của Chính phủ về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây cũng chính là căn cứ quan trọng để doanh nghiệp được hưởng các chính sách hỗ trợ, ưu đãi phù hợp từ Nhà nước.
2. Tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ
Theo điều 5 của Nghị định 80/2021/NĐ-CP, doanh nghiệp siêu nhỏ được xác định dựa trên quy mô lao động tham gia bảo hiểm xã hội và một trong hai tiêu chí về doanh thu hoặc nguồn vốn. Tùy theo lĩnh vực hoạt động, ngưỡng doanh thu để phân loại doanh nghiệp siêu nhỏ sẽ có sự khác biệt. Cụ thể như sau:
Đối với lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp và xây dựng
Doanh nghiệp được xếp vào nhóm siêu nhỏ khi có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không vượt qua 10 người. Đồng thời, doanh nghiệp phải đáp ứng 1 trong 2 điều kiện sau:
- Tổng doanh thu trong năm không vượt quá 3 tỷ đồng
- Hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng
Đối với lĩnh vực thương mại và dịch vụ
Tương tự, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ được xác định là doanh nghiệp siêu nhỏ nếu có không quá 10 lao động. Đồng thời, doanh nghiệp phải đáp ứng một trong hai điều kiện sau:
- Tổng doanh thu trong năm không vượt quá 3 tỷ đồng
- Hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng
Bảng tổng hợp tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ
| Tiêu chí | Ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp và xây dựng | Ngành thương mại và dịch vụ |
| Lao động tham gia BHXH bình quân năm | Không quá 10 người | Không quá 10 người |
| Tổng doanh thu năm | Không quá 3 tỷ đồng | Không quá 10 tỷ đồng |
| Tổng nguồn vốn | Không quá 3 tỷ đồng | Không quá 3 tỷ đồng |
MISA đồng hành cùng các doanh nghiệp siêu nhỏ ngay từ giai đoạn đầu để quản lý sổ sách, hóa đơn và doanh thu hiệu quả hơn, đồng thời giảm áp lực tuân thủ các quy định về thuế và kế toán.
Đăng ký MISA Amis kế toán ngay hôm nay để nhận ngay bộ giải pháp Amis Lite trị giá lên đến 18.900.000đ.
3. Chế độ kế toán dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ
Từ ngày 01/7/2026, chế độ kế toán dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ được thực hiện theo Thông tư 58/2026/TT-BTC. Quy định mới được xây dựng theo hướng đơn giản hóa thủ tục kế toán, giảm gánh nặng tuân thủ nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu quản lý tài chính, thuế của doanh nghiệp.
Quy định về tổ chức công tác kế toán
Tổ chức công tác kế toán của doanh nghiệp siêu nhỏ được linh hoạt hơn trong việc bố trí nhân sự. Cụ thể, doanh nghiệp có thể bố trí người thân của người đại diện theo pháp luật hoặc ban lãnh đạo tham gia công tác kế toán.
Các vị trí như thủ quỹ, thủ kho hoặc người quản lý cũng được phép kiêm nhiệm công việc kế toán nếu đáp ứng nhu cầu quản lý của doanh nghiệp. Đặc biệt, doanh nghiệp siêu nhỏ không bắt buộc phải bổ nhiệm kế toán trưởng. Thay vào đó, người phụ trách kế toán có thể thực hiện các nhiệm vụ và ký xác nhận trên chứng từ, sổ sách kế toán theo quy định.
Hệ thống sổ kế toán theo phương pháp nộp thuế
Thông tư 58 chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ thiết kế hệ thống sổ kế toán tương ứng với phương pháp nộp thuế GTGT và thuế TNDN mà đơn vị lựa chọn.
- Đối với doanh nghiệp nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu, hệ thống sổ sách được đơn giản hóa, chủ yếu tập trung theo dõi doanh thu phát sinh trong kỳ.
- Đối với doanh nghiệp nộp thuế TNDN trên thu nhập tính thuế, doanh nghiệp phải sử dụng các sổ kế toán để theo dõi đầy đủ doanh thu, chi phí, hàng hóa, vật tư và tiền mặt nhằm phục vụ việc xác định thu nhập chịu thuế.
Bên cạnh các sổ bắt buộc, doanh nghiệp có thể mở thêm các sổ chi tiết phục vụ nhu cầu quản trị như sổ công nợ, sổ tài sản cố định, sổ theo dõi các khoản thuế hoặc sổ vốn chủ sở hữu.
Hệ thống chứng từ kế toán sử dụng
Doanh nghiệp siêu nhỏ sử dụng các chứng từ kế toán thông dụng như hóa đơn, phiếu thu, phiếu chi, phiếu nhập kho và phiếu xuất kho để làm căn cứ ghi sổ.
Đồng thời, doanh nghiệp được chủ động thiết kế hoặc điều chỉnh mẫu chứng từ, sổ kế toán cho phù hợp với thực tế hoạt động, miễn là bảo đảm phản ánh trung thực, đầy đủ các nghiệp vụ kinh tế phát sinh và tuân thủ quy định của Luật Kế toán.
Báo cáo tài chính của doanh nghiệp siêu nhỏ
Không phải mọi doanh nghiệp siêu nhỏ đều bắt buộc lập báo cáo tài chính.
Theo quy định, doanh nghiệp nộp thuế TNDN theo phương pháp thu nhập tính thuế phải lập và nộp báo cáo tài chính hằng năm. Hệ thống báo cáo gồm Báo cáo tình hình tài chính và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
Trong khi đó, doanh nghiệp nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu không bắt buộc lập báo cáo tài chính, trừ trường hợp có yêu cầu từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Thời hạn nộp báo cáo tài chính năm chậm nhất là 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính.
Nguyên tắc áp dụng và chuyển đổi chế độ kế toán
Doanh nghiệp siêu nhỏ có quyền lựa chọn áp dụng chế độ kế toán dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa nếu phù hợp với nhu cầu quản lý. Tuy nhiên, chế độ đã lựa chọn phải được áp dụng nhất quán trong suốt năm tài chính và chỉ được thay đổi từ đầu kỳ kế toán năm tiếp theo.
Đối với các doanh nghiệp đang áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 132/2018/TT-BTC, việc chuyển đổi sang Thông tư 58/2026/TT-BTC được thực hiện trên cơ sở đối chiếu số dư và dữ liệu kế toán hiện có để đảm bảo tính liên tục của thông tin tài chính.
4. Các phương pháp nộp thuế áp dụng đối với doanh nghiệp siêu nhỏ
Theo Thông tư 58/2026/TT-BTC, chế độ kế toán của doanh nghiệp siêu nhỏ được thiết kế dựa trên phương pháp nộp thuế GTGT và thuế TNDN mà doanh nghiệp áp dụng. Vì vậy, việc xác định đúng phương pháp nộp thuế sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống sổ kế toán, chứng từ và nghĩa vụ lập báo cáo tài chính của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp siêu nhỏ có thể thuộc một trong các trường hợp sau:
Nộp thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu và nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu
Đây là phương án có chế độ kế toán đơn giản nhất. Doanh nghiệp chủ yếu theo dõi doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ phát sinh trong kỳ để xác định số thuế phải nộp. Trường hợp này không bắt buộc lập báo cáo tài chính nộp cho cơ quan nhà nước, trừ khi pháp luật có quy định khác.
Nộp thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu và nộp thuế TNDN trên thu nhập tính thuế
Doanh nghiệp phải theo dõi đầy đủ doanh thu, chi phí và các khoản thu nhập chịu thuế để xác định thu nhập tính thuế TNDN. Do đó, hệ thống sổ kế toán được mở rộng hơn nhằm phục vụ việc xác định chính xác kết quả kinh doanh và nghĩa vụ thuế.
Nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu
Trong trường hợp này, doanh nghiệp phải thực hiện các quy định liên quan đến thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, đồng thời xác định thuế TNDN dựa trên tỷ lệ phần trăm tính trên doanh thu phát sinh. Hệ thống chứng từ và sổ sách cần đáp ứng yêu cầu quản lý thuế GTGT đầu vào, đầu ra theo quy định.
Nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và nộp thuế TNDN trên thu nhập tính thuế
Đây là phương pháp có yêu cầu quản lý kế toán đầy đủ nhất. Doanh nghiệp phải theo dõi chi tiết doanh thu, chi phí, hàng tồn kho, tiền mặt và các khoản mục liên quan để xác định chính xác thu nhập chịu thuế và lập báo cáo tài chính cuối năm.
Bảng tổng hợp các phương pháp nộp thuế của doanh nghiệp siêu nhỏ
| Thuế GTGT | Thuế TNDN | Mức độ quản lý kế toán |
| Tỷ lệ % trên doanh thu | Tỷ lệ % trên doanh thu | Đơn giản nhất |
| Tỷ lệ % trên doanh thu | Trên thu nhập tính thuế | Theo dõi doanh thu và chi phí |
| Phương pháp khấu trừ | Tỷ lệ % trên doanh thu | Quản lý thuế GTGT theo khấu trừ |
| Phương pháp khấu trừ | Trên thu nhập tính thuế | Đầy đủ và chi tiết nhất |
Việc theo dõi doanh thu, chi phí và lập báo cáo bằng phương pháp thủ công có thể khiến doanh nghiệp mất nhiều thời gian đối chiếu số liệu. MISA AMIS Kế toán hỗ trợ quản lý đầy đủ các nghiệp vụ kế toán, tự động tổng hợp số liệu và đáp ứng linh hoạt theo từng phương pháp nộp thuế doanh nghiệp lựa chọn.
5. Phần mềm kế toán dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ sẵn sàng đáp ứng Thông tư 58
Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ, việc quản lý tài chính và kế toán thường gặp nhiều khó khăn do nguồn lực hạn chế, thiếu nhân sự chuyên trách và phải tuân thủ các quy định về thuế, kế toán ngày càng chặt chẽ. Sử dụng phần mềm kế toán là giải pháp giúp doanh nghiệp đơn giản hóa công việc, tiết kiệm chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả quản trị. Trong đó, MISA AMIS Kế toán là một trong những giải pháp được nhiều doanh nghiệp lựa chọn nhờ khả năng đáp ứng đầy đủ chế độ kế toán theo Thông tư 58/2026/TT-BTC.
Giảm đến 80% thời gian xử lý nghiệp vụ kế toán
MISA AMIS Kế toán tích hợp AI giúp tự động hạch toán từ hóa đơn điện tử, tự động nhập liệu chứng từ và ghi sổ kế toán. Nhờ đó, doanh nghiệp giảm đáng kể khối lượng công việc thủ công, hạn chế sai sót trong quá trình nhập liệu và tiết kiệm thời gian cho kế toán cũng như chủ doanh nghiệp.
Đáp ứng đầy đủ chế độ kế toán theo Thông tư 58/2026/TT-BTC
Phần mềm được cập nhật kịp thời theo các quy định mới nhất, hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ thực hiện đúng hệ thống sổ sách, chứng từ và báo cáo theo quy định. Doanh nghiệp không cần lo lắng về việc tự theo dõi và cập nhật các thay đổi của chính sách kế toán, thuế.
Quản lý doanh thu, chi phí và công nợ trên một nền tảng duy nhất
Toàn bộ dữ liệu tài chính như doanh thu, chi phí, công nợ phải thu, công nợ phải trả, tiền mặt và tiền gửi ngân hàng được quản lý tập trung trên một hệ thống. Điều này giúp doanh nghiệp dễ dàng theo dõi tình hình tài chính, kiểm soát dòng tiền và đưa ra quyết định kinh doanh kịp thời.
Kết nối hóa đơn điện tử, ngân hàng và thuế giúp giảm thao tác thủ công
MISA AMIS Kế toán cho phép kết nối trực tiếp với hóa đơn điện tử, ngân hàng điện tử, chữ ký số và hệ thống kê khai thuế. Dữ liệu được đồng bộ tự động giữa các nghiệp vụ, giúp giảm tình trạng nhập liệu nhiều lần và hạn chế sai lệch số liệu.
Lập sổ sách và báo cáo tài chính nhanh chóng, chính xác
Phần mềm tự động tổng hợp số liệu và lập các loại sổ kế toán, báo cáo quản trị, báo cáo tài chính theo đúng quy định hiện hành. Nhờ đó, doanh nghiệp tiết kiệm thời gian tổng hợp số liệu cuối kỳ và dễ dàng đáp ứng yêu cầu của cơ quan quản lý khi cần.
Giúp chủ doanh nghiệp theo dõi tình hình tài chính mọi lúc, mọi nơi
Với nền tảng điện toán đám mây, chủ doanh nghiệp có thể truy cập và theo dõi các chỉ số tài chính quan trọng từ máy tính hoặc điện thoại. Các báo cáo được cập nhật theo thời gian thực, giúp nhà quản lý nhanh chóng nắm bắt tình hình hoạt động và đưa ra quyết định điều hành hiệu quả.
MISA AMIS Kế toán không chỉ giúp doanh nghiệp siêu nhỏ đáp ứng đúng quy định kế toán, thuế mà còn hỗ trợ tự động hóa quy trình quản lý tài chính, tiết kiệm chi phí vận hành và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài của doanh nghiệp.
Kết luận
Trên đây là những thông tin cơ bản giúp doanh nghiệp hiểu rõ doanh nghiệp siêu nhỏ là gì, tiêu chí xác định cũng như chế độ kế toán và phương pháp nộp thuế áp dụng hiện nay. Việc tuân thủ đúng quy định và ứng dụng công nghệ vào quản lý tài chính sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, giảm sai sót và nâng cao hiệu quả hoạt động.
