Ngày 21/7/2026, Chính phủ chính thức ban hành Nghị định 291/2026/NĐ-CP, đánh dấu một bước cập nhật quan trọng trong chế tài xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn. Điểm đáng chú ý là nghị định bổ sung một nhóm hành vi vi phạm hoàn toàn mới liên quan đến trao đổi thông tin thuế quốc tế, với mức phạt lên tới 100 triệu đồng. Bài viết dưới đây tổng hợp đầy đủ khung pháp lý, 5 điểm mới nổi bật, hệ thống mức phạt và những việc doanh nghiệp cần làm ngay để tuân thủ.
Toàn văn Nghị định 291/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn
1. Tổng quan về Nghị định 291/2026/NĐ-CP & khung pháp lý liên quan
Nghị định số 291/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 21/7/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 125/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 102/2021/NĐ-CP ngày 16/11/2021 và Nghị định số 310/2025/NĐ-CP ngày 02/12/2025.
Nói cách khác, đây không phải văn bản mới thay thế hoàn toàn mà là một lớp cập nhật bổ sung vào hệ thống xử phạt hiện hành, giúp lấp đầy các khoảng trống pháp lý mới phát sinh.
Mối liên hệ “hành động – chế tài” với hệ khung hóa đơn điện tử
Để hiểu đúng Nghị định 291/2026, doanh nghiệp cần đọc song song hai nhóm quy định:
| Nhóm quy định | Vai trò | Nội dung cốt lõi |
| Nghị định 254/2026/NĐ-CP | “Phải làm đúng” | Thời điểm lập hóa đơn, nội dung bắt buộc, chuẩn dữ liệu, luồng chuyển dữ liệu |
| Nghị định 291/2026/NĐ-CP | “Chế tài khi làm sai” | Mức phạt, biện pháp khắc phục hậu quả khi vi phạm |
Vì sao cần sửa đổi Nghị định 125/2020/NĐ-CP?
Bối cảnh hội nhập quốc tế đòi hỏi khung pháp lý minh bạch hơn. Việc bổ sung các chế tài mới được đánh giá là bước hoàn thiện khung pháp lý trong quản lý thuế, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam ngày càng mở rộng hợp tác quốc tế về trao đổi thông tin thuế nhằm phòng, chống gian lận, trốn thuế và tăng cường tính minh bạch trong hoạt động tài chính, thương mại xuyên biên giới.
2. (6) điểm mới nổi bật của Nghị định 291/2026/NĐ-CP
(1) Bổ sung nhóm hành vi vi phạm về cung cấp thông tin quốc tế (Điều 19a mới)
Nghị định 291/2026/NĐ-CP đã bổ sung Điều 19a vào khung xử phạt của Nghị định 125 nhằm thực hiện các cam kết về trao đổi thông tin thuế quốc tế. Cụ thể như sau:
| Mức phạt | Hành vi |
| Phạt từ 10 – 30 triệu đồng | Nếu cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế phục vụ trao đổi thông tin theo điều ước quốc tế chậm từ 05 ngày trở lên |
| Phạt từ 30 – 50 triệu đồng | Đối với hành vi cung cấp thông tin không chính xác hoặc không đầy đủ |
| Phạt từ 50 – 100 triệu đồng | Áp dụng khi không cung cấp thông tin sau 15 ngày kể từ ngày hết hạn hoặc có hành vi thông đồng, bao che để ngăn cản cơ quan thuế thu thập thông tin |
Biện pháp khắc phục: Buộc phải cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác
(2) Sửa đổi nguyên tắc xử phạt để tránh trùng lặp
Để bảo đảm không xử phạt trùng lặp, Nghị định 291 sửa đổi quy định tại Điều 5 theo hướng các hành vi đã bị xử phạt theo Điều 19a sẽ không tiếp tục bị xử phạt theo Điều 14, Điều 15 và Điều 19 của Nghị định số 125/2020/NĐ-CP. Đồng thời, một số quy định dẫn chiếu liên quan cũng được điều chỉnh nhằm bảo đảm tính thống nhất trong áp dụng pháp luật.
(3) Tăng khung phạt với hành vi che giấu, cản trở xác minh thông tin
Tổ chức, cá nhân không cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế hoặc có hành vi cản trở việc xác minh thông tin có thể bị phạt tới 100 triệu đồng.
(4) Chế tài dữ liệu và thông tin thuế theo chuẩn quốc tế
Việc bổ sung chế tài trên nhằm thể chế hóa các khuyến nghị của Diễn đàn toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế (GF), đảm bảo tính răn đe và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.
(5) Cập nhật các biện pháp khắc phục hậu quả mới
Nghị định 291 bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả riêng cho nhóm hành vi tại Điều 19a. Theo đó:
- Buộc cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác: Áp dụng đối với các trường hợp cung cấp thiếu, sai lệch thông tin hoặc không cung cấp thông tin quá 15 ngày
(6) Đồng bộ hóa hệ thống dẫn chiếu trong Nghị định 125
Nghị định 291 bổ sung cụm từ “Điều 19a” vào hàng loạt các điều khoản về thẩm quyền và thủ tục trong Nghị định 125 để đảm bảo tính thực thi đồng bộ:
- Bổ sung vào quy định về giải thích từ ngữ (Điều 2), nguyên tắc áp dụng mức phạt (Điều 7)
- Bổ sung vào các điều quy định về thẩm quyền xử phạt của Công chức thuế, Đội trưởng Đội thuế, Chi cục trưởng, Cục trưởng và Tổng cục trưởng (Điều 32, 33)
- Bổ sung vào quy định về nguyên tắc xác định thẩm quyền (Điều 35)
3. Doanh nghiệp cần làm gì để tuân thủ Nghị định 291/2026/NĐ-CP?
Checklist 7 việc nên triển khai ngay:
- Thiết lập quy trình phản hồi yêu cầu cung cấp thông tin trong vòng dưới 5 ngày để tránh mức phạt đầu tiên (10-30 triệu).
- Chuẩn hóa dữ liệu lưu trữ đảm bảo thông tin luôn chính xác, đầy đủ khi cơ quan thuế yêu cầu.
- Phân công đầu mối tiếp nhận yêu cầu từ cơ quan thuế, tránh chậm trễ do quy trình nội bộ.
- Lập nhật ký (log) xử lý để chứng minh đã phản hồi đúng thời hạn khi cần đối chứng.
- Đào tạo bộ phận kế toán, pháp chế về nội dung Điều 19a và các mức phạt mới.
- Rà soát nghĩa vụ về hóa đơn điện tử theo hệ quy định hóa đơn hiện hành để tránh vi phạm kép.
- Định kỳ kiểm tra tuân thủ và cập nhật quy trình khi có văn bản hướng dẫn mới.
4. Câu hỏi thường gặp về nghị định 291/2026/NĐ-CP
Nghị định 291/2026 có thay thế hoàn toàn Nghị định 125/2020 không?
Không. Đây là văn bản sửa đổi, bổ sung một số điều, hoạt động song song với Nghị định 125/2020 và các nghị định sửa đổi trước đó (102/2021, 310/2025).
Điều 19a áp dụng cho ai?
Áp dụng cho tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế phục vụ mục đích trao đổi thông tin theo các điều ước, thỏa thuận quốc tế về thuế mà Việt Nam là thành viên.
Chậm cung cấp thông tin bao lâu thì bị phạt?
Phạt tiền từ 10-30 triệu đồng đối với hành vi cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế quá thời hạn từ 5 ngày trở lên.
Mức phạt cao nhất là bao nhiêu?
100 triệu đồng, áp dụng cho hành vi không cung cấp thông tin sau 15 ngày hoặc thông đồng, bao che người nộp thuế.
Nghị định 291/2026/NĐ-CP có hiệu lực khi nào?
Từ ngày 21/7/2026, ngay tại thời điểm ký ban hành.
5. Giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp đảm bảo tuân thủ các quy định về thuế và hóa đơn
Trong bối cảnh Nghị định 291/2026/NĐ-CP siết chặt chế tài xử phạt về thuế, hóa đơn điện tử – từ thời điểm lập hóa đơn, chuyển dữ liệu đến cơ quan thuế cho tới nghĩa vụ cung cấp thông tin (Điều 19a) – doanh nghiệp cần một nền tảng vận hành liền mạch thay vì xử lý rời rạc từng khâu.
MISA AMIS Kế toán là một sản phẩm nằm trong hệ sinh thái phần mềm quản trị doanh nghiệp hợp nhất MISA AMIS, có khả năng kết nối trực tiếp với phần mềm hóa đơn điện tử MISA meInvoice cùng nhiều phân hệ khác (bán hàng, nhân sự, ngân hàng điện tử…), giúp dữ liệu được liên thông tự động, giảm sai sót thủ công và đảm bảo tuân thủ đồng bộ giữa quy định pháp lý và thực tế vận hành.
Cụ thể, sự kết hợp giữa AMIS Kế toán và MISA meInvoice hỗ trợ doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro bị xử phạt theo Nghị định 291/2026 thông qua:
- ✅ Lập hóa đơn đúng thời điểm: Xuất hóa đơn điện tử ngay trên phần mềm, khớp thời điểm ghi nhận doanh thu theo quy định tại Nghị định 254/2026, tránh lỗi lập sai/lập chậm thời điểm.
- ✅ Tự động chuyển dữ liệu đến cơ quan thuế: Kết nối meInvoice giúp phát hành và truyền dữ liệu hóa đơn đúng chuẩn định dạng, hạn chế rủi ro chậm hoặc không chuyển dữ liệu – lỗi dễ bị xử phạt.
- ✅ Liên thông kế toán – hóa đơn: Hóa đơn phát hành từ meInvoice tự động hạch toán sang AMIS Kế toán, loại bỏ nhập liệu trùng lặp và sai lệch số liệu giữa hai hệ thống.
- ✅ Kiểm soát rủi ro hóa đơn không hợp pháp: Cảnh báo giao dịch bất thường, hỗ trợ phát hiện sớm nguy cơ liên quan đến hóa đơn khống, hóa đơn giả.
- ✅ Lưu trữ tập trung, sẵn sàng cung cấp thông tin: Dữ liệu hóa đơn, chứng từ được lưu trữ tập trung trên nền tảng, dễ truy xuất và báo cáo khi cơ quan thuế yêu cầu – đáp ứng yêu cầu tại Điều 19a.
- ✅ Chuẩn hóa quy trình trong một hệ sinh thái: Nhờ tính liên kết trong hệ sinh thái MISA AMIS, doanh nghiệp vận hành thống nhất từ bán hàng, xuất hóa đơn đến hạch toán và kê khai thuế.
