Quy trình thi công xây dựng và những lưu ý doanh nghiệp cần biết

Trong xây dựng, một sai sót nhỏ ở quy trình có thể kéo theo hàng loạt hệ lụy: đội tiến độ, vượt chi phí, phát sinh tranh chấp và giảm chất lượng công trình. Vì thế, việc nắm rõ quy trình thi công xây dựng từ xin giấy phép, chuẩn bị mặt bằng, triển khai, giám sát đến nghiệm thu là yêu cầu bắt buộc với các doanh nghiệp xây dựng.

Bài viết này cung cấp hướng dẫn chi tiết từng bước, kèm theo những lưu ý quan trọng giúp doanh nghiệp vận hành thi công bài bản, kiểm soát rủi ro và tối ưu chi phí ngay từ đầu dự án.

1. Thi công xây dựng là gì?

Theo Luật Xây Dựng mới ban hành năm 2022, thi công xây dựng được hiểu là các hoạt động: tạo dựng, xây dựng, lắp đặt thiết bị mới dành cho từng công trình xây dựng trong lần đầu. Ngoài ra có thể bao gồm các hoạt động như: sửa chữa, tu bổ, cải tạo, phục hồi, phá dỡ, bảo trì công trình đang được xây dựng.

Khái niệm thi công xây dựng công trình đã mô tả rõ ràng những hoạt động cần thực hiện. Hoạt động thi công xây dựng có hai chức năng chính: tạo ra từng thành phần trong quá trình xây dựng và góp phần hoàn thiện kết quả cuối cùng của công trình.

Xem thêm: Top 10 phần mềm quản lý dự án xây dựng tốt nhất

2. Quy trình thi công xây dựng

Để một dự án được triển khai đúng tiến độ và đảm bảo chất lượng, doanh nghiệp cần tuân thủ một quy trình thi công xây dựng rõ ràng, thống nhất từ khâu chuẩn bị đến khi bàn giao. Mỗi bước trong quy trình đều có vai trò riêng, gắn liền với tiêu chuẩn kỹ thuật, yêu cầu pháp lý và công tác quản lý rủi ro. Dưới đây là quy trình thi công chi tiết giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt nguồn lực, hạn chế sai sót và tối ưu hiệu quả trong suốt vòng đời dự án.

2.1. Lựa chọn nhà thầu uy tín 

Nhà thầu xây dựng là đơn vị trực tiếp xây dựng công trình. Vì thế khách hàng thường lựa chọn nhà thầu vô cùng kỹ lưỡng, cần có đầy đủ năng lực tài chính, nhân lực, trang thiết bị và sự uy tín cao. Khi có nhà thầu thi công xây dựng đảm bảo, các công trình thi công sẽ đạt được chất lượng kĩ thuật tốt, thời gian gian thi công đúng hạn. Những yếu tố khác như an toàn lao động cùng chi phí, giá xây nhà cũng hợp lý nhất.

2.2. Quy hoạch công trình xây dựng

Khi bắt đầu thực hiện một dự án, doanh nghiệp cần kiểm tra vấn đề quy hoạch khu vực dự kiến xây dựng. Nhà nước quản lý theo quy hoạch nên bắt buộc từng dự án phải có quy hoạch chi tiết, trách nhiệm lập, thẩm định và do chính quyền địa phương phê duyệt quy hoạch. 

Quy trình thi công xây dựng công trình thường trải qua các bước sau:

• Xin cấp giấy phép quy hoạch
• Lập quy hoạch theo 1/2000
• Thỏa thuận việc quy hoạch kiến trúc
• Lập quy hoạch theo 1/500
• Phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 cùng với các phương án về kiến trúc sơ bộ

Mục đích khi thực hiện công việc quy hoạch:

• Đối với trường hợp những dự án nằm ở các vị trí khu vực chưa có quy hoạch chi tiết, nhà đầu tư phải chờ chính quyền địa phương lập quy hoạch chi tiết. Để đẩy nhanh tiến độ, các nhà đầu tư có thể đề xuất tài trợ lập quy hoạch chi tiết.
• Đối với trường hợp các dự án nằm ở vị trí khu vực đã có quy hoạch chi tiết trước đó, tùy theo mục đích và nhu cầu mà nhà đầu tư xin điều chỉnh quy hoạch sao cho phù hợp, mang lại hiệu quả đầu tư cao nhất.

2.3. Công tác chuẩn bị trước khi tiến hành thi công xây dựng

Các bước doanh nghiệp cần chuẩn bị là:

• Thông báo khởi công thi công xây dựng công trình đến chính quyền địa phương bằng các văn bản.
• Vận chuyển các thiết bị, vật tư và chuẩn bị mặt bằng cho việc thi công.
• Dọn dẹp mặt bằng thi công, định vị tim cột, móng, đo đạc, kiểm tra hiện trạng của đất giữa thực tế và bản vẽ xin phép xây dựng.
• Xác định cao độ của hiện trạng cũng như cao độ thiết kế so với cao độ chuẩn.
• Lập các biên bản bàn giao mặt bằng và xác định ngày khởi công.
• Lưu lại các hình ảnh hiện trạng của công trình và các công trình lân cận để tránh những vấn đề rủi ro liên quan đến tranh chấp pháp lý sau này.
• Treo biển báo xây dựng công trình như biển báo thông tin công trình, biển cảnh báo, biển báo an toàn lao động để mọi người có thể tránh.

2.4. Tiến hành xây dựng

Xây dựng phần thô chính là xây dựng các hệ thống khung được kết cấu bê tông cốt thép, hệ thống tường, vách ngăn của công trình. Khâu xây dựng phần thô được đánh giá là bước nền tảng quan trọng bởi nó quyết định trực tiếp đến chất lượng, tuổi thọ, cấu trúc và các vấn đề an toàn của công trình.

Để xây dựng phần thô, đội ngũ xây dựng sẽ thực hiện các bước:

• Đào đất, bê tông lót, thi công phần móng, đá kiềng, đổ cột cũng như sàn tầng trệt
• Lắp dựng các cốt pha, cốt thép, ván khuôn và thi công bê tông các cột, dầm, sàn
• Xây tường phục vụ cho việc bao che, che chắn công trình theo các yêu cầu kỹ thuật
• Lắp dựng các ván khuôn, lắp đặt cốt thép dầm, sàn đúng bản vẽ kỹ thuật
• Lắp đặt các hệ thống đường ống theo kỹ thuật âm sàn
• Tiến hành đổ bê tông dầm, sàn
• Thi công xây dựng phần tường ngăn, thi công cầu thang
• Thi công lắp đặt các đường dây điện, ống nước âm tường
• Tô trát trần và tường phía bên trong và ngoài nhà
• Thi công xử lý phần chống thấm sàn âm và sàn lộ thiên

2.5. Hoàn thiện các quy trình thi công xây dựng

Sau khi đã hoàn thiện phần thô, doanh nghiệp tiếp tục tiến hành các bước dưới đây để hoàn thiện công trình:

• Lắp và hoàn thiện các cửa
• Lắp các lan can, tay vịn cho cầu thang, lan can của mặt tiền
• Đóng trần thạch cao
• Ốp lát gạch đá trang trí
• Ốp đá cầu thang, bàn bếp
• Lát nền nhà, toilet, sân
• Lắp thiết bị điện, CB, công tắc và các ổ cắm,..
• Lắp đèn chiếu sáng
• Lắp đặt các thiết bị vệ sinh, bồn nước, máy bơm, máy nước nóng, lắp gương, vòi nước, thanh treo khăn,…
• Bả matit, sơn nước, sơn dầu
• Bả matit, sơn trần, tường bên trong và ngoài nhà, sơn cửa
• Ốp lát gạch đá trang trí
• Lắp đặt cửa, cổng, lan can
• Thi công lắp đặt từng thiết bị điện, nước, thiết bị vệ sinh, bồn cầu, lavabo, vòi nước, chậu rửa, đèn chiếu sáng ở bên trong và ngoài trời
• Thi công lắp đặt các nội thất ở các phòng như tủ bếp, kệ sách, giường ngủ, bàn ghế,…
• Bàn giao công trình khi đã được hoàn thành để đưa vào sử dụng; vận hành, chạy thử
• Thanh toán và quyết toán các vốn đầu tư cho xây dựng công trình
• Kiểm toán, thẩm tra, phê duyệt các quyết toán dành cho vốn đầu tư xây dựng công trình
• Giám sát cũng như đánh giá dự án đầu tư xây dựng công trình (trường hợp thuê tư vấn)
• Chứng nhận công trình đã đáp ứng đủ điều kiện (Dự án thuộc lĩnh vực đầu tư có điều kiện). Chứng nhận quyền được sở hữu hợp pháp công trình/ sở hữu nhà ở
• Bảo hiểm, bảo hành và bảo trì cho các công trình xây dựng
• Đăng kiểm định chất lượng quốc tế (nếu có)

2.6. Nghiệm thu công trình

Nghiệm thu là giai đoạn cuối cùng trước khi công trình được đưa vào sử dụng. Đây là bước kiểm tra và đối chiếu toàn bộ hạng mục thi công với hồ sơ thiết kế, tiêu chuẩn kỹ thuật và các yêu cầu pháp lý. Mục tiêu của nghiệm thu là xác nhận chất lượng công trình đạt chuẩn, đảm bảo an toàn và đủ điều kiện bàn giao cho chủ đầu tư.

Tặng bạn ebook: GIẢI PHÁP TỐI ƯU VẬN HÀNH & XÂY DỰNG QUY TRÌNH LÀM VIỆC HIỆU QUẢ CHO CEO

3. Những lưu ý trong quy trình thi công xây dựng doanh nghiệp cần biết

Điều 111 Luật Xây Dựng 2014 quy định có 6 yêu cầu đối với thi công công trình như sau:

• Tuân thủ các thiết kế xây dựng đã được duyệt, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật áp dụng cho công trình, các quy định của pháp luật về việc sử dụng vật liệu xây dựng; bảo đảm an toàn chịu lực, an toàn trong việc sử dụng, mỹ quan, bảo vệ môi trường, phòng chống các trường hợp cháy, nổ và điều kiện an toàn khác theo quy định của pháp luật.
• Bảo đảm an toàn cho các công trình xây dựng, con người, thiết bị thi công, những công trình ngầm và các công trình liền kề khác; có những biện pháp cần thiết nhằm hạn chế các thiệt hại về người lẫn tài sản khi xảy ra các sự cố gây mất an toàn trong quá trình thi công xây dựng.
• Thực hiện các biện pháp kỹ thuật an toàn riêng dành cho những hạng mục công trình, công việc có những yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, phòng, chống cháy, nổ.
• Sử dụng các loại vật tư, vật liệu đúng theo chủng loại quy cách, số lượng theo yêu cầu của thiết kế xây dựng, bảo đảm tiết kiệm nhất trong quá trình thi công xây dựng.
• Thực hiện kiểm tra, giám sát và nghiệm thu công trình xây dựng, giai đoạn chuyển bước thi công là quan trọng khi cần thiết, nghiệm thu từng hạng mục công trình, công trình xây dựng hoàn thành để đưa vào việc khai thác cũng như sử dụng.
• Nhà thầu thi công xây dựng công trình phải có đầy đủ điều kiện và năng lực phù hợp với loại, cấp công trình và công việc xây dựng.

4. Quản lý toàn bộ quy trình thi công và dự án xây dựng với phần mềm quản lý Công việc – Quy trình MISA

Trong doanh nghiệp thi công xây dựng, việc quản lý quy trình – thủ tục thường trải dài qua nhiều bộ phận: đấu thầu, kỹ thuật, vật tư, giám sát công trường, kế toán… Nếu không có hệ thống quản trị thống nhất, quy trình dễ bị chồng chéo, thất lạc hồ sơ, luồng phê duyệt chậm và thiếu minh bạch. Đây cũng là nguyên nhân khiến tiến độ bị kéo dài và chi phí vận hành tăng cao.

Phần mềm quản lý Công việc – Quy trình MISA giúp doanh nghiệp giải quyết triệt để những vấn đề này nhờ khả năng:

Dùng thử miễn phí

• Số hóa toàn bộ quy trình thi công xây dựng: Quy trình xin vật tư, phê duyệt bản vẽ, kiểm tra an toàn, nghiệm thu nội bộ, nghiệm thu từng phần… đều có thể thiết lập thành luồng phê duyệt tự động.
• Quản lý tiến độ dự án thi công theo từng hạng mục: Theo dõi khối lượng, deadline, đường găng; hiển thị trạng thái theo Kanban/Gantt để đội thi công biết rõ việc nào phải làm trước.
• Kiểm soát hồ sơ và tài liệu công trình: Lưu trữ bản vẽ, nhật ký công trường, biên bản nghiệm thu và các tài liệu liên quan theo từng dự án – tránh thất lạc và dễ truy xuất.
• Phối hợp nhịp nhàng giữa văn phòng và công trường: Người ở công trường cập nhật tiến độ, gửi ảnh, báo cáo sự cố; văn phòng phê duyệt tức thời ngay trên hệ thống.
• Minh bạch trách nhiệm & giảm thời gian chờ: Mỗi bước đều có người phụ trách, hạn xử lý và thông báo tự động, giúp luồng thi công không bị gián đoạn.
• Báo cáo tổng quan cho lãnh đạo: Tình trạng dự án, hạng mục nào chậm, hồ sơ nào đang chờ duyệt, chi phí tăng ở đâu… đều thể hiện trực quan, hỗ trợ ra quyết định kịp thời.

Nhờ áp dụng nền tảng quản trị này, doanh nghiệp thi công có thể xây dựng hệ thống quy trình bài bản, giảm tối đa rủi ro và đảm bảo công trình được triển khai đúng tiến độ – đúng chất lượng.

Hơn 250.000+ doanh nghiệp đã tin chọn phần mềm quản lý Công việc – Quy trình MISA, trong đó có Tập đoàn Minh Đức, Công ty Cổ phần LANDCO, Công ty Cổ Phần Viglacera Hạ Long, Công ty TNHH Sản xuất Xây dựng Thương mại Đại Á Châu, Tập đoàn Austdoor,… và nhiều doanh nghiệp khác.

Dùng thử và khám phá sức mạnh của phần mềm tại đây:

• Miễn phí sử dụng không giới hạn tính năng
• Miễn phí sử dụng trên tất cả thiết bị: Laptop, Smartphone, Tablet,…
• Miễn phí đào tạo và hướng dẫn sử dụng
• Miễn phí tư vấn, Demo sản phẩm 1-1 cùng chuyên gia

 5. Tạm kết

Quy trình thi công xây dựng càng rõ ràng và chuẩn hóa thì doanh nghiệp càng dễ kiểm soát chất lượng, tiến độ và chi phí. Trong bối cảnh dự án ngày càng phức tạp, việc số hóa quy trình và hồ sơ là bước quan trọng để giảm rủi ro và tăng hiệu quả vận hành. Phần mềm quản lý Công việc – Quy trình MISA chính là công cụ không thể thiếu giúp doanh nghiệp quản lý tập trung, minh bạch từng hạng mục thi công. Đây là nền tảng giúp các đơn vị xây dựng nâng cao năng lực quản lý dự án và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.