MPS là gì? 5 bước xây dựng MPS cho doanh nghiệp sản xuất

Để hoạt động sản xuất diễn ra ổn định và đáp ứng đúng tiến độ đơn hàng, doanh nghiệp cần một kế hoạch sản xuất rõ ràng và khoa học. MPS (Master Production Schedule) chính là công cụ giúp doanh nghiệp xây dựng kế hoạch sản xuất tổng thể dựa trên nhu cầu thị trường và năng lực sản xuất. Vậy MPS là gì và doanh nghiệp cần thực hiện những bước nào để triển khai MPS hiệu quả?

1. MPS là gì?

MPS (Master Production Schedule) là kế hoạch sản xuất tổng thể giúp doanh nghiệp xác định sản xuất sản phẩm nào, số lượng bao nhiêu và vào thời điểm nào trong một khoảng thời gian nhất định. Đây là công cụ quan trọng trong hệ thống hoạch định và quản lý sản xuất, giúp doanh nghiệp cân đối giữa nhu cầu thị trường, đơn hàng và năng lực sản xuất thực tế.

Trong nhiều doanh nghiệp sản xuất hiện nay, MPS thường được xây dựng dựa trên dữ liệu dự báo nhu cầu, đơn hàng thực tế và mức tồn kho hiện tại. Khi các yếu tố này thay đổi, kế hoạch MPS cũng sẽ được cập nhật để đảm bảo hoạt động sản xuất luôn linh hoạt và hiệu quả.

2. 4 vai trò quan trọng của MPS trong lập kế hoạch sản xuất

• Giúp doanh nghiệp lập kế hoạch sản xuất chính xác: MPS giúp doanh nghiệp xác định rõ sản phẩm sản xuất, số lượng và thời điểm, từ đó tránh tình trạng sản xuất thiếu hoặc dư hàng. Điều này đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp có nhiều dòng sản phẩm hoặc đơn hàng thay đổi thường xuyên.
• Đồng bộ giữa các bộ phận trong doanh nghiệp: MPS giúp kết nối các bộ phận bán hàng, kho và sản xuất. Khi bộ phận kinh doanh cập nhật đơn hàng mới hoặc dự báo nhu cầu, kế hoạch sản xuất có thể nhanh chóng được điều chỉnh để đảm bảo đáp ứng đúng tiến độ.
• Tối ưu năng lực máy móc và nhân lực: Nhờ có lịch sản xuất cụ thể, doanh nghiệp có thể phân bổ máy móc, nhân sự và thời gian sản xuất hợp lý, tránh tình trạng quá tải hoặc nhàn rỗi nguồn lực.
• Kiểm soát tiến độ sản xuất và giao hàng: MPS giúp nhà quản lý theo dõi tiến độ sản xuất theo từng giai đoạn. Từ đó, doanh nghiệp có thể đảm bảo thời gian giao hàng cho khách hàng, đồng thời giảm rủi ro chậm tiến độ hoặc gián đoạn sản xuất.

Để triển khai MPS hiệu quả, nhiều doanh nghiệp đã ứng dụng phần mềm ERP quản lý sản xuất.
👉 Xem ngay: Top 10 phần mềm ERP quản lý sản xuất tốt nhất cho doanh nghiệp

3. 4 trường hợp doanh nghiệp nên sử dụng MPS

Không phải mọi doanh nghiệp đều cần xây dựng MPS ở mức độ phức tạp. Tuy nhiên, khi quy mô sản xuất mở rộng hoặc số lượng đơn hàng tăng lên, việc áp dụng MPS sẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát hoạt động sản xuất hiệu quả hơn.

Dưới đây là một số trường hợp doanh nghiệp nên sử dụng MPS trong quản lý sản xuất.

Doanh nghiệp sản xuất nhiều dòng sản phẩm

Khi doanh nghiệp sản xuất nhiều loại sản phẩm khác nhau, việc lập kế hoạch sản xuất trở nên phức tạp hơn. MPS giúp xác định rõ thứ tự và thời gian sản xuất từng sản phẩm, tránh tình trạng xung đột nguồn lực hoặc thiếu hụt nguyên vật liệu.

Nhu cầu thị trường và đơn hàng biến động thường xuyên

Trong những ngành sản xuất có nhu cầu thị trường thay đổi liên tục, doanh nghiệp cần một công cụ giúp cập nhật và điều chỉnh kế hoạch sản xuất nhanh chóng. MPS cho phép doanh nghiệp linh hoạt thay đổi lịch sản xuất dựa trên đơn hàng mới hoặc dự báo nhu cầu.

Doanh nghiệp cần kiểm soát tồn kho hiệu quả

Một trong những mục tiêu quan trọng của quản lý sản xuất là duy trì mức tồn kho hợp lý. Nếu tồn kho quá cao sẽ làm tăng chi phí lưu kho, trong khi tồn kho quá thấp có thể khiến doanh nghiệp không kịp đáp ứng đơn hàng. MPS giúp cân đối giữa sản xuất và tồn kho, từ đó tối ưu chi phí.

Doanh nghiệp muốn nâng cao khả năng đáp ứng đơn hàng

Khi có kế hoạch MPS rõ ràng, doanh nghiệp có thể dự đoán trước năng lực sản xuất và thời gian hoàn thành đơn hàng. Điều này giúp nhà quản lý đưa ra cam kết giao hàng chính xác hơn với khách hàng.

4. 5 bước xây dựng MPS trong doanh nghiệp sản xuất

Để xây dựng MPS hiệu quả, doanh nghiệp cần thực hiện một quy trình lập kế hoạch bài bản dựa trên dữ liệu về nhu cầu thị trường, tồn kho và năng lực sản xuất. Dưới đây là 5 bước xây dựng MPS trong doanh nghiệp sản xuất thường được áp dụng trong thực tế.

Bước 1: Dự báo nhu cầu sản phẩm

Bước đầu tiên trong quá trình xây dựng MPS là dự báo nhu cầu sản phẩm trong một khoảng thời gian nhất định, thường theo tuần, tháng hoặc quý.

Nguồn dữ liệu dự báo có thể bao gồm: Lịch sử bán hàng trong các kỳ trước, xu hướng thị trường và mùa vụ, kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp, đơn đặt hàng đã ký với khách hàng

Việc dự báo nhu cầu chính xác giúp doanh nghiệp xác định sản xuất bao nhiêu sản phẩm trong từng giai đoạn, từ đó tránh tình trạng thiếu hàng hoặc tồn kho quá mức.

Bước 2: Xác định đơn hàng và mức tồn kho hiện tại

Sau khi có dữ liệu dự báo nhu cầu, doanh nghiệp cần xem xét đơn hàng thực tế và lượng tồn kho hiện tại.

Các yếu tố cần phân tích bao gồm: đơn hàng đã xác nhận từ khách hàng, số lượng sản phẩm đang tồn kho,số lượng sản phẩm đang trong quá trình sản xuất, mức tồn kho an toàn của từng sản phẩm, thông tin này giúp doanh nghiệp xác định số lượng sản phẩm cần sản xuất thêm để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Bước 3: Đánh giá năng lực sản xuất

Trước khi lập lịch sản xuất, doanh nghiệp cần đánh giá năng lực sản xuất thực tế của nhà máy.

Một số yếu tố cần xem xét gồm: công suất máy móc và dây chuyền sản xuất, số lượng nhân công, thời gian sản xuất cho từng sản phẩm và khả năng cung ứng nguyên vật liệu

Việc đánh giá năng lực sản xuất giúp doanh nghiệp đảm bảo kế hoạch MPS phù hợp với khả năng vận hành thực tế, tránh lập kế hoạch vượt quá công suất.

Bước 4: Lập lịch sản xuất tổng thể

Sau khi đã có dữ liệu về nhu cầu, tồn kho và năng lực sản xuất, doanh nghiệp tiến hành lập lịch sản xuất tổng thể.

Kế hoạch MPS thường thể hiện các thông tin như: tên sản phẩm, số lượng cần sản xuất, thời gian sản xuất (tuần hoặc tháng), dự kiến tồn kho sau mỗi kỳ

Bảng MPS sẽ giúp nhà quản lý có cái nhìn tổng thể về toàn bộ kế hoạch sản xuất trong tương lai, đồng thời làm cơ sở để lập kế hoạch nguyên vật liệu và phân bổ nguồn lực.

Bước 5: Theo dõi và điều chỉnh kế hoạch MPS

MPS không phải là kế hoạch cố định mà cần liên tục theo dõi và điều chỉnh khi có sự thay đổi trong hoạt động sản xuất. Một số tình huống cần cập nhật MPS bao gồm: đơn hàng mới phát sinh, nhu cầu thị trường thay đổi, gián đoạn sản xuất hoặc thiếu nguyên vật liệu, thay đổi năng lực sản xuất

Việc thường xuyên cập nhật MPS giúp doanh nghiệp duy trì kế hoạch sản xuất linh hoạt, đảm bảo đáp ứng nhu cầu khách hàng và tối ưu nguồn lực.

5. Phân biệt MPS, MRP và BOM – 3 yếu tố quan trọng trong hoạch định kế hoạch sản xuất

MPS, BOM và MRP có mối quan hệ chặt chẽ và bổ trợ lẫn nhau. MPS đóng vai trò xác định kế hoạch sản xuất tổng thể, từ đó BOM cung cấp thông tin về các nguyên vật liệu cần thiết để sản xuất sản phẩm. Dựa trên hai nguồn dữ liệu này, MRP sẽ tính toán nhu cầu nguyên vật liệu và lập kế hoạch cung ứng phù hợp.

Nhờ sự kết hợp của ba yếu tố này, doanh nghiệp có thể xây dựng quy trình hoạch định sản xuất đồng bộ, đảm bảo đủ nguyên vật liệu cho sản xuất, đồng thời tối ưu chi phí tồn kho và nâng cao hiệu quả vận hành.

Mặc dù đều liên quan đến việc lập kế hoạch sản xuất, nhưng MPS, BOM và MRP lại có vai trò và chức năng khác nhau trong chuỗi quản lý sản xuất. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa ba khái niệm này sẽ giúp doanh nghiệp tổ chức sản xuất khoa học hơn, giảm thiểu rủi ro thiếu nguyên vật liệu và tối ưu chi phí vận hành

	MPS (Master Production Schedule)	BOM (Bill of Materials)	MRP (Material Requirements Planning)
Khái niệm	Kế hoạch sản xuất tổng thể xác định sản phẩm cần sản xuất, số lượng và thời điểm sản xuất	Danh mục toàn bộ nguyên vật liệu, linh kiện và bán thành phẩm cấu thành sản phẩm	Hệ thống hoạch định nhu cầu nguyên vật liệu cho sản xuất
Mục đích	Lập lịch sản xuất theo nhu cầu thị trường	Xác định cấu trúc sản phẩm và vật tư cần thiết	Tính toán nhu cầu nguyên vật liệu và thời điểm cung ứng
Câu hỏi trả lời	Sản xuất gì – bao nhiêu – khi nào	Sản phẩm gồm những vật tư nào	Cần chuẩn bị bao nhiêu vật tư và khi nào
Dữ liệu đầu vào	Dự báo nhu cầu, đơn hàng, tồn kho	Thiết kế và cấu trúc sản phẩm	MPS, BOM và tồn kho
Vai trò	Định hướng kế hoạch sản xuất	Là cơ sở để xác định vật tư cần thiết	Lập kế hoạch cung ứng nguyên vật liệu

6. Khó khăn khi lập kế hoạch MPS

Mặc dù MPS là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp lập kế hoạch sản xuất tổng thể, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn gặp không ít khó khăn khi xây dựng và triển khai kế hoạch này. Những thách thức này thường xuất phát từ dữ liệu không đồng bộ, quy trình quản lý thủ công hoặc sự biến động của nhu cầu thị trường.

Dưới đây là một số khó khăn phổ biến:

Khó khăn	Mô tả
Dự báo nhu cầu thị trường thiếu chính xác	• Nhu cầu thị trường thường xuyên biến động (xu hướng tiêu dùng, mùa vụ, chiến lược kinh doanh). • Dự báo sai có thể dẫn đến sản xuất dư thừa hoặc thiếu hàng. • Làm tăng chi phí tồn kho hoặc không đáp ứng kịp đơn hàng.
Dữ liệu sản xuất phân tán giữa các bộ phận	• Thông tin nằm rải rác ở các phòng ban: bán hàng, kho, sản xuất, mua hàng. • Khó tổng hợp dữ liệu để lập kế hoạch MPS. • Thiếu sự liên kết khi cập nhật thay đổi về đơn hàng hoặc tồn kho.
Khó kiểm soát năng lực sản xuất thực tế	• Kế hoạch thường dựa trên công suất lý thuyết của máy móc. • Chưa tính đến bảo trì máy, gián đoạn sản xuất, năng suất lao động thực tế. • Có thể dẫn đến chậm tiến độ sản xuất và giao hàng.
Quản lý kế hoạch sản xuất bằng Excel hoặc thủ công	• Phù hợp khi quy mô sản xuất nhỏ. • Dễ xảy ra sai sót khi nhập liệu và cập nhật dữ liệu. • Khó theo dõi tiến độ sản xuất khi doanh nghiệp mở rộng quy mô.
Khó điều chỉnh kế hoạch khi có thay đổi	• Sản xuất chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố: đơn hàng mới, biến động thị trường, thiếu nguyên vật liệu. • Kế hoạch MPS cần điều chỉnh liên tục. • Nếu không có hệ thống quản lý dữ liệu tốt, việc cập nhật kế hoạch sẽ mất nhiều thời gian

Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không có hệ thống quản lý dữ liệu hiệu quả, việc điều chỉnh kế hoạch sản xuất sẽ mất nhiều thời gian và có thể ảnh hưởng đến toàn bộ quy trình vận hành.

7. Ứng dụng phần mềm để quản lý MPS hiệu quả

Trong bối cảnh hoạt động sản xuất ngày càng phức tạp, việc lập và quản lý MPS bằng phương pháp thủ công hoặc Excel thường gặp nhiều hạn chế như dữ liệu rời rạc, khó cập nhật khi đơn hàng thay đổi và khó kiểm soát tiến độ sản xuất. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc xây dựng kế hoạch sản xuất chính xác và tối ưu nguồn lực.

Để giải quyết những vấn đề này, nhiều doanh nghiệp hiện nay đã lựa chọn ứng dụng phần mềm quản lý sản xuất nhằm tự động hóa quy trình lập kế hoạch và theo dõi hoạt động sản xuất. Trong đó, MISA AMIS Sản xuất là một giải pháp giúp doanh nghiệp quản lý hiệu quả kế hoạch MPS, đồng thời đồng bộ dữ liệu giữa các bộ phận trong doanh nghiệp.

Nền tảng quản trị sản xuất MISA AMIS Sản xuất chính là công cụ đắc lực hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện mục tiêu chính:

Dùng thử miễn phí

• Thiết lập quy trình sản xuất chuẩn: Dễ dàng xây dựng và điều chỉnh quy trình cho từng loại sản phẩm, tạo nền tảng để đo lường và cải tiến liên tục.
• Quản lý định mức nguyên vật liệu (BOM): Kiểm soát chặt chẽ chi phí và đảm bảo cung ứng chính xác cho sản xuất.
• Lập kế hoạch sản xuất tổng thể: Xây dựng kế hoạch theo quý, tháng, tuần dựa trên năng lực thực tế và nhu cầu thị trường.
• Tự động hóa chuỗi cung ứng: Hệ thống tự động tính toán, kiểm tra và đề xuất yêu cầu mua nguyên vật liệu ngay khi tiếp nhận đơn hàng, đảm bảo không bị gián đoạn.
• Điều hành sản xuất linh hoạt: Dễ dàng lập lệnh sản xuất, điều phối và theo dõi tiến độ toàn diện trên một hệ thống duy nhất.
• Kiểm soát chất lượng (QC): Giám sát chất lượng tại từng công đoạn, đảm bảo thành phẩm đạt tiêu chuẩn.
• Quản lý kho toàn diện: Theo dõi chặt chẽ mọi hoạt động nhập – xuất – tồn kho vật tư, bán thành phẩm và thành phẩm, giảm thiểu thất thoát và tối ưu vốn lưu động.

Hơn 350.000+ doanh nghiệp đã tin chọn MISA AMIS, trong đó có Công ty Cổ phần LANDCO, Công ty Cổ Phần Viglacera Hạ Long, Công ty TNHH Sản xuất Xây dựng Thương mại Đại Á Châu, Công ty Austdoor,… và nhiều doanh nghiệp khác.

Dùng thử và khám phá sức mạnh của phần mềm AMIS Sản xuất tại đây:

 

Lời kết

Việc xây dựng MPS không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu tiến độ sản xuất mà còn nâng cao khả năng đáp ứng đơn hàng và kiểm soát tồn kho hiệu quả. Tuy nhiên, trong thực tế việc lập và quản lý MPS có thể gặp nhiều khó khăn nếu doanh nghiệp vẫn sử dụng các phương pháp thủ công. Vì vậy, việc ứng dụng phần mềm quản lý sản xuất sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng kế hoạch MPS chính xác, đồng bộ dữ liệu giữa các bộ phận và nâng cao hiệu quả vận hành trong toàn bộ quy trình sản xuất.