Hóa đơn trực tiếp (hay hóa đơn bán hàng) là loại hóa đơn được nhiều hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp áp dụng phương pháp tính thuế GTGT trực tiếp sử dụng. Tuy nhiên, không ít người vẫn nhầm lẫn giữa hóa đơn trực tiếp và hóa đơn GTGT, dẫn đến sai sót trong quá trình lập, sử dụng và kê khai hóa đơn. Trong bài viết này, MISA AMIS sẽ giúp bạn hiểu rõ hóa đơn trực tiếp là gì, đối tượng được sử dụng, nội dung bắt buộc, mẫu hóa đơn mới nhất theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, đồng thời so sánh với hóa đơn GTGT và giải đáp những câu hỏi thường gặp. Cùng tìm hiểu ngay qua bài viết của phần mềm kế toán MISA AMIS để áp dụng đúng quy định hiện hành.
1. Hóa đơn trực tiếp là gì?
Hóa đơn trực tiếp (hóa đơn bán hàng) là một loại hóa đơn được sử dụng trong giao dịch thương mại và dịch vụ tại Việt Nam, thường áp dụng cho các doanh nghiệp nhỏ hoặc các cá nhân kinh doanh không sử dụng hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT).
Đây là loại hóa đơn do Chi cục Thuế cấp cho cá nhân/tổ chức kinh doanh sử dụng phương pháp nộp thuế trực tiếp khi giao dịch mua bán, cung ứng hàng hóa, dịch vụ.
2. Đối tượng sử dụng hóa đơn trực tiếp
Căn cứ vào khoản 2 điều 8 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, hóa đơn bán hàng được sử dụng đối với các đối tượng sau:
- Tổ chức, cá nhân khai thuế giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp sử dụng hóa đơn bán hàng cho các hoạt động gồm:
- Bán hàng hó, cung cấp dịch vụ trong nội địa
- Hoạt động vận tải quốc tế
- Xuất vào khu phi thuế quan và các trường hợp được coi như xuất khẩu
- Xuất khẩu hàng hóa, cung cấp dịch vụ ra nước ngoài
- Tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan khi:
- Bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ vào nội địa
- Bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ giữa các tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan
- Xuất khẩu hàng hóa, cung cấp dịch vụ ra nước ngoài
(Trên hóa đơn phải thể hiện dòng chữ “Dành cho tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan”)
- Doanh nghiệp chế xuất có hoạt động kinh doanh khác ngoài hoạt động chế xuất theo quy định của pháp luật về khu công nghiệp, khu chế xuất, nếu khai thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp thì sử dụng hóa đơn bán hàng đối với hoạt động kinh doanh này
3. Nội dung trên hóa đơn trực tiếp
Nội dung của hóa đơn trực tiếp (hay hóa đơn bán hàng) phải có những mục sau:
- Tên hóa đơn, ký hiệu hóa đơn, ký hiệu mẫu số hóa đơn
- Số hóa đơn
- Tên, địa chỉ, mã số thuế của người bán
- Tên, địa chỉ, mã số thuế hoặc số định danh cá nhân của người mua (nếu có)
- Tên hàng hóa, dịch vụ; đơn vị tính; số lượng; đơn giá; thành tiền
- Thời điểm lập hóa đơn
- Tổng số tiền thanh toán
- Chữ ký số hoặc chữ ký điện tử của người bán (đối với hóa đơn điện tử thuộc trường hợp phải có chữ ký)
- Mã của cơ quan thuế đối với hóa đơn điện tử có mã
- Các nội dung khác theo quy định đối với từng loại hóa đơn, từng lĩnh vực kinh doanh (nếu có)
Trong trường hợp đặc biệt, tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan khi sử dụng hóa đơn bán hàng phải ghi thêm dòng chữ: “Dành cho tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan”.
4. Mẫu hóa đơn trực tiếp
Mẫu hóa đơn điện tử bán hàng dùng cho tổ chức, cá nhân khai thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp (Biểu mẫu 02/BH) – Tải về
Mẫu hóa đơn bán hàng dự trữ quốc gia (Biểu mẫu 01/DTQG) – Tải về
Mẫu hóa đơn điện tử bán hàng tích hợp biên lai thu thuế, phí, lệ phí (Biểu mẫu 01/BH-BL) – Tải về
Mẫu hóa đơn bán tài sản phải đăng ký quyền sử dụng, quyền sở hữu (Biểu mẫu 01/BTS) – Tải về
5. So sánh hóa đơn trực tiếp và hóa đơn GTGT
| Tiêu chí | Hóa đơn GTGT (hóa đơn giá trị gia tăng) | Hóa đơn trực tiếp (hóa đơn bán hàng) |
| Tên gọi theo quy định | Hóa đơn giá trị gia tăng | Hóa đơn bán hàng (thường gọi là hóa đơn trực tiếp) |
| Đối tượng sử dụng | Tổ chức, doanh nghiệp khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ | Tổ chức, cá nhân khai thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp và các đối tượng quy định tại khoản 2 Điều 8 Nghị định 254/2026/NĐ-CP |
| Căn cứ pháp lý | Khoản 1 Điều 8 Nghị định 254/2026/NĐ-CP | Khoản 2 Điều 8 Nghị định 254/2026/NĐ-CP |
| Thuế GTGT trên hóa đơn | Thể hiện thuế suất (%) và tiền thuế GTGT riêng | Không thể hiện thuế suất và tiền thuế GTGT |
| Giá trị ghi trên hóa đơn | Gồm tiền hàng chưa thuế, thuế GTGT và tổng tiền thanh toán | Chỉ ghi tổng tiền thanh toán của hàng hóa, dịch vụ |
| Người mua có được khấu trừ thuế GTGT đầu vào không? | Có, nếu đáp ứng đủ điều kiện khấu trừ theo pháp luật về thuế GTGT | Không |
| Nội dung bắt buộc | Thực hiện theo Điều 10 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, trong đó có thuế suất và tiền thuế GTGT | Thực hiện theo Điều 10 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, không có chỉ tiêu thuế suất và tiền thuế GTGT |
| Áp dụng cho hoạt động | Bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của đơn vị áp dụng phương pháp khấu trừ | Bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của đơn vị áp dụng phương pháp trực tiếp; hoạt động của tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan và các trường hợp khác theo quy định |
| Hóa đơn của tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan | Theo quy định riêng của từng trường hợp | Phải ghi thêm dòng chữ “Dành cho tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan” theo khoản 2 Điều 8 Nghị định 254/2026/NĐ-CP |
| Ví dụ đối tượng sử dụng | Công ty áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT | Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp áp dụng phương pháp trực tiếp và các đối tượng khác theo quy định |
Tìm hiểu thêm về hóa đơn giá trị gia tăng
6. Những lưu ý khi sử dụng hóa đơn trực tiếp
6.1 Hóa đơn trực tiếp có cần phải kê khai thuế định kỳ không?
Có. Việc kê khai thuế không phụ thuộc vào việc doanh nghiệp sử dụng hóa đơn bán hàng (hóa đơn trực tiếp) hay hóa đơn GTGT, mà phụ thuộc vào phương pháp tính thuế GTGT và chế độ khai thuế của người nộp thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Do đó, tổ chức, cá nhân sử dụng hóa đơn bán hàng vẫn phải thực hiện kê khai, nộp thuế và quyết toán thuế theo quy định hiện hành.
6.2 Hóa đơn trực tiếp có thể khấu trừ thuế GTGT đầu vào không?
Không. Hóa đơn bán hàng (hóa đơn trực tiếp) không phải là căn cứ để khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Theo quy định của pháp luật về thuế GTGT, điều kiện để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào là phải có hóa đơn giá trị gia tăng hợp pháp hoặc chứng từ nộp thuế GTGT trong các trường hợp pháp luật quy định. Do đó, nếu người mua nhận hóa đơn bán hàng thì không được kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào từ hóa đơn này.
6.3 Hóa đơn trực tiếp có thể sử dụng cho các giao dịch quốc tế không?
Có, trong một số trường hợp. Không phải hóa đơn bán hàng chỉ được sử dụng cho giao dịch trong nước. Theo khoản 2 Điều 8 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân khai thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp được sử dụng hóa đơn bán hàng đối với các hoạt động:
- Hoạt động vận tải quốc tế.
- Xuất khẩu hàng hóa.
- Cung cấp dịch vụ ra nước ngoài.
- Xuất vào khu phi thuế quan và các trường hợp được coi như xuất khẩu.
Như vậy, hóa đơn bán hàng vẫn được sử dụng cho một số giao dịch quốc tế nếu thuộc các trường hợp pháp luật quy định.
6.4 Mua hóa đơn trực tiếp ở đâu?
Nên bỏ toàn bộ mục này và thay bằng nội dung sau:
- Hiện nay không còn quy định doanh nghiệp mua hóa đơn bán hàng dạng quyển tại cơ quan thuế hoặc nhà in như trước đây.
- Theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp, tổ chức và hộ kinh doanh thuộc diện sử dụng hóa đơn điện tử sẽ lập và phát hành hóa đơn điện tử thông qua hệ thống hóa đơn điện tử có mã hoặc không có mã của cơ quan thuế (tùy từng đối tượng), hoặc thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử đáp ứng điều kiện theo quy định.
- Chỉ một số trường hợp đặc biệt do pháp luật quy định mới được cơ quan thuế cấp hóa đơn theo từng lần phát sinh hoặc sử dụng hóa đơn giấy.
Kết luận
Việc sử dụng hóa đơn trực tiếp giúp các doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ dễ dàng quản lý tài chính và tuân thủ quy định của cơ quan thuế mà không phải thực hiện các thủ tục phức tạp liên quan đến hóa đơn GTGT. Tuy nhiên việc mua bán hóa đơn giả mạo, không hợp lệ là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt nặng. Do đó, bạn nên mua hóa đơn trực tiếp từ các cơ quan thuế để đảm bảo tuân thủ pháp luật.
Phần mềm kế toán online MISA AMIS là giải pháp quản lý tài chính kế toán toàn diện, giúp doanh nghiệp dễ dàng nắm bắt tình hình tài chính mọi lúc, mọi nơi. Được phát triển bởi công ty MISA, MISA AMIS tự hào là phần mềm tiên tiến với nhiều tính năng vượt trội:
- Quản lý tài chính hiệu quả: Tích hợp các chức năng kế toán tổng hợp, kế toán quản trị, giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí và tăng cường hiệu quả quản lý tài chính.
- Kết nối và đồng bộ dữ liệu: Dễ dàng kết nối với các phần mềm quản lý khác như hóa đơn điện tử, phần mềm nhân sự, CRM,… tạo ra hệ sinh thái quản lý toàn diện.
- An toàn và bảo mật: Dữ liệu được bảo vệ bởi hệ thống bảo mật tiên tiến, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho thông tin tài chính của doanh nghiệp.
- Giao diện thân thiện: Giao diện người dùng dễ sử dụng, linh hoạt và tương thích trên nhiều thiết bị, giúp người dùng thao tác nhanh chóng và thuận tiện.
Nhanh tay đăng ký dùng thử miễn phí 15 ngày bản demo phần mềm kế toán online MISA AMIS để trải nghiệm công cụ tài chính tối ưu nhất.
