Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Tính Thuế Thu Nhập Cá Nhân (TNCN) Mới Nhất

Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) là khoản tiền mà người có thu nhập phải trích nộp vào ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, không phải toàn bộ lương của bạn đều bị tính thuế.

1. Đối tượng phải nộp thuế thu nhập cá nhân

Trước khi đi vào tính toán, bạn cần xác định mình thuộc nhóm đối tượng nào để áp dụng công thức đúng:

• Cá nhân cư trú ký hợp đồng lao động (HĐLĐ) từ 03 tháng trở lên: Tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần (đây là đối tượng phổ biến nhất).
• Cá nhân không ký HĐLĐ hoặc ký dưới 03 tháng: Khấu trừ trực tiếp 10% nếu tổng thu nhập từ 2 triệu đồng/lần trở lên.
• Cá nhân không cư trú: Thường áp dụng mức thuế suất 20%.

Trong phạm vi bài viết này, chúng ta sẽ tập trung sâu vào cách tính thuế TNCN cho cá nhân cư trú ký HĐLĐ từ 3 tháng trở lên (nhân viên chính thức).

2. Công thức chung tính thuế thu nhập cá nhân

Để tính số thuế phải nộp, bạn cần áp dụng công thức gốc sau:

Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế x Thuế suất

Tuy nhiên, để ra được con số Thu nhập tính thuế, bạn cần giải bài toán qua 3 bước:

• Bước 1: Tính Tổng thu nhập chịu thuế.
• Bước 2: Tính Các khoản giảm trừ.
• Bước 3: Áp dụng biểu thuế lũy tiến.

Công thức chi tiết:

Thu nhập tính thuế = (Tổng thu nhập – Các khoản được miễn thuế) – Các khoản giảm trừ

3. Quy trình 3 bước tính thuế chi tiết

Bước 1: Xác định Tổng thu nhập và Các khoản miễn thuế

Tổng thu nhập là toàn bộ số tiền lương, tiền công, phụ cấp mà người lao động nhận được. Tuy nhiên, không phải khoản nào cũng bị tính thuế.

Một số khoản ĐƯỢC MIỄN hoặc KHÔNG tính vào thu nhập chịu thuế bao gồm:

• Tiền ăn trưa, ăn giữa ca theo thỏa thuận hoặc theo quy định của doanh nghiệp
• Khoản chi trang phục (tối đa 5.000.000 VNĐ/năm).
• Phụ cấp điện thoại không vượt mức quy định
• Tiền làm thêm giờ ban đêm/làm thêm giờ (phần chênh lệch cao hơn so với làm việc ban ngày/giờ hành chính).

Bước 2: Xác định các khoản giảm trừ

Đây là bước quan trọng nhất để giảm số thuế phải nộp. Có 3 loại giảm trừ chính:

a. Giảm trừ gia cảnh:

• Cho bản thân người nộp thuế: 11.000.000 VNĐ/tháng (2025) và tăng lên 15.500.000 VNĐ/tháng (từ năm 2026)
• Cho người phụ thuộc (con cái, cha mẹ già…): 4.400.000 VNĐ/người/tháng trong năm 2025 và tăng lên 6.200.000 VNĐ/người/tháng từ năm 2026

b. Các khoản bảo hiểm bắt buộc: Người lao động trích đóng vào các quỹ bảo hiểm trên nền lương cơ bản:

• Bảo hiểm xã hội (BHXH): 8%
• Bảo hiểm y tế (BHYT): 1.5%
• Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): 1%

Tổng cộng: 10.5% lương đóng bảo hiểm.

c. Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học.

Bước 3: Áp dụng Biểu thuế lũy tiến từng phần

Sau khi lấy (Tổng thu nhập) – (Giảm trừ), bạn sẽ có Thu nhập tính thuế. Hãy dùng con số này để tra bảng dưới đây:

Bảng biểu thuế lũy tiến từng phần năm 2025:

(Trong đó: TNTT là Thu nhập tính thuế)

Bảng biểu thuế lũy tiến từng phần năm 2026:

4. Ví dụ minh họa cách tính thuế TNCN thực tế

Cách tính thuế TNCN 2025

Giả sử năm 2025, trường hợp của Anh Minh như sau:

• Lương: 35.000.000 VNĐ/tháng
• Đóng BH bắt buộc trên mức lương 35 triệu: 10,5%
• Người phụ thuộc: 1 con nhỏ

Bước 1: Tính thu nhập chịu thuế 

Thu nhập chịu thuế = 35.000.000 VNĐ

Bước 2: Tính các khoản giảm trừ 

• Giảm trừ bản thân: 11.000.000 VNĐ
• Giảm trừ người phụ thuộc (1 người): 4.400.000 VNĐ
• Giảm trừ bảo hiểm: 10,5% × 35.000.000 = 3.675.000 VNĐ

Tổng giảm trừ = 11.000.000 + 4.400.000 + 3.675.000 = 19.075.000 VNĐ

Bước 3: Tính thu nhập tính thuế (TNTT) 

TNTT = Thu nhập chịu thuế − Tổng giảm trừ
= 35.000.000 − 19.075.000 = 15.925.000 VNĐ

TNTT thuộc Bậc 3 của biểu lũy tiến (trên 10 đến 18 triệu).

Bước 4: Tính thuế TNCN theo biểu lũy tiến lũy tiến từng phần 2025

Cách 1 (tính theo từng bậc):

• Bậc 1: 5.000.000 × 5% = 250.000
• Bậc 2: 5.000.000 × 10% = 500.000
• Bậc 3: Phần còn lại 15.925.000 − 10.000.000 = 5.925.000 × 15% = 888.750

Tổng thuế TNCN phải nộp = 250.000 + 500.000 + 888.750 = 1.638.750 VNĐ

Cách 2 (tính nhanh):

Công thức bậc 3: Thuế TNCN = 15% × TNTT − 0,75 triệu
= 15% × 15.925.000 − 750.000 = 2.388.750 − 750.000 = 1.638.750 VNĐ

Thuế TNCN tạm nộp tháng của chị Hương là 1.357.500 VNĐ.

Cách tính thuế TNCN 2026

Giả sử trường hợp của chị Hương trong năm 2026 như sau:

• Lương tháng: 45.000.000 VNĐ
• Bảo hiểm bắt buộc: 10,5% trên lương
• Người phụ thuộc: 1 người

Áp dụng mức giảm trừ 2026: 15,5 triệu cho bản thân, 6,2 triệu cho mỗi người phụ thuộc

Áp dụng biểu thuế 5 bậc theo Luật TNCN sửa đổi, phần TNTT theo tháng

Bước 1. Xác định thu nhập chịu thuế 

Thu nhập chịu thuế = 45.000.000 VNĐ

(giả định không có khoản miễn thuế khác)

Bước 2. Tính các khoản giảm trừ

• Giảm trừ bản thân: 15.500.000
• Giảm trừ người phụ thuộc: 6.200.000
• Giảm trừ BH bắt buộc: 10,5% × 45.000.000 = 4.725.000

Tổng giảm trừ = 15.500.000 + 6.200.000 + 4.725.000 = 26.425.000 VNĐ

Bước 3. Tính Thu nhập tính thuế (TNTT)

TNTT = 45.000.000 − 26.425.000 = 18.575.000 VNĐ

Mức này rơi vào Bậc 2 của biểu 5 bậc (trên 10 đến 30 triệu) áp dụng thuế suất 10%

Bước 4. Tính thuế TNCN 

Cách 1 (tính theo từng bậc):

• Bậc 1: 10.000.000 × 5% = 500.000
• Bậc 2: 8.575.000 × 10% = 857.500

Tổng thuế = 1.357.500 VNĐ

Cách 2 (tính nhanh bậc 2):

Thuế = 10% × TNTT − 0,5 triệu = 10% × 18.575.000 − 500.000 = 1.357.500 VNĐ

Thuế TNCN tạm nộp tháng của chị Hương là 1.357.500 VNĐ.

5. Lưu ý khi tính thuế TNCN

Số thuế TNCN phải nộp theo tháng chỉ là số tiền khấu trừ tạm thời tại nguồn (Temporary Withholding). Nghĩa vụ thuế chính thức của một cá nhân sẽ được xác định lại “một lần duy nhất” vào thời điểm kết thúc năm dương lịch thông qua thủ tục Quyết toán thuế.

Bản chất của việc này là do:

Thuế TNCN thực tế cả năm = (Tổng thu nhập 12 tháng − Tổng các khoản giảm trừ 12 tháng) × Biểu thuế lũy tiến.

Do đó, cuối năm thường xảy ra 2 kịch bản trái ngược sau:

• Trường hợp được HOÀN THUẾ (Nhà nước trả lại tiền): Xảy ra khi số tiền bạn đã tạm nộp hàng tháng lớn hơn số thuế thực tế phải nộp.
• Trường hợp phải NỘP THÊM (Nộp bù): Xảy ra khi số tiền tạm nộp hàng tháng thấp hơn nghĩa vụ thực tế.