Quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm hiệu quả trong sản xuất

Ngày nay, khách hàng không chỉ tìm kiếm những sản phẩm giá rẻ mà ngày càng đề cao yếu tố chất lượng bền vững, an toàn. Do đó, các doanh nghiệp sản xuất chắc chắn phải xây dựng một quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm hiệu quả.

Trong bài viết này, MISA AMIS sẽ giới thiệu chi tiết hơn những kiến thức cơ bản về quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm và cung cấp một số mẫu quy trình cơ bản nhất để doanh nghiệp có thể ứng dụng ngay.

[Tải miễn phí] Mẫu quy trình quản lý chất lượng sản phẩm 2026

1. Quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm trong sản xuất là gì?

Quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm trong sản xuất (QC) là một hoạt động thiết yếu nhằm bảo đảm rằng cả sản phẩm và dịch vụ cuối cùng đều tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng đã được xác định.

Điều này bao gồm việc thực hiện các biện pháp kiểm tra và giám sát liên tục để đảm bảo các sản phẩm đạt được các mục tiêu chất lượng mong đợi. Các quy trình này không chỉ giúp phát hiện và loại bỏ các lỗi sản xuất mà còn cải thiện độ tin cậy và hiệu quả của sản phẩm, từ đó nâng cao mức độ hài lòng của khách hàng.

Quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm cần thiết lập các biện pháp kiểm soát rõ ràng, khoa học. Những điểm kiểm soát này giúp tiêu chuẩn hóa quá trình sản xuất và hạn chế khả năng mắc lỗi. Những nhiệm vụ chính trong quy trình này bao gồm:

• Xác định các tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng trong quy trình sản xuất
• Kiểm tra định kỳ các đơn vị và đảm bảo chúng đạt thông số kỹ thuật mong muốn
• Loại bỏ bất kỳ sản phẩm nào không đáp ứng được kỳ vọng về chất lượng

2. Lợi ích của việc xây dựng quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm

Một quy trình quản lý chất lượng sản phẩm đạt chuẩn sẽ mang lại cho doanh nghiệp những lợi ích sau:

• Phát triển danh tiếng: Doanh nghiệp có thể nâng cao danh tiếng của mình khi đáp ứng những tiêu chuẩn chất lượng nhất định. Điều này giúp khách hàng tin tưởng và lựa chọn sản phẩm, dịch vụ của công ty nhiều hơn so với đối thủ.
• Thiết lập niềm tin với các bên liên quan: Kiểm soát chất lượng là khía cạnh quan trọng của hoạt động kinh doanh. Bởi vậy, quy trình này cũng giúp doanh nghiệp tạo niềm tin với đối tác, nhà đầu tư và nhà cung cấp.
• Giữ chân khách hàng trung thành: Bằng cách triển khai và duy trì quy trình quản lý chất lượng, doanh nghiệp sẽ tạo ra các sản phẩm bền vững. Từ đó tạo nên cơ sở vững vàng để người tiêu dùng quay lại ủng hộ lâu dài.
• Tối ưu vận hành: Một quy trình kiểm soát chất lượng rõ ràng giúp người quản lý dễ dàng giao nhiệm vụ và kiểm soát từng khâu phối hợp mà không cần giám sát trực tiếp.

Đọc thêm: Chuẩn hóa quy trình: 7 bước thống nhất quy trình nhanh chóng

3. Quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm trong sản xuất hiệu quả nhất

3.1. Nghiên cứu các tiêu chuẩn chất lượng

Doanh nghiệp cần phải nghiên cứu các hệ thống tiêu chuẩn chất lượng phù hợp với ngành nghề, lĩnh vực của mình. Doanh nghiệp có thể thể tuân theo quy định của cơ quan, tổ chức như: thanh tra an toàn thực phẩm, các hiệp hội ngành, cơ quan quản lý của chính phủ hoặc áp dụng các tiêu chuẩn tiêu chuẩn ISO, CMMI, HACCP,….

Trong một số trường hợp lĩnh vực đặc thù, doanh nghiệp sẽ không có sẵn những tiêu chuẩn về kiểm soát chất lượng. Bởi vậy đội ngũ chuyên gia phải chủ động xây dựng những tiêu chuẩn riêng.

Tiêu chuẩn chất lượng sẽ chủ yếu phụ thuộc vào mỗi bộ phận trong từng doanh nghiệp. Dù vậy, chúng vẫn có một điểm chung là phải được đo lường và đánh giá khách quan.

3.2. Xác định các tiêu chuẩn trọng tâm của doanh nghiệp

Bất kỳ doanh nghiệp nào cũng muốn có được một quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm hiệu quả trong quá trình sản xuất. Song trên thực tế điều này không hề dễ dàng. 

Đầu tiên, doanh nghiệp cần tập trung đầu tư vào các tiêu chuẩn quan trọng, cốt lõi nhất. Đây là những tiêu chuẩn có ảnh hưởng trực tiếp tới lợi nhuận và sự trải nghiệm của khách hàng.

Việc xác định tiêu chuẩn trọng tâm sẽ giúp doanh nghiệp thu về các kết quả tích cực một cách nhanh chóng. Đồng thời, đội ngũ nhân sự cũng sẽ không bị quá áp lực vì bám đuổi những tiêu chuẩn kém quan trọng hơn.

Xem thêm: Top 10 phần mềm quản lý sản xuất toàn diện cho doanh nghiệp

3.3. Xây dựng quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm

Bước tiếp theo, doanh nghiệp tiến hành lên kế hoạch thiết lập quy trình kiểm soát chất lượng. Theo giáo sư W.Edwards Deming – nhà sáng lập kiểm soát chất lượng hiện đại, một quy trình được thiết kế tốt sẽ mang lại các sản phẩm, dịch vụ có chất lượng cao. Do đó, quy trình này cần cụ thể, nhất quán, đảm bảo sản xuất hàng loạt sản phẩm và dịch vụ đồng đều và cải tiến tốt hơn. 

3.4. Đánh giá ban đầu về quy trình kiểm soát chất lượng

Doanh nghiệp có thể đánh giá kết quả ban đầu của quy trình kiểm soát dựa trên các phần mềm kinh doanh hay ứng dụng tài chính, kế toán hoặc các công cụ quản lý, chăm sóc khách hàng. Những thông tin thu thập được không chỉ thể hiện đầy đủ kết quả cần thiết mà còn cho phép chuyên gia đánh giá sản phẩm chính xác. 

Từ đó doanh nghiệp mới có căn cứ quy trình kiểm soát chất lượng sao cho phù hợp. Lưu ý rằng bước đánh giá nên được lặp lại vài lần để các chuyên gia đưa ra những nhận định chính xác, đa chiều nhất.

3.5. Thu thập phản hồi nhân viên và khách hàng

Sau khi nắm bắt các kết quả và tình hình nội bộ ở bước trên, doanh nghiệp cần đón nhận thêm các nguồn ý kiến bên ngoài để hoàn thiện hệ thống. Đội ngũ nghiên cứu có thể tạo các cuộc khảo sát với khách hàng, tạo bảng đánh giá và xếp hạng chất lượng sản phẩm trực tuyến…

Một kênh tham khảo hữu ích khác chính là feedback từ nhân viên, các phòng ban trong công ty của mình. Hãy đặt ra một số câu hỏi khảo sát như:

• Quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm đang hoạt động như thế nào? 
• Nếu không tốt thì bạn đề xuất giải pháp nào để cải thiện chất lượng sản phẩm, dịch vụ tốt hơn?
• Cần tập trung vào các tiêu chuẩn nào để duy trì và phát triển chất lượng sản phẩm?

3.6. Xây dựng tài liệu đào tạo về quy trình kiểm soát chất lượng

Sau khi ghi nhận tất cả các góp ý, đội ngũ chuyên gia sẽ tiến hành xây dựng bộ tài liệu chung về quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm. Bộ tài liệu nên phù hợp với văn hóa công ty, đồng thời tạo ra một tinh thần làm việc nhất quán giữa các bộ phận nhằm duy trì độ hiệu quả cao nhất trong toàn bộ quy trình.

3.7. Triển khai đồng bộ trong toàn doanh nghiệp

Cuối cùng, quy trình sẽ được triển khai đồng bộ cho các nhân viên về quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm. Ở bước này, doanh nghiệp chỉ cần xem lại, hoặc sửa đổi, bổ sung (nếu có) định kỹ để ngày càng nâng cao chất lượng sản phẩm.

Xem thêm: Quản lý sản xuất là gì? 3 phương pháp quản lý sản xuất hiệu quả

4. Các phương pháp kiểm soát chất lượng trong quy trình sản xuất phổ biến

Hiện nay, các tổ chức sử dụng nhiều phương pháp tiên tiến để cản thiện quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm hiệu quả. Dưới đây là tổng quan về một số chiến lược hiệu quả:

• Ứng dụng Hệ thống Quản lý Chất lượng (QMS): Các phần mềm QMS hiện đại cung cấp công cụ tự động để theo dõi, kiểm soát và phân tích chất lượng, từ việc quản lý tài liệu đến theo dõi hiệu suất chất lượng và xử lý các sự cố, nhằm hỗ trợ cải tiến liên tục.
• Phân tích Phương thức Lỗi và Ảnh hưởng của chúng (FMEA): FMEA giúp xác định các nguy cơ tiềm ẩn trong sản xuất, cho phép doanh nghiệp áp dụng các biện pháp phòng ngừa và cải thiện các quy trình.
• Công nghệ thông minh và tự động hóa: Công nghệ cao và tự động hóa giúp tăng cường khả năng giám sát và điều khiển các quá trình sản xuất, đảm bảo chất lượng và hiệu quả thông qua các hệ thống giám sát thời gian thực và cảm biến thông minh.
• Kiểm soát quá trình thống kê (SPC) và Kiểm tra mẫu: SPC sử dụng các phương pháp thống kê để theo dõi và kiểm soát chất lượng sản xuất. Kiểm tra mẫu giúp đảm bảo sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng trước khi đưa ra thị trường.
• Đảm bảo chất lượng từ nguồn gốc nguyên liệu (QA): Đảm bảo rằng nguyên liệu và các thành phần nhập khẩu đáp ứng các yêu cầu chất lượng cao, thông qua việc thiết lập các quy trình kiểm soát chất lượng với nhà cung cấp và kiểm tra chất lượng nguyên liệu thường xuyên.

Nghiên cứu khoa học và các bài báo từ các tổ chức uy tín như ISO và ASQ đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng sản phẩm mà còn tối ưu hóa hiệu suất và hiệu quả hoạt động trong các doanh nghiệp sản xuất. Điều này cũng hỗ trợ trong việc tăng sự hài lòng của khách hàng và giảm thiểu rủi ro trong sản xuất.

5. Mẫu quy trình kiểm tra chất lượng sản phẩm trong sản xuất mới nhất

Để giúp doanh nghiệp dễ dàng tham khảo và chuẩn hóa hoạt động kiểm tra chất lượng sản phẩm, MISA AMIS đã tổng hợp bộ mẫu quy trình kiểm soát chất lượng theo nhiều ngành nghề và mô hình sản xuất khác nhau. Bộ mẫu bao gồm các biểu mẫu thực tế như:

• Lưu đồ kiểm soát chất lượng sản phẩm in ấn
• Quy trình kiểm soát chất lượng dịch vụ, hậu mãi và chăm sóc khách hàng
• Quy trình kiểm soát chất lượng trong lĩnh vực công nghệ, phần mềm
• Mẫu quy trình quản lý chất lượng sản phẩm tổng quát
• ……

Các mẫu này giúp doanh nghiệp hình dung rõ cách xây dựng luồng kiểm tra chất lượng từ đầu vào, trong quá trình sản xuất đến thành phẩm đầu ra. Đồng thời, doanh nghiệp có thể tham khảo cách phân định trách nhiệm giữa các bộ phận, thiết lập tiêu chí kiểm tra, ghi nhận lỗi, xử lý sản phẩm không đạt và lưu trữ hồ sơ chất lượng.

6. Phân biệt QA và QC: Điểm khác biệt giữa đảm bảo chất lượng (QA) và kiểm soát chất lượng (QC)

Trong lĩnh vực sản xuất và quản lý chất lượng, hai khái niệm QA (Đảm bảo chất lượng) và QC (Kiểm soát chất lượng) thường được nhắc đến, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ sự khác biệt giữa chúng. Việc phân biệt đúng QA và QC không chỉ giúp doanh nghiệp áp dụng đúng quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm mà còn tối ưu hóa hiệu quả sản xuất.

QA tập trung vào việc xây dựng một hệ thống sản xuất hoàn hảo ngay từ đầu, trong khi QC lại đóng vai trò kiểm tra để đảm bảo sản phẩm cuối cùng đạt tiêu chuẩn. Để hiểu rõ hơn, hãy cùng xem bảng so sánh chi tiết dưới đây.

Tiêu chí	QA (Đảm bảo chất lượng)	QC (Kiểm soát chất lượng)
Định nghĩa	Là quá trình thiết lập và duy trì hệ thống để đảm bảo sản phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng từ đầu	Là quá trình kiểm tra, đánh giá sản phẩm để phát hiện và sửa lỗi trước khi đưa ra thị trường
Mục tiêu	Ngăn ngừa lỗi xảy ra bằng cách cải thiện quy trình sản xuất	Phát hiện và loại bỏ lỗi trong sản phẩm đã sản xuất
Phạm vi	Toàn bộ quy trình sản xuất, từ thiết kế đến hoàn thiện	Tập trung vào sản phẩm cụ thể ở từng giai đoạn
Thời điểm thực hiện	Trước và trong suốt quá trình sản xuất	Chủ yếu sau khi sản phẩm được sản xuất xong
Phương pháp	Xây dựng tiêu chuẩn, quy trình, đào tạo nhân sự	Kiểm tra mẫu, đo lường, sử dụng công cụ như SPC, AQL
Trách nhiệm	Liên quan đến toàn bộ tổ chức và đội ngũ quản lý	Thường do bộ phận kiểm tra chất lượng thực hiện
Ví dụ thực tế	Lập kế hoạch sản xuất theo tiêu chuẩn ISO 9001	Kiểm tra độ bền của sản phẩm trước khi xuất xưởng
Tính chất	Mang tính chủ động, phòng ngừa	Mang tính phản ứng, sửa chữa

7. Nâng cao hiệu quả kiểm soát chất lượng sản phẩm với AMIS Sản xuất

Trong sản xuất, kiểm soát chất lượng sản phẩm không chỉ dừng ở việc kiểm tra thành phẩm cuối cùng, mà cần được theo dõi xuyên suốt từ nguyên vật liệu đầu vào, từng công đoạn sản xuất, bán thành phẩm đến thành phẩm đầu ra.

Nếu doanh nghiệp vẫn quản lý bằng Excel, giấy tờ hoặc ghi nhận thủ công, dữ liệu chất lượng dễ bị phân tán, khó truy xuất nguyên nhân lỗi và chậm đưa ra biện pháp khắc phục.

AMIS Sản xuất là giải pháp giúp doanh nghiệp số hóa và quản trị toàn diện hoạt động sản xuất trên một nền tảng thống nhất. Phần mềm hỗ trợ lập kế hoạch, quản lý nguyên vật liệu, theo dõi tiến độ sản xuất, kiểm soát chất lượng và tính giá thành, giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn cả năng suất, chi phí và chất lượng sản phẩm.

Dùng thử miễn phí FULL tính năng

Với AMIS Sản xuất, doanh nghiệp có thể nâng cao hiệu quả kiểm soát chất lượng thông qua:

• Kiểm soát chất lượng theo từng công đoạn: Doanh nghiệp có thể ghi nhận kết quả kiểm tra chất lượng trong quá trình sản xuất, theo dõi tỷ lệ đạt/chưa đạt và kịp thời phát hiện lỗi trước khi chuyển sang công đoạn tiếp theo.
• Theo dõi tiến độ sản xuất theo thời gian thực: Nhà quản lý dễ dàng nắm được lệnh sản xuất đang ở giai đoạn nào, sản lượng hoàn thành bao nhiêu, công đoạn nào chậm hoặc phát sinh lỗi để điều phối kịp thời.

• Quản lý nguyên vật liệu đầu vào chặt chẽ: Phần mềm hỗ trợ kiểm soát nhu cầu vật tư, tồn kho, định mức nguyên vật liệu và tình trạng cấp phát, giúp hạn chế rủi ro chất lượng đến từ nguyên liệu không phù hợp.
• Ghi nhận và truy xuất lỗi sản xuất: Các lỗi phát sinh trong quá trình sản xuất được ghi nhận trên hệ thống, giúp doanh nghiệp dễ dàng truy xuất nguyên nhân, xác định công đoạn liên quan và đưa ra biện pháp khắc phục.

Nhận BÁO GIÁ & DEMO miễn phí

• Đồng bộ dữ liệu giữa sản xuất, kho và kế toán: Dữ liệu về nguyên vật liệu, bán thành phẩm, thành phẩm, chi phí và giá thành được liên thông, giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng gắn với hiệu quả vận hành và chi phí sản xuất.
• Báo cáo chất lượng và hiệu quả sản xuất trực quan: Hệ thống cung cấp báo cáo về tiến độ, sản lượng, chất lượng, chi phí và năng suất, giúp nhà quản lý có dữ liệu để đánh giá, cải tiến quy trình và giảm tỷ lệ sản phẩm lỗi.

8. Ví dụ về quy trình kiểm soát chất lượng sản xuất sản phẩm của các công ty

8.1. Công tác bảo đảm chất lượng sản phẩm của Vinamilk 

Vinamilk là công ty sản xuất sữa hàng đầu tại Việt Nam với mạng lưới phân phối phủ rộng khắp hầu hết các vùng trên cả nước. Và để có được sự thành công như vậy thì quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm của Vinamilk rất hiện đại và chuyên nghiệp. 

Đầu tiên, với Vinamilk, một tập đoàn sữa có tiếng với các sản phẩm chăm sóc dinh dưỡng, sức khỏe cho người tiêu dùng, trong đó đặc biệt là đối tượng trẻ em. Vì vậy, chất lượng sản phẩm sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe của người tiêu dùng, từ đó Vinamilk cần một sự kiểm soát vô cùng nghiêm ngặt.

Tiếp theo về các tiêu chuẩn kiểm soát thì Vinamilk theo các tiêu chuẩn như:

• Tiêu chuẩn quốc tế ISO 9001:2008 dùng trong hệ thống quản lý chất lượng trong toàn công ty
• Tiêu chuẩn HACCP với mục đích đảm bảo an toàn thực phẩm
• Tiêu chuẩn ISO 17025:2005 đối với quản lí chất lượng các phòng kiểm nghiệm
• Tiêu chuẩn ISO 14001:2004 đối với việc quản lí hệ thống môi trường tại các nhà máy

Ngoài ra còn có các tiêu chuẩn về giới hạn hay phương pháp kiểm nghiệm theo các tiêu chuẩn quốc tế như tiêu chuẩn của Tổ Chức Lương Thực và Nông Nghiệp Thế Giới (FAO) hay Cục Thực Phẩm và Dược Phẩm Hoa Kỳ,…

Tiếp theo, Vinamilk tiến hành thực hiện các bước như giám sát và đo lường việc thực hiện: Mỗi khâu trong quá trình sản xuất sẽ được giám sát chặt chẽ, mọi thông số đều được theo dõi và ghi chép chính xác, sau đó sẽ đo lường kết quả thực tế, đánh giá, điều chỉnh và sẽ đưa ra các sáng kiến đổi mới nếu cần.

Có thể thấy, các bước của Vinamilk trong khâu kiểm soát chất lượng rất chuyên nghiệp và cụ thể nhằm đảm bảo đầu ra sản tới tay người tiêu dùng luôn đạt chất lượng tốt nhất. 

8.2. Quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm của giày Thượng Đình 

Giày Thượng Đình là một trong số những thương hiệu có tuổi đời 66 năm của Việt Nam. Trong giai đoạn hội nhập, các mẫu mã của giày Thượng Đình từng bị các thương hiệu nước ngoài lấn át.

Tuy nhiên, nhờ có một quy trình kiểm soát chất lượng hiệu quả, giày thượng đình luôn có chất lượng rất tốt và đồng đều. Ngoài ra, nhờ giá thành hợp lý mà giày Thượng Đình vẫn được người tiêu dùng yêu thích. Về quy trình quản lý chất lượng đó, từ năm 1998 công ty đã chuẩn chứng chỉ ISO 9001.

Tất cả các sản phẩm đưa đến khách hàng đều đi theo một hệ thống giám sát chặt chẽ bao gồm: mua nguyên vật liệu đầu vào – sản xuất – thu hóa kiểm tra sản phẩm cuối cùng – nhập kho. Đến nay công ty đang áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001-2015.

9. Tạm kết

Trên thực tế, để tạo ra một sản phẩm đạt chất lượng cao không hề đơn giản. Tuy nhiên khi đã có một quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm và triển khai một cách cụ thể, bạn sẽ dễ dàng theo dõi và đạt được các mục tiêu đề ra. Chúc bạn thành công!