Quản lý nhân sự Đào tạo và Phát triển Phát triển nguồn nhân lực là gì & chiến lược phát triển...

Phát triển nguồn nhân lực là gì & chiến lược phát triển hiệu quả

Một chiến lược phát triển nguồn nhân lực (PTNNL) hiệu quả và đúng đắn không chỉ đem lại lợi thế cạnh tranh lớn cho doanh nghiệp, mà nó còn giúp doanh nghiệp xây dựng nền tảng nhân sự cốt lõi vững chắc, làm tiền đề cho những bước nhảy vọt trong tương lai. Hoạt động đào tạo nhân sự vẫn được diễn ra hàng ngày trong mỗi doanh nghiệp, thế nhưng, bạn có biết rằng, đó chỉ là một phần nhỏ trong PTNLL. 

Nhiều người làm nhân sự tới giờ vẫn chưa hiểu đúng, hiểu rõ về hoạt động PTNNL đối với doanh nghiệp, dẫn đến có những chính sách, kế hoạch không hiểu quả trong công tác đào tạo và phát triển nhân sự. Trong bài viết dưới đây, hãy cùng Misa Amis đi tìm hiểu cặn kẽ bản chất của PTNNL, từ đó thiết lập một quy trình, chiến lược PTNNL chuẩn chỉnh, bài bản và khoa học. 

>> Quy trình 5 bước xây dựng chính sách đào tạo nhân sự hiệu quả

Dao tao va phat trien nguon nhan luc trong doanh nghiep
Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong doanh nghiệp

Hiểu đúng và đủ về khái niệm phát triển nguồn nhân lực

Phát triển nguồn nhân lực là gì?

Có khá nhiều khái niệm khác nhau về phát triển nguồn nhân lực (PTNNL). Trên thực tế, tùy vào từng doanh nghiệp, tổ chức, họ lại có những định nghĩa riêng về vấn đề này. Dưới đây là một số khái niệm phổ biến nhất về phát triển nguồn nhân lực cho bạn đọc tham khảo:

Theo trích dẫn trong Giáo trình Kinh tế nguồn nhân lực, Trường Đại học Kinh tế quốc dân: “Phát triển nguồn nhân lực là quá trình phát triển thể lực, trí lực, khả năng nhận thức và tiếp thu kiến thức tay nghề, tính năng động xã hội và sức sáng tạo của con người; nền văn hóa; truyền thống lịch sử…Do đó, phát triển nguồn nhân lực đồng nghĩa với quá trình nâng cao năng lực xã hội và tính năng động xã hội của nguồn nhân lực về mọi mặt: thể lực, nhân cách đồng thời phân bố, sử dụng và phát huy có hiệu quả nhất năng lực đó để phát triển đất nước.

Cũng theo Giáo trình Quản trị nhân lực Trường Đại học Kinh tế quốc dân thì “Phát triển nguồn nhân lực là tổng thể các hoạt động học tập có tổ chức được tiến hành trong những khoảng thời gian nhất định để nhằm tạo ra sự thay đổi hành vi nghề nghiệp của người lao động.”

Tuy nhiên Tổ chức Lao động Quốc tế lại đưa ra một góc nhìn rộng hơn: “Phát triển nguồn nhân lực không chỉ là chiếm lĩnh ngành nghề hay vấn đề đào tạo nói chung, mà còn là sự phát triển năng lực và sử dụng năng lực đó vào việc làm có hiệu quả, cũng như thỏa mãn nghề nghiệp và cuộc sống cá nhân”.

Một nhóm nhà nghiên cứu khác lại cho rằng: “Phát triển nguồn nhân lực chịu sự tác động của năm nhân tố: giáo dục – đào tạo, sức khỏe và dinh dưỡng, môi trường, việc làm và sự giải phóng con người. Trong quá trình tác động đến sự phát triển nguồn nhân lực, những nhân tố này luôn gắn bó, hỗ trợ và phụ thuộc lẫn nhau, trong đó, giáo dục – đào tạo là nhân tố nền tảng, là cơ sở của tất cả các nhân tố khác. Nhân tố sức khỏe và dinh dưỡng, môi trường, việc làm và giải phóng con người là những nhân tố thiết yếu, nhằm duy trì và đáp ứng sự phát triển bền vững nguồn nhân lực. Nền sản xuất càng phát triển, phần đóng góp của trí tuệ thông qua giáo dục – đào tạo ngày càng chiếm tỷ trọng lớn so với đóng góp của các yếu tố khác trong cơ cấu giá trị sản phẩm của lao động” (Bùi Thị Thanh, 2005).  

Quan điểm sử dụng năng lực con người của ILO cho rằng: “Phát triển nguồn nhân lực bao hàm không chỉ sự chiếm lĩnh trình độ lành nghề, mà bên cạnh phát triển năng lực, là làm cho con người có nhu cầu sử dụng năng lực đó để tiến đến có được việc làm hiệu quả cũng như thỏa mãn nghề nghiệp và cuộc sống cá nhân”.  

Theo quan điểm của Nguyễn Minh Đường: “Phát triển nguồn nhân lực được hiểu là gia tăng giá trị cho con người trên các mặt trí tuệ, kỹ năng lao động, thể lực, đạo đức, tâm hồn… để họ có thể tham gia vào lực lượng lao động, làm giàu cho đất nước, góp phần cải tạo xã hội, cũng như phát huy truyền thống của dân tộc và góp phần tô điểm thêm bức tranh muôn màu của nhân loại. Do vậy, phát triển nguồn nhân lực phải được tiến hành trên cả ba mặt: phát triển nhân cách, phát triển sinh thể, đồng thời tạo ra môi trường xã hội thuận lợi cho nguồn nhân lực phát triển ” (Trần Khánh Đức, 2002).   

Có nhiều cách hiểu khác nhau về khái niệm phát triển nguồn nhân lực
Có nhiều cách hiểu khác nhau về khái niệm phát triển nguồn nhân lực

Trên giác độ vi mô, có quan điểm cho rằng: “Phát triển nguồn nhân lực trong doanh nghiệp là quá trình thực hiện tổng thể các chính sách và biện pháp thu hút, duy trì và đào tạo nguồn nhân lực nhằm hoàn thiện, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trên cả ba phương diện thể lực, trí lực, tâm lực; điều chỉnh hợp lý quy mô, cơ cấu nguồn nhân lực một cách bền vững và hiệu quả” (Nguyễn Thế Phong, 2010).

Trong phạm vi vi mô (các doanh nghiệp, tổ chức,…), phát triển nguồn nhân lực có thể được hiểu là tổng hợp các biện pháp bao gồm hoạch định, tuyển dụng, đào tạo, bố trí sử dụng nhân lực, tạo điều kiện về môi trường làm việc kích thích động cơ, thái độ làm việc của người lao động nhằm đảm bảo về số lượng, chất lượng và cơ cấu hợp lý đáp ứng mục tiêu và định hướng phát triển của tổ chức.

Phát triển nguồn nhân lực bao gồm những gì?

Tóm lại, dù hiểu theo bất kỳ một cách nào đi chăng nữa, thì phát triển nguồn nhân lực cũng phải đảm bảo đủ 2 yếu tố, đó là số lượng nhân lực và chất lượng nhân lực. 

Trong bài viết này, chúng ta sẽ quan tâm đến PTNNL trên góc độ của doanh nghiệp. Trên thực tế, có không ít người làm nhân sự vẫn lầm tưởng rằng phát triển nhân sự đơn giản chỉ là tổ chức các hoạt động đào tạo cho nhân viên.

Đồng ý rằng khái niệm đào tạo và phát triển nguồn nhân lực vốn không còn xa lạ với doanh nghiệp hiện nay, và đào tạo chắc chắn là “linh hồn” của quá trình PTNNL. Tuy nhiên, không chỉ là mỗi đào tạo nhân sự, PTNNL còn bao hàm rộng hơn rất nhiều với các công việc như:

  • Hoạch định nguồn nhân lực
  • Đào tạo nhân sự
  • Thu hút nhân tài
  • Phân bổ và sử dụng nhân sự hiệu quả
  • Đảm bảo cơ cấu nhân sự

Vai trò của việc phát triển nguồn nhân lực đối với doanh nghiệp

  • Nâng cao chất lượng đội ngũ nguồn nhân lực, củng cố nền tảng vững chắc về kiến thức, kỹ năng 
  • Đẩy mạnh năng suất lao động, hiệu quả và chất lượng thực hiện công việc. 
  • Chọn lọc cho doanh nghiệp những nhân lực phù hợp nhất, giảm bớt chi phí nhân sự không cần thiết 
  • Đảm bảo sự ổn định và phát triển của đội ngũ nhân sự, hạn chế biến động nhân sự 
  • Giúp doanh nghiệp nhanh chóng áp dụng tiến bộ kỹ thuật và quản lý vào hoạt động sản xuất kinh doanh.
  • Tạo ra lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp

Các yếu tố tác động đến phát triển nguồn nhân lực

Trên thực tế, có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của nguồn nhân lực trong doanh nghiệp, nhưng nó được chia thành 2 yếu tố chính, đó là yếu tố bên trong và yếu tố bên ngoài doanh nghiệp 

Yếu tố bên trong doanh nghiệp

  • Quan điểm của lãnh đạo và các chính sách quản trị nhân lực trong doanh nghiệp
  • Chiến lược phát triển, kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
  • Môi trường làm việc: bao gồm cả cơ sở vật chất kĩ thuật, hạ tầng trang thiết bị phục vụ cho công, mối quan hệ giữa đồng nghiệp, cấp trên – cấp dưới, không khí làm việc, phong cách, cách thức làm việc của doanh nghiệp. 
  • Nhận thức của người lao động về nâng cao chất lượng NNL
  • Chính sách đãi ngộ và chế độ phúc lợi của doanh nghiệp

Yếu tố bên ngoài doanh nghiệp

  • Sự phát triển của khoa học – công nghệ
  • Sự phát triển của giáo dục – đào tạo
  • Sự phát triển của thị trường lao động
  • Môi trường xã hội
  • Các yếu tố về kinh tế – chính trị

Các yếu tố bên ngoài sẽ là những thứ mà doanh nghiệp không thể hoặc khó có thể can thiệp và thay đổi được. Chính vì thế, để thúc đẩy công tác phát triển nguồn nhân lực, doanh nghiệp sẽ phải cải thiện và thay đổi các yếu tố bên trong của mình. 

Chiến lược đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong doanh nghiệp

Hoạch định nguồn nhân lực

Hoạch định nguồn nhân lực hiểu đơn giản là quá trình xác định nhu cầu về nhân lực trong hiện tại và tương lai cho một tổ chức để đạt được mục tiêu của doanh nghiệp. 

Hoạch định nguồn nhân lực liên quan chặt chẽ đến “vòng đời” của các nhân viên tại doanh nghiệp, từ lúc họ bắt đầu đi làm cho tới lúc chấm dứt hợp đồng lao động. Đây được coi như một bước giúp hệ thống và định hình nhân lực phù hợp với yêu cầu, tình hình của công ty. 

Hoach dinh nguon nhan luc
Quy trình hoạch định nguồn nhân lực

Mục đích chính của việc hoạch định nguồn nhân lực đó là:

  • Tối đa hóa việc sử dụng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp và đảm bảo nguồn nhân lực được phát triển liên tục 
  • Đảm bảo số lượng nhân sự, và nhân sự phải phù hợp với doanh nghiệp.
  • Một nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ giúp thúc đẩy các mục tiêu kinh doanh, gia tăng năng suất và đưa doanh nghiệp phát triển 
  • Dự báo được nhu cầu về nhân lực của doanh nghiệp trong tương lai, từ đó đưa ra các kế hoạch tuyển dụng, phát triển hoặc đào tạo nguồn nhân lực hiện có.

7 bước hoạch định nguồn nhân lực:

  • Phân tích mục tiêu nhân sự của doanh nghiệp
  • Kiểm kê nguồn nhân lực hiện tại
  • Dự báo nhu cầu dựa trên ma trận SWOT
  • Ước tính khoảng cách giữa nhu cầu và thực tế của doanh nghiệp
  • Xây dựng kế hoạch
  • Triển khai kế hoạch
  • Theo dõi và đánh giá 

Đào tạo nguồn nhân lực

Đào tạo nguồn nhân lực là các hoạt động học tập – giảng dạy giúp cho người lao động có thêm các kiến thức, kỹ năng để hoàn thành tốt công việc, nâng cao năng suất và hiệu quả cho doanh nghiệp. 

Đào tạo nguồn nhân lực có thể nói là hoạt động cốt lõi, đóng vai trò quan trọng nhân trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực của doanh nghiệp. Đây là một hoạt động không thể thiếu trong bất kỳ tổ chức, doanh nghiệp nào, và cần phải được tiến hành thường xuyên, liên tục.

Quy trình đào tạo nhân sự chuyên nghiệp
Quy trình đào tạo 5 bước nhân sự chuẩn cho doanh nghiệp

Một quy trình đào tạo nhân viên trong doanh nghiệp gồm có 5 bước sau:

  1. Khảo sát nhu cầu đào tạo
  2. Lập kế hoạch đào tạo và xin phê duyệt 
  3. Truyền thông đào tạo
  4. Tổ chức lớp học
  5. Kiểm tra, đánh giá sau đào tạo

>> Xem thêm: Kế hoạch đào tạo nhân sự trong doanh nghiệp từ A – Z

Hiện nay, bên cạnh các phương thức đào tạo truyền thống, nhiều doanh nghiệp còn ứng dụng công nghệ vào trong hoạt động học tập – giảng dạy của mình, tiêu biểu là việc sử dụng các phần mềm đào tạo trực tuyến, xây dựng các bài giảng e-learning, giúp cho nhân viên có thể trau dồi kiến thức mọi lúc, mọi nơi. 

>> Xem thêm:  Top các phần mềm đào tạo nhân viên tốt nhất cho doanh nghiệp

Thu hút nhân tài 

Thu hút nhân tài chính là quá trình xây dựng thương hiệu tuyển dụng, quy trình tuyển dụng để tìm kiếm các ứng viên tiềm năng phù hợp với doanh nghiệp.

Quy trình tuyển dụng hiệu quả gồm có 5 bước sau đây:

  1. Lập kế hoạch tuyển dụng
  2. Thu hút và tìm kiếm ứng viên  
  3. Sàng lọc hồ sơ ứng viên
  4. Phỏng vấn, thi tuyển
  5. Báo cáo, đánh giá tuyển dụng

Phân bổ, sử dụng nguồn nhân lực hiệu quả 

Phân bổ nguồn nhân lực là quá trình sắp xếp nhân sự phù hợp vào các vị trí công việc khác nhau trong doanh nghiệp.

Phân bổ hiệu quả sẽ giúp cho doanh nghiệp sử dụng người lao động đúng người – đúng vị trí, từ đó họ có thể tập trung phát triển thế mạnh của bản thân và nâng cao chất lượng, hiệu suất của mình trong công việc. Việc phân bổ cần được một cách linh hoạt, và có những điều chỉnh theo thời gian.  

Mục tiêu của việc phân bổ nguồn nhân lực cần tuân thủ các yếu tố sau đây: 

  • Đảm bảo đúng người 
  • Đảm bảo đúng vị trí, đúng nơi, đúng chỗ
  • Đảm bảo đúng thời điểm

Duy trì, đảm bảo sự ổn định của nguồn nhân lực 

Việc duy trì và đảm bảo sự ổn định của nguồn nhân lực hay nói cách khác chính là quá trình xây dựng văn hóa doanh nghiệp, môi trường làm việc cũng như các chế độ phúc lợi, chế độ đãi ngộ cho người lao động, nhằm giữ chân nhân tài và kích thích sự cống hiến của họ đối với tổ chức.

Để thực hiện một cách toàn diện quy trình PTNNL, nó đòi hỏi những người làm nhân sự phải tốn rất nhiều thời gian, công sức, cũng như nghiêm túc nghiên cứu, suy nghĩ, tìm tòi để xây dựng một kế hoạch hoàn hảo áp dụng cho doanh nghiệp của mình.

Hiện nay, để thúc đẩy quá trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, quản lý nhân sự, nhiều doanh nghiệp đã sử dụng phần mềm quản lý nhân sự Amis HRM. Đây là một nền tảng công nghệ all-in-one, hỗ trợ các doanh nghiệp mọi hoạt động liên quan đến quản lý và phát triển nhân sự, từ Tuyển dụng, Chấm công, Tính lương, Lưu trữ thông tin nhân sự, Bảo hiểm xã hội tới Đào tạo, Đánh giá,…

Không chỉ có những tính năng hữu ích hỗ trợ các nghiệp vụ nhân sự, Amis HRM còn có khả năng tích hợp giữa các ứng dụng trong cùng một hệ sinh thái, giúp cập nhật thông tin một cách cực kỳ nhanh chóng và chính xác.

Đăng ký trải nghiệm Amis HRM hoàn toàn miễn phí!!!

CTA dùng thử

5/5 - (1 bình chọn)

Nguyễn Doanh Hùng là một chuyên gia với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý và điều hành doanh nghiệp, Ông thường xuyên có những chia sẻ với nội dung hữu ích thông qua các bài viết về chủ đề quản lý và điều hành doanh nghiệp của MISA AMIS.
Chi tiết về Nguyễn Doanh Hùng
Bài viết cùng tác giả

Chia sẻ bài viết hữu ích này