Trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng chặt chẽ, việc hiểu rõ về các biện pháp kiểm soát như cưỡng chế hóa đơn trở nên vô cùng cần thiết đối với doanh nghiệp. Vậy cưỡng chế hóa đơn là gì và khi nào doanh nghiệp có thể bị áp dụng biện pháp này? Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết những thắc mắc trên của doanh nghiệp
1. Cưỡng chế hóa đơn là gì ?
Cưỡng chế hóa đơn là biện pháp hành chính mà cơ quan thuế áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm các quy định về quản lý và sử dụng hóa đơn. Mục đích của biện pháp này là đảm bảo thu đúng, thu đủ thuế, ngăn chặn gian lận thuế và tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh.
2. Các trường hợp bị cưỡng chế hóa đơn
Theo quy định tại các khoản 1 Điều 69 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, các trường hợp tổ chức, doanh nghiệp bị cưỡng chế bằng biện pháp ngừng sử dụng hóa đơn điện tử bao gồm:
- Cơ quan quản lý thuế không đủ điều kiện để áp dụng biện pháp cưỡng chế bằng trích tiền từ tài khoản hoặc phong tỏa tài khoản, hoặc có căn cứ xác định việc áp dụng các biện pháp này không có khả năng thu hồi số tiền thuế nợ.
- Cơ quan quản lý thuế đã ban hành quyết định cưỡng chế bằng biện pháp trích tiền từ tài khoản hoặc phong tỏa tài khoản, nhưng sau 30 ngày kể từ ngày ban hành quyết định, vẫn không thu được hoặc không thu đủ số tiền thuế nợ.
- Người nộp thuế còn nợ tiền thuế nhưng không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký với cơ quan có thẩm quyền hoặc có hành vi phát tán tài sản nhằm tránh thực hiện nghĩa vụ thuế.
- Người nộp thuế đã bị xử phạt vi phạm hành chính do không chấp hành quyết định kiểm tra thuế, nhưng sau khi bị xử phạt vẫn tiếp tục không chấp hành quyết định kiểm tra thuế.
- Cơ quan hải quan hoặc cơ quan nhà nước, tổ chức được giao quản lý thu đối với các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước có văn bản đề nghị cơ quan thuế áp dụng biện pháp cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn điện tử đối với người nộp thuế.
3. Quyết định cưỡng chế bằng biện pháp ngừng sử dụng hóa đơn được ban hành tại các thời điểm nào?
Căn cứ theo khoản 3 Điều 69 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, quyết định cưỡng chế bằng biện pháp ngừng sử dụng hóa đơn được ban hành và được đồng bộ sang hệ thống hóa đơn điện tử ngay khi ban hành.
Trong thời gian quyết định cưỡng chế còn hiệu lực, cơ quan thuế sẽ áp dụng các biện pháp sau:
- Không tiếp nhận hồ sơ đăng ký hoặc thay đổi thông tin sử dụng hóa đơn điện tử của người nộp thuế.
- Không cấp mã đối với hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế.
- Thông báo hóa đơn không hợp pháp đối với hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế và hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền theo quy định của pháp luật về hóa đơn.
- Không cấp hóa đơn cho người nộp thuế đang bị áp dụng biện pháp cưỡng chế, trừ trường hợp được pháp luật cho phép theo khoản 4 Điều 69 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP.
4. Hướng dẫn về việc sử dụng hóa đơn trong thời gian bị cưỡng chế
Theo khoản 4 Điều 69 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP, mặc dù đang bị cưỡng chế bằng biện pháp ngừng sử dụng hóa đơn, người nộp thuế vẫn có thể được cơ quan thuế xem xét cho phép sử dụng hóa đơn theo từng lần phát sinh nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật về hóa đơn.
Cụ thể, để được cơ quan thuế cấp hóa đơn theo từng lần phát sinh, người nộp thuế phải:
- Có văn bản đề nghị sử dụng hóa đơn theo quy định của pháp luật về hóa đơn;
- Nộp ngay vào ngân sách nhà nước số tiền thuế nợ đang bị cưỡng chế, với mức ít nhất bằng 18% tổng giá trị thanh toán trên hóa đơn trước khi cơ quan thuế cấp hóa đơn.
Trường hợp được cơ quan thuế chấp thuận sử dụng hóa đơn trong thời gian bị cưỡng chế, cơ quan thuế sẽ tạm dừng áp dụng biện pháp cưỡng chế bằng trích tiền từ tài khoản hoặc phong tỏa tài khoản đối với người nộp thuế theo các nguyên tắc sau:
- Người nộp thuế phải đăng ký với cơ quan thuế một tài khoản thanh toán mở tại tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài để thực hiện việc tạm dừng cưỡng chế.
- Thời gian tạm dừng cưỡng chế là 10 ngày làm việc, kể từ ngày cơ quan thuế chấp thuận cho sử dụng hóa đơn theo từng lần phát sinh.
- Số tiền được tạm dừng cưỡng chế bằng tổng giá trị thanh toán của hóa đơn được cơ quan thuế cho phép sử dụng.
Người nộp thuế có nhu cầu sử dụng hóa đơn trong thời gian bị cưỡng chế phải thực hiện đầy đủ thủ tục đề nghị sử dụng hóa đơn theo từng lần phát sinh theo quy định của pháp luật về hóa đơn.
5. Sử dụng hóa đơn trong thời gian bị cưỡng chế hóa đơn có bị xử phạt không?
Mức xử phạt đối với việc sử dụng hóa đơn trong thời gian bị cưỡng chế hóa đơn không đúng quy định được quy định tại Điều 28 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn. Cụ thể:
- Phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 50 triệu đồng đối với hành vi lập hóa đơn không đúng quy định của pháp luật trong thời gian bị cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn, bao gồm việc sử dụng hóa đơn không có mã của cơ quan thuế khi đã bị cưỡng chế.
Lưu ý: Các mức phạt và biện pháp khắc phục hậu quả cụ thể có thể thay đổi tùy thuộc vào tình hình thực tế và các quy định mới của pháp luật. Do đó, doanh nghiệp nên tham khảo trực tiếp các văn bản pháp luật hiện hành hoặc tư vấn từ cơ quan thuế để đảm bảo tuân thủ đúng quy định.
Có thể bạn quan tâm Hệ thống cảnh báo, giám sát xuất hóa đơn vượt ngưỡng an toàn theo tham số K
6. Kết luận
Cưỡng chế hóa đơn không chỉ là một biện pháp hành chính mà còn là một bước quan trọng trong việc đảm bảo sự minh bạch và công bằng trong hoạt động kinh doanh. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về hóa đơn không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý mà còn nâng cao uy tín và niềm tin của khách hàng.
Phần mềm kế toán online MISA AMIS được thiết kế với nhiều tính năng ưu việt, giúp doanh nghiệp quản lý hóa đơn điện tử một cách hiệu quả và thuận tiện:
- Cho phép phát hành hóa đơn điện tử và tự động hạch toán doanh thu ngay khi lập hóa đơn trên phần mềm
- Kho mẫu hóa đơn điện tử phong phú: Phần mềm cung cấp nhiều mẫu hóa đơn từ cơ bản đến đặc thù cho từng doanh nghiệp, giúp đơn vị sử dụng mà không cần phải thiết kế lại
Ngoài ra, phần mềm kế toán online MISA AMIS còn nhiều tính năng nổi bật như:
- Đầy đủ các nghiệp vụ kế toán theo quy định ( Thông tư 133 và Thông tư 99): nghiệp vụ kế toán quỹ, Mua- Bán hàng, Kho, Hóa đơn, Thuế, Giá thành,…
- Tự động tính toán và lập báo cáo thuế theo quy định của pháp luật.
- Kết nối mTax giúp kê khai và nộp thuế điện tử trực tiếp từ phần mềm
- Quản lý nhập, xuất, tồn kho một cách chính xác.
Anh/chị kế toán có thể đăng ký để trực tiếp trải nghiệm ngay các tính năng trên bản demo phần mềm kế toán online MISA AMIS.
