Tài chính - kế toán Hạch toán So sánh hạch toán độc lập và hạch toán phụ thuộc

So sánh hạch toán độc lập và hạch toán phụ thuộc

Với mục tiêu tăng doanh thu, mở rộng quy mô và phát triển thị trường, các công ty thường lựa chọn thành lập các chi nhánh để giúp tăng năng suất làm việc cũng như phát triển thương hiệu của mình. Có hai loại hình chi nhánh công ty là chi nhánh hạch toán độc lập và hạch toán phụ thuộc. 

Hình 1: Doanh nghiệp nên lựa chọn chi nhánh hạch toán độc lập hay chi nhánh hạch toán phụ thuộc

Hai loại hình chi nhánh này có gì khác nhau, công ty nên chọn loại hình nào? Ưu điểm và nhược điểm của từng loại hình ra sao? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu trong bài viết.

1. Khái niệm hạch toán độc lập và hạch toán phụ thuộc

Hình 2: 2 loại hình chi nhánh

Có hai loại hình chi nhánh là Chi nhánh hạch toán độc lập; Chi nhánh hạch toán phụ thuộc. Trong đó: 

  • Chi nhánh hạch toán độc lập là chi nhánh có bộ máy kế toán được tổ chức riêng biệt, hạch toán đầy đủ sổ sách, báo cáo như một công ty.
  • Chi nhánh hạch toán phụ thuộc là chi nhánh không có bộ máy kế toán riêng mà sổ sách, chứng từ được gửi về công ty để hạch toán chung

Các điểm giống nhau giữa chi nhánh hạch toán độc lập và chi nhánh hạch toán phụ thuộc:

  • Đều thuộc công ty và không có tư cách pháp nhân;
  • Các hoạt động của chi nhánh đều theo sắp xếp và ủy quyền của công ty;
  • Vốn kinh doanh và bộ máy nhân sự ban đầu của chi nhánh là do công ty tổ chức và cấp kinh phí hoạt động;
  • Lợi nhuận sau thuế của chi nhánh thuộc về công ty;
  • Cuối năm bắt buộc lập báo cáo tài chính hợp nhất với công ty (theo quy định tại Thông tư 202/2014/TT-BTC);
  • Khi doanh nghiệp giải thể thì chi nhánh phải chấm dứt hoạt động (theo quy định tại Khoản 4 Điều 70 Nghị định 01/2021/NĐ-CP).

Các điểm khác biệt giữa hai hình thức hạch toán này mời bạn đọc xem ở phần dưới

2. Khác biệt giữa hai loại hình chi nhánh khi kê khai thuế

2.1. Các khác biệt cơ bản

Đặc điểm

CN hạch toán độc lập

CN hạch toán phụ thuộc

Con dấu riêng

Có

Tùy vào công ty quyết định

Mã số thuế riêng

Có MST 13 số

Chi nhánh trực tiếp khai thuế và bán hàng: Có MST 13 số

Nếu không: Ghi MST của trụ sở chính

Hóa đơn

Có

Tùy vào công ty quyết định

Tài khoản ngân hàng

Có

Tùy vào công ty quyết định

Bộ phận kế toán

Có bộ máy kế toán riêng biệt, hạch toán đầy đủ sổ sách, báo cáo như một công ty.

Kế toán chi nhánh là một phần của bộ phận kế toán công ty.

Sổ sách, chứng từ phải chuyển về công ty để hạch toán chung.

Bộ phận kế toán cần thực hiện rất nhiều loại thuế bắt buộc với mỗi loại hình doanh nghiệp. Trong bài viết dưới đây chỉ đề cập ba loại thuế chính là thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và lệ phí môn bài.

2.2. Khác biệt về kê khai thuế giữa chi nhánh hạch toán độc lập và hạch toán phụ thuộc

2.2.1 Tại Chi nhánh hạch toán độc lập

  • Thuế GTGT: chi nhánh theo dõi hạch toán đầy đủ thuế giá trị gia tăng đầu ra và đầu vào, khai thuế và nộp thuế cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp của chi nhánh (theo quy định tại khoản 4 Điều 13 Thông tư 80/2021/TT-BTC hiệu lực từ ngày 01/01/2022 thay thế cho Thông tư 156/2013/TT-BTC).
  • Thuế TNDN: chi nhánh nộp hồ sơ khai thuế thu nhập doanh nghiệp phát sinh tại chi nhánh cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp chi nhánh.
  • Thuế TNCN:
    • Với cá nhân ký hợp đồng trực tiếp chi nhánh: chi nhánh kê khai nộp thuế tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp chi nhánh;
    • Với cá nhân ký hợp đồng với công ty và được cử tới chi nhánh làm việc: công ty sẽ kê khai và nộp thuế cho người lao động tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp công ty.
  • Lệ phí môn bài: chi nhánh thực hiện nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài của chi nhánh cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp chi nhánh (theo quy định tại Điều 5 Thông tư 65/2020/TT-BTC và khoản 3 Điều 5 Nghị định 139/2016/NĐ-CP).

2.2.2 Tại Chi nhánh hạch toán phụ thuộc

  • Thuế GTGT: theo quy định tại Điều 11 Thông tư 156/2013/TT-BTC
    • Với chi nhánh cùng tỉnh với trụ sở chính: Công ty sẽ thực hiện khai thuế chung cho cả chi nhánh cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp của công ty. Nếu chi nhánh được cấp con dấu và hóa đơn riêng thì chi nhánh kê khai thuế riêng cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Ngoại trừ trường hợp công ty hoạt động kinh doanh dịch vụ ăn uống, nhà hàng, khách sạn, massage, karaoke thì sẽ do Cục trưởng Cục Thuế địa phương quyết định về nơi khai thuế.
    • Với chi nhánh khác tỉnh với trụ sở chính: Chi nhánh sẽ thực hiện khai thuế cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp chi nhánh. Nếu chi nhánh không trực tiếp bán hàng hay phát sinh doanh thu thì công ty sẽ khai thuế tại trụ sở chính.

Từ 01/01/2022 Thông tư 80/2021/TT-BTC có hiệu lực quy định với chi nhánh có địa điểm kinh doanh khác tỉnh với trụ sở chính thì công ty sẽ kê khai thuế và lập phụ lục bảng phân bổ thuế phải nộp cho từng chi nhánh.

>>> Đọc thêm: Tổng hợp các điểm mới về quản lý thuế theo Thông tư 80/2021/TT-BTC

  • Thuế TNDN: chi nhánh hạch toán phụ thuộc không phải nộp hồ sơ khai thuế thu nhập doanh nghiệp, chi nhánh chỉ có trách nhiệm chuyển chứng từ sổ sách về công ty để công ty khai tập trung tại trụ sở chính cả phần phát sinh của chi nhánh (theo quy định tại Khoản 1c Điều 12 Thông tư 156/2013/TT-BTC).

Từ 01/01/2022 Thông tư 80/2021/TT-BTC có hiệu lực quy định đối với các công ty hoạt động kinh doanh xổ số điện toán, chuyển nhượng bất động sản, chi nhánh là cơ sở sản xuất, nhà máy thủy điện và chi nhánh có địa điểm khác tỉnh với công ty thì công ty sẽ kê khai thuế và phân bổ thuế phải nộp cho từng chi nhánh.

  • Thuế TNCN: nếu chi nhánh chi trả tiền lương, tiền công cho người lao động thì chi nhánh kê khai nộp thuế.  
  • Lệ phí môn bài: theo quy định tại Điều 5 Thông tư 65/2020/TT-BTC, Khoản 3 Điều 5 Nghị định 139/2016/NĐ-CP và Khoản 3 Điều 42 Luật quản lý thuế số 38/2019/QH14
    • Với chi nhánh cùng tỉnh với trụ sở chính: công ty nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài của chi nhánh cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp của trụ sở chính.
    • Với chi nhánh khác tỉnh với trụ sở chính: chi nhánh thực hiện nộp Hồ sơ khai lệ phí môn bài của chi nhánh cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp chi nhánh.

3. Ưu điểm và nhược điểm của chi nhánh hạch toán độc lập và hạch toán phụ thuộc

3.1. Chi nhánh hạch toán độc lập:

Ưu điểm: 

  • Chứng từ, sổ sách được quản lý rõ ràng;
  • Dễ dàng theo dõi doanh thu chi phí và phân tích tình hình sản xuất kinh doanh.

Nhược điểm: 

  • Chi nhánh phải tự kê khai và nộp thuế, lập báo cáo như một doanh nghiệp;
  • Phát sinh thêm các chi phí cho bộ máy kế toán.

Với các đặc điểm nêu trên, loại hình chi nhánh hạch toán độc lập sẽ phù hợp với các doanh nghiệp có các hoạt động sản xuất kinh doanh đa dạng như các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh thương mại, sản xuất xây lắp, v.v…; các kế hoạch của doanh nghiệp được sắp xếp lên lịch trong thời gian dài; giao dịch chứng từ nhiều. Doanh nghiệp có yêu cầu cần theo dõi kết quả kinh doanh nhanh chóng kịp thời.

3.2. Chi nhánh hạch toán phụ thuộc:

Ưu điểm: 

  • Thủ tục hành chính và công việc kế toán đơn giản hơn.

Nhược điểm: 

  • Sổ sách chứng từ đôi khi không được quản lý rõ ràng, gây khó khăn cho công ty khi làm báo cáo;
  • Do mọi hạch toán và hoạt động chi nhánh phải báo cáo và chuyển về công ty nên trong trường hợp chi nhánh ở khác tỉnh sẽ gây khó khăn trong việc chuyển chứng từ, sổ sách; nguy cơ khai thuế chậm trễ có thể xảy ra.

Ngược lại, loại hình chi nhánh hạch toán phụ thuộc sẽ phù hợp với các doanh nghiệp ít hoạt động sản xuất, giao dịch chứng từ không rườm rà, khó khăn trong việc di chuyển hoặc chủ yếu là các giao dịch trực tuyến dễ dàng trong việc quản lý. Ví dụ các doanh nghiệp hoạt động mảng dịch vụ, vận chuyển hay bưu chính viễn thông, v.v…

MISA AMIS hy vọng bài viết trên đã giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về hai loại hình chi nhánh. Từ đó, tùy vào mục đích quản trị và quy mô mà doanh nghiệp có thể lựa chọn loại hình chi nhánh phù hợp để đạt được mục tiêu phát triển và tăng trưởng trong tương lai. Để giúp doanh nghiệp tự động hóa công tác hạch toán, phần mềm kế toán online MISA AMIS kế toán đã xây  dựng và phát triển thành phần mềm ưu việt cho phép kế toán doanh nghiệp:

  • Nâng cao năng suất bằng cách tự động hạch toán từ: Hóa đơn đầu vào, Báo cáo ngân hàng. Tự động tổng hợp báo cáo thuế, BCTC tiết kiệm 80% thời gian nhập liệu.
  • Kết nối Tổng cục thuế, Ngân hàng, Hóa đơn điện tử, Chữ ký số, Phần mềm bán hàng… tạo thành hệ sinh thái xử lý dữ liệu nhanh, tiện.
  • Giám đốc luôn nắm được tình hình tài chính: Doanh thu, Lợi nhuận, Chi phí, Công nợ,… mọi lúc, mọi nơi kịp thời ra quyết định điều hành.
>> DÙNG THỬ MIỄN PHÍ – PHẦN MỀM KẾ TOÁN ONLINE MISA AMIS

Kính mời Quý doanh nghiệp, Anh/Chị Kế toán doanh nghiệp đăng ký trải nghiệm miễn phí bản demo phần mềm kế toán online MISA AMIS 15 ngày full tính năng ngay hôm nay.

Tác giả: Dương Nhi

Trọn bộ Báo cáo kế toán Excel​​​​​​​ theo ngành nghề doanh nghiệp
Đánh giá
Chia sẻ bài viết hữu ích này