Ngày 30/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Quản lý thuế 2025 (Luật số 108/2025/QH15) về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử. Văn bản có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP.
Dưới đây là 6 nội dung thay đổi quan trọng mà kế toán và doanh nghiệp cần cập nhật để bảo đảm tuân thủ.
Tải nghị định 254/2026/nđ-cp tại đây
1. Mở rộng danh mục giao dịch không phải lập hóa đơn điện tử
Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định các nhóm giao dịch mà người bán không phải lập hóa đơn điện tử, bao gồm:
Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh:
- Bán hàng hóa, dịch vụ thuộc trường hợp lập bảng kê thu mua theo pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp, trừ khi đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.
- Có thu nhập từ cho thuê bất động sản; hoặc từ cung cấp sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số (giải trí, trò chơi điện tử, phim số, ảnh số, nhạc số, quảng cáo số) cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài.
- Làm đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, đại lý bán hàng đa cấp trong trường hợp doanh nghiệp đầu mối đã khấu trừ thuế.
Các nhóm nghiệp vụ khác:
- Khoản phí, khoản thu phát sinh từ tái bảo hiểm, nhận tiền gửi, hoạt động tài chính, bán nợ, giao dịch ngoại tệ và sản phẩm phái sinh.
- Góp vốn bằng tài sản của tổ chức, cá nhân kinh doanh vào tổ chức kinh tế.
- Tài sản điều chuyển giữa công ty mẹ và đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc; giữa các đơn vị hạch toán phụ thuộc trong cùng cơ sở kinh doanh; hoặc khi chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
- Cho mượn máy móc, thiết bị là tài sản cố định, công cụ, dụng cụ phục vụ gia công mà không thu tiền và không chuyển quyền sở hữu.
Các trường hợp liên quan đến thuế giá trị gia tăng:
- Hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục sản xuất, kinh doanh (chuyển kho, xuất vật tư, bán thành phẩm trong cùng một cơ sở kinh doanh).
- Hàng hóa, dịch vụ do cơ sở kinh doanh tự sản xuất để phục vụ chính hoạt động sản xuất, kinh doanh.
- Các khoản thu không gắn với bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ như: bồi thường bằng tiền, tiền thưởng, thu hộ, thu đòi bên thứ ba trong hoạt động bảo hiểm.
2. Điều chỉnh quy định về thời điểm lập hóa đơn
2.1. Khoản đặt cọc bảo đảm hợp đồng dịch vụ chưa phải xuất hóa đơn
Theo khoản 2 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, thời điểm lập hóa đơn khi cung cấp dịch vụ là thời điểm hoàn thành việc cung cấp dịch vụ, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa. Nếu người cung cấp thu tiền trước hoặc trong khi cung cấp dịch vụ thì lập hóa đơn tại thời điểm thu tiền.
Quy định này không áp dụng cho khoản tiền đặt cọc theo Bộ luật Dân sự 2015 nhằm bảo đảm thực hiện hợp đồng dịch vụ. So với quy định cũ tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP (chỉ loại trừ một số dịch vụ cụ thể như kế toán, kiểm toán, tư vấn tài chính – thuế, thẩm định giá, khảo sát thiết kế kỹ thuật, tư vấn giám sát, lập dự án đầu tư xây dựng), quy định mới đã mở rộng phạm vi. Theo đó, chỉ cần khoản tiền mang bản chất đặt cọc bảo đảm giao kết, thực hiện hợp đồng thì chưa phải lập hóa đơn tại thời điểm nhận cọc, không giới hạn ở nhóm dịch vụ cụ thể như trước.
2.2. Thêm nhóm dịch vụ được đối chiếu số liệu trong vòng 7 ngày trước khi xuất hóa đơn
Điểm a khoản 4 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP bổ sung thêm các dịch vụ có số lượng lớn, phát sinh thường xuyên, cần thời gian đối soát số liệu giữa bên cung cấp và khách hàng, gồm:
- Dịch vụ hoa tiêu hàng hải
- Dịch vụ quảng cáo trên các trang báo điện tử
- Dịch vụ công nghệ số, nền tảng số
- Dịch vụ công nghệ thông tin (bao gồm trung gian thanh toán sử dụng trên nền tảng viễn thông, công nghệ thông tin)
- Dịch vụ tài sản mã hóa
- Dịch vụ hỗ trợ giao dịch trên sàn giao dịch các-bon
- Dịch vụ bảo hiểm
- Dịch vụ bảo vệ
- Dịch vụ cung cấp suất ăn công nghiệp
- Dịch vụ của sở giao dịch hàng hóa
- Dịch vụ thông tin tín dụng
- Dịch vụ kinh doanh vận tải hành khách (xe taxi, xe hợp đồng, xe mô tô hai bánh dùng phần mềm hỗ trợ kết nối vận tải) cung cấp cho khách hàng là doanh nghiệp, tổ chức
2.3. Cho phép cơ sở y tế gộp hóa đơn điện tử vào cuối ngày
Điểm m khoản 4 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP cho phép cơ sở khám chữa bệnh tổng hợp lập hóa đơn điện tử cuối ngày cho các dịch vụ y tế có in phiếu thu tiền (như chụp, chiếu). Điều kiện áp dụng gồm:
- Là cơ sở khám chữa bệnh có sử dụng phần mềm quản lý khám chữa bệnh.
- Quản lý viện phí và từng giao dịch khám chữa bệnh, thực hiện các dịch vụ có in phiếu thu tiền.
- Dữ liệu được lưu trên hệ thống công nghệ thông tin.
- Người đến khám chữa bệnh không có nhu cầu lấy hóa đơn.
Nếu khách hàng có nhu cầu lấy hóa đơn, cơ sở khám chữa bệnh phải lập hóa đơn điện tử giao cho khách hàng.
2.4. Bổ sung trường hợp thời điểm lập hóa đơn với giao dịch phát sinh vào ban đêm
Theo khoản 5 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, trường hợp người bán không có phần mềm lập hóa đơn tự động thì thời điểm lập hóa đơn chậm nhất là ngày làm việc tiếp theo.
3. Bổ sung trách nhiệm kết nối giữa các cơ quan nhà nước về chia sẻ dữ liệu hóa đơn điện tử với Cục Thuế
Để phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hiện nay, khoản 4 Điều 40 Nghị định 254/2026/NĐ-CP điều chỉnh trách nhiệm kết nối, chia sẻ thông tin, dữ liệu phục vụ xây dựng cơ sở dữ liệu hóa đơn điện tử. Cụ thể, đầu mối tiếp nhận dữ liệu được thay thế từ Tổng cục Thuế sang Cục Thuế, đồng thời cập nhật tên một số cơ quan theo cơ cấu tổ chức mới.
Các cơ quan có trách nhiệm chia sẻ, kết nối thông tin gồm:
- Cơ quan quản lý thị trường
- Cục Quản lý đất đai
- Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam
- Cơ quan công an
- Cơ quan giao thông
- Cơ quan y tế
- Các cơ quan khác có liên quan
4. Bổ sung chính sách khuyến khích người tiêu dùng tham gia giám sát nghĩa vụ lập hóa đơn
Đây là nội dung chưa từng được quy định trước đây. Theo khoản 1 Điều 41 Nghị định 254, người tiêu dùng tố giác người bán không lập và giao hóa đơn điện tử được xem xét khen thưởng nếu đáp ứng các điều kiện:
- Cung cấp thông tin trung thực, chính xác, kịp thời; có căn cứ xác định thời gian, địa điểm và người thực hiện hành vi vi phạm.
- Nội dung phản ánh đúng thực tế phát sinh, đủ cơ sở để cơ quan thuế xác định tính chất, mức độ vi phạm và tiến hành kiểm tra, xác minh.
- Cơ quan thuế đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn trên cơ sở thông tin được cung cấp.
Mức thưởng: không quá 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính và tối đa 10 triệu đồng cho mỗi vụ việc.
Kênh tiếp nhận tố giác:
- Ứng dụng eTax Mobile
- Cổng dịch vụ công quốc gia
- Thư điện tử chính thức
- Hệ thống tiếp nhận thông tin điện tử của cơ quan thuế
- Gửi trực tiếp hoặc bằng văn bản đến trụ sở cơ quan thuế
5. Hủy hóa đơn đặt in của cơ quan thuế chưa dùng hết
Theo khoản 3 Điều 44 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, kể từ ngày 01/7/2026, hóa đơn đặt in của cơ quan thuế hết giá trị sử dụng. Cơ quan thuế, tổ chức kinh tế, tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh còn hóa đơn đặt in chưa sử dụng hết phải tiêu hủy theo trình tự, thủ tục do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định.
Đối với biên lai giấy (tự in, đặt in theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP), lộ trình được áp dụng linh hoạt hơn: việc tiêu hủy bắt đầu từ ngày 01/01/2027, biên lai giấy tự in, đặt in chưa sử dụng hết được tiếp tục dùng đến hết ngày 31/12/2026. Đồng thời, tổ chức sử dụng biên lai giấy phải chuyển đổi sang biên lai điện tử theo định dạng chuẩn dữ liệu.
6. Quy định mới về nội dung hóa đơn
Căn cứ Phụ lục về nội dung hóa đơn ban hành kèm Nghị định, một số quy định mới được bổ sung:
Về hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sử dụng chung mã số thuế cho nhiều cửa hàng:
- Hóa đơn phải thể hiện tên, mã, địa chỉ địa điểm kinh doanh.
- Doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu: ghi mã, địa chỉ địa điểm kinh doanh do cơ quan có thẩm quyền cấp cho từng địa điểm trên hóa đơn.
- Hóa đơn điện tử ủy nhiệm: ghi tên, địa chỉ, mã số thuế của cả bên ủy nhiệm và bên nhận ủy nhiệm.
- Bán đấu giá tài sản để thi hành án: ghi tên, địa chỉ, mã số thuế của cơ quan được giao bán đấu giá và của người bán.
Về cách ghi thông tin người mua là người tiêu dùng cá nhân (điểm b khoản 4 Phụ lục):
- Nếu người mua không cung cấp tên, địa chỉ, số định danh cá nhân, người bán không được để trống mà phải ghi rõ trên hóa đơn là “Bán cho người tiêu dùng”.
- Nếu người mua có cung cấp thông tin, hóa đơn phải thể hiện đầy đủ tên, địa chỉ, số định danh cá nhân.
- Với người mua là người nước ngoài, hóa đơn thể hiện số hộ chiếu/giấy tờ xuất nhập cảnh và quốc tịch của khách hàng.
Kết luận
Nghị định 254/2026/NĐ-CP đánh dấu một bước hoàn thiện quan trọng trong khung pháp lý về hóa đơn điện tử tại Việt Nam, thay thế đồng thời hai văn bản trước đó là Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP.
Với doanh nghiệp và người làm kế toán, việc chủ động nắm bắt và triển khai đúng các quy định mới ngay từ thời điểm Nghị định có hiệu lực (01/7/2026) là yếu tố then chốt để bảo đảm tuân thủ, hạn chế rủi ro pháp lý và tận dụng được những điều chỉnh có lợi trong hoạt động lập hóa đơn hằng ngày.
