Throughput là gì? Công thức tính và cách cải thiện hiệu suất sản xuất

Trong quản trị sản xuất và vận hành, throughput là một trong những chỉ số quan trọng giúp doanh nghiệp đánh giá năng suất và hiệu quả của hệ thống. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ throughput là gì, cách tính ra sao và làm thế nào để cải thiện chỉ số này. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ khái niệm throughput, vai trò và cách ứng dụng để tối ưu hiệu suất vận hành doanh nghiệp.

1. Throughput là gì?

Throughput là chỉ số đo lường số lượng sản phẩm hoặc công việc mà một hệ thống có thể hoàn thành trong một khoảng thời gian nhất định. Chỉ số này thường được sử dụng trong sản xuất, logistics, công nghệ thông tin và quản trị vận hành để đánh giá hiệu suất xử lý của quy trình hoặc dây chuyền.

Hiểu đơn giản, throughput cho biết tốc độ mà hệ thống tạo ra đầu ra (output). Throughput càng cao cho thấy quy trình vận hành càng hiệu quả và có khả năng đáp ứng nhu cầu sản xuất hoặc dịch vụ lớn hơn.

Ví dụ: Một dây chuyền sản xuất có thể hoàn thành 600 sản phẩm trong 8 giờ làm việc. Khi đó Throughput của dây chuyền là 75 sản phẩm/giờ.

Để triển khai Throughput hiệu quả, nhiều doanh nghiệp đã ứng dụng phần mềm ERP trong quản lý
👉 Xem ngay: Top 10 phần mềm ERP quản lý sản xuất tốt nhất cho doanh nghiệp

2. Công thức tính throughput

Trong quản trị sản xuất, throughput đóng vai trò quan trọng với doanh nghiệp bởi các yếu tố:

• Đánh giá hiệu suất của dây chuyền sản xuất
• Xác định điểm nghẽn trong quy trình
• Tối ưu năng lực sản xuất
• Hỗ trợ lập kế hoạch sản xuất và phân bổ nguồn lực

Nhờ theo dõi chỉ số này thường xuyên, doanh nghiệp có thể nhanh chóng phát hiện các vấn đề làm chậm quá trình sản xuất và đưa ra biện pháp cải thiện kịp thời. Throughput được tính bằng cách lấy tổng số sản phẩm hoàn thành chia cho tổng thời gian sản xuất.

Công thức:

Throughput = Tổng số sản phẩm hoàn thành / Tổng thời gian sản xuất

Trong đó:

• Tổng số sản phẩm hoàn thành: số lượng sản phẩm hoặc đơn vị công việc được hoàn thành trong một khoảng thời gian
• Tổng thời gian sản xuất: khoảng thời gian hệ thống vận hành để tạo ra các sản phẩm đó

3. Vai trò của throughput trong doanh nghiệp

Trong quản trị vận hành và sản xuất, throughput là một chỉ số quan trọng giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu suất của hệ thống và tối ưu quy trình làm việc. Việc theo dõi throughput thường xuyên không chỉ giúp cải thiện năng suất mà còn hỗ trợ doanh nghiệp đưa ra các quyết định quản trị chính xác hơn.

3.1. Đánh giá hiệu suất của hệ thống sản xuất

Throughput giúp doanh nghiệp đo lường khả năng tạo ra sản phẩm hoặc xử lý công việc của hệ thống trong một khoảng thời gian nhất định. Thông qua chỉ số này, nhà quản lý có thể biết được: dây chuyền sản xuất đang hoạt động với hiệu suất ra sao, năng lực sản xuất thực tế của nhà máy, mức độ đáp ứng nhu cầu thị trường

Nếu throughput thấp hơn so với kế hoạch, doanh nghiệp có thể nhanh chóng nhận ra rằng quy trình đang tồn tại vấn đề cần cải thiện.

3.2. Phát hiện điểm nghẽn trong quy trình

Một trong những lợi ích lớn nhất của throughput là giúp doanh nghiệp xác định các điểm nghẽn trong quy trình sản xuất. Trong nhiều trường hợp, toàn bộ hệ thống có thể bị chậm lại chỉ vì một công đoạn có năng lực xử lý thấp hơn các công đoạn còn lại. Khi theo dõi throughput tại từng khâu, doanh nghiệp sẽ dễ dàng phát hiện: công đoạn nào đang làm giảm tốc độ sản xuất, máy móc hoặc nguồn lực nào đang bị quá tải, quy trình nào cần được tối ưu…

Từ đó, nhà quản lý có thể tập trung cải tiến đúng điểm gây ảnh hưởng lớn nhất đến hiệu suất toàn hệ thống.

3.3. Hỗ trợ tối ưu năng suất và chi phí vận hành

Throughput không chỉ phản ánh tốc độ sản xuất mà còn giúp doanh nghiệp tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực.

Khi hiểu rõ năng lực xử lý của hệ thống, doanh nghiệp có thể: phân bổ nhân sự và máy móc hợp lý hơn, giảm thời gian chờ trong quy trình, tận dụng tối đa công suất thiết bị, hạn chế lãng phí trong sản xuất…. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể tăng sản lượng đầu ra mà không cần tăng quá nhiều chi phí vận hành.

3.4. Hỗ trợ lập kế hoạch sản xuất và ra quyết định quản trị

Throughput cung cấp dữ liệu quan trọng để doanh nghiệp lập kế hoạch sản xuất chính xác hơn. Dựa trên chỉ số này, nhà quản lý có thể: dự báo sản lượng sản xuất theo từng giai đoạn, xây dựng kế hoạch sản xuất phù hợp với năng lực thực tế và đánh giá hiệu quả của các dự án cải tiến quy trình

Nhờ đó, doanh nghiệp có thể đưa ra các quyết định quản trị dựa trên dữ liệu thay vì cảm tính, giúp nâng cao hiệu quả vận hành và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4. Phân biệt throughput với các chỉ số liên quan

Ngoài chỉ số throughput được dùng để đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống, doanh nghiệp cũng gắn liền với nhiều khái niệm như Cycle Time, Lead Time hay Productivity – các chỉ số này liên quan đến năng suất và hiệu suất làm việc nên nhiều doanh nghiệp dễ nhầm lẫn giữa các thuật ngữ.

Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa các chỉ số này sẽ giúp doanh nghiệp đánh giá đúng hiệu quả sản xuất, xác định vấn đề trong quy trình và đưa ra giải pháp cải thiện phù hợp. Tham khảo bảng so sánh các chỉ số để hiểu và có cách thức áp dụng phù hợp.

Chỉ số	Khái niệm	Ý nghĩa trong quản trị sản xuất	Ví dụ minh họa
Throughput	Số lượng sản phẩm hoặc công việc mà hệ thống hoàn thành trong một khoảng thời gian nhất định	Đo lường tốc độ tạo ra đầu ra của hệ thống	Một dây chuyền sản xuất hoàn thành 500 sản phẩm trong 5 giờ → throughput = 100 sản phẩm/giờ
Cycle Time	Thời gian cần để hoàn thành một đơn vị sản phẩm hoặc một chu kỳ công việc	Đánh giá tốc độ xử lý của từng công đoạn hoặc quy trình	Một sản phẩm mất 3 phút để hoàn thành → Cycle Time = 3 phút/sản phẩm
Lead Time	Tổng thời gian từ khi khách hàng đặt hàng đến khi sản phẩm được giao	Đo lường thời gian đáp ứng nhu cầu của khách hàng	Khách đặt hàng ngày 1, giao hàng ngày 5 → Lead Time = 4 ngày
Productivity	Mức độ hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực để tạo ra sản phẩm	Đánh giá hiệu suất sử dụng lao động, máy móc hoặc vốn	10 nhân viên sản xuất 1.000 sản phẩm/ngày

5. 4 bước cải thiện throughput trong doanh nghiệp sản xuất

Để nâng cao hiệu suất vận hành và tăng sản lượng đầu ra, doanh nghiệp cần có các giải pháp nhằm cải thiện throughput của hệ thống sản xuất hoặc quy trình làm việc. Việc tối ưu chỉ số này không chỉ giúp tăng năng suất mà còn góp phần giảm chi phí và nâng cao khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường. Dưới đây là một số phương pháp phổ biến giúp doanh nghiệp cải thiện throughput hiệu quả.

5.1. Xác định và xử lý điểm nghẽn trong quy trình

Trong nhiều hệ thống sản xuất, tốc độ của toàn bộ dây chuyền thường bị giới hạn bởi một công đoạn có năng lực xử lý thấp nhất, hay còn gọi là điểm nghẽn. Nếu không được phát hiện và cải thiện, điểm nghẽn này sẽ làm giảm tốc độ sản xuất của toàn hệ thống.

Doanh nghiệp có thể cải thiện throughput bằng cách: phân tích từng công đoạn trong quy trình sản xuất, xác định công đoạn gây chậm trễ hoặc tồn đọng công việc, tăng nguồn lực cho công đoạn đó (máy móc, nhân sự, thời gian vận hành). Khi điểm nghẽn được xử lý, tốc độ của toàn bộ hệ thống sẽ được cải thiện đáng kể.

5.2. Chuẩn hóa và tối ưu quy trình làm việc

Quy trình sản xuất hoặc vận hành thiếu chuẩn hóa có thể khiến thời gian xử lý kéo dài và làm giảm throughput. Do đó, doanh nghiệp cần thường xuyên rà soát và cải tiến quy trình làm việc.

Một số giải pháp phổ biến gồm: Xây dựng quy trình vận hành tiêu chuẩn, loại bỏ các bước không tạo ra giá trị, tối ưu thứ tự thực hiện công việc, áp dụng các phương pháp cải tiến như Lean hoặc Kaizen. Việc chuẩn hóa quy trình giúp giảm sai sót, tiết kiệm thời gian và tăng tốc độ xử lý công việc.

5.3. Tối ưu kế hoạch sản xuất

Kế hoạch sản xuất không hợp lý có thể dẫn đến tình trạng máy móc nhàn rỗi hoặc quá tải, làm giảm hiệu suất của hệ thống. Vì vậy, việc lập kế hoạch sản xuất phù hợp với năng lực thực tế của doanh nghiệp là yếu tố quan trọng giúp cải thiện throughput.

Doanh nghiệp có thể thực hiện việc lập kế hoạch sản xuất dựa trên năng lực dây chuyền, cân bằng tải công việc giữa các công đoạn, giảm thời gian chờ giữa các bước trong quy trình và điều phối nguồn lực linh hoạt theo nhu cầu sản xuất

6. Ứng dụng công nghệ và phần mềm quản lý sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất

Trong nhiều doanh nghiệp, việc theo dõi năng suất và hiệu quả vận hành vẫn được thực hiện thông qua bảng tính Excel hoặc báo cáo thủ công. Điều này khiến dữ liệu thường bị rời rạc, thiếu tính cập nhật và khó phát hiện kịp thời các điểm nghẽn trong quy trình. Khi không có dữ liệu theo thời gian thực, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong việc đánh giá chính xác throughput và đưa ra các quyết định cải tiến phù hợp.

Đây cũng là lý do ngày càng nhiều doanh nghiệp lựa chọn ứng dụng phần mềm quản lý sản xuất để theo dõi và tối ưu hiệu suất vận hành. Thông qua hệ thống quản trị tập trung, nhà quản lý có thể nắm bắt toàn bộ hoạt động sản xuất, từ kế hoạch, tiến độ cho đến hiệu suất của từng công đoạn trong dây chuyền.

Trong đó, MISA AMIS Sản xuất là giải pháp giúp doanh nghiệp quản lý và tối ưu quy trình sản xuất một cách toàn diện. Phần mềm hỗ trợ:

• Theo dõi tiến độ sản xuất theo thời gian thực
• Quản lý kế hoạch và điều phối nguồn lực sản xuất
• Phân tích dữ liệu hiệu suất của từng công đoạn
• Phát hiện sớm các điểm nghẽn trong dây chuyền
• Hỗ trợ doanh nghiệp đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu kịp thời, chính xác

Dùng thử miễn phí

Hơn 350.000+ doanh nghiệp đã tin chọn MISA AMIS, trong đó có Công ty Cổ phần LANDCO, Công ty Cổ Phần Viglacera Hạ Long, Công ty TNHH Sản xuất Xây dựng Thương mại Đại Á Châu, Công ty Austdoor,… và nhiều doanh nghiệp khác.

Dùng thử và khám phá sức mạnh của phần mềm AMIS Sản xuất tại đây:

7. Lời kết

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao, doanh nghiệp muốn tăng trưởng bền vững không thể chỉ dựa vào mở rộng quy mô, mà cần tập trung vào tối ưu hiệu suất từ bên trong hệ thống. Theo dõi và cải thiện throughput chính là một trong những bước quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, giảm lãng phí và tăng lợi thế cạnh tranh trên thị trường.