Kiến thức Kiến thức Quản lý nhân sự Các loại tranh chấp lao động và các nguyên tắc, cách thức...

Các loại tranh chấp lao động và các nguyên tắc, cách thức giải quyết tranh chấp lao động

Tranh chấp lao động khá thường xuyên xảy ra trong thực tế, đó là tranh chấp về quyền và nghĩa vụ, lợi ích phát sinh giữa các bên trong quá trình xác lập, thực hiện hoặc chấm dứt quan hệ lao động; tranh chấp giữa các tổ chức đại diện người lao động (NLĐ) với nhau; tranh chấp phát sinh từ quan hệ có liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động. Bài viết này MISA AMIS HRM sẽ gửi tới các bạn, đặc biệt là những người làm công tác nhân sự, người sử dụng lao động (NSDLĐ) và NLĐ các quy định của pháp luật về các trường hợp tranh chấp lao động và các nguyên tắc, cách thức giải quyết tranh chấp.

Các vấn đề về tranh chấp lao động

1. Các loại tranh chấp lao động

Theo Khoản 1 Điều 179 Bộ luật Lao động năm 2019, có 2 loại tranh chấp lao động đó là tranh chấp lao động cá nhân và tranh chấp lao động tập thể.

Các loại tranh chấp lao động

1.1 Tranh chấp lao động cá nhân

Tranh chấp lao động cá nhân là tranh chấp về quyền và nghĩa vụ, lợi ích phát sinh giữa các bên trong quá trình xác lập, thực hiện hoặc chấm dứt quan hệ lao động hoặc các quan hệ liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động. Các tranh chấp bao gồm:

  • Tranh chấp lao động giữa người lao động với người sử dụng lao động;
  • Tranh chấp lao động giữa người lao động thuê lại với người sử dụng lao động thuê lại;
  • Tranh chấp lao động giữa người lao động với doanh nghiệp, tổ chức đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng lao động.
Các loại tranh chấp lao động cá nhân
Các loại tranh chấp lao động cá nhân

1.2 Tranh chấp lao động tập thể

Tranh chấp lao động tập thể về quyền hoặc về lợi ích giữa một hay nhiều tổ chức đại diện NLĐ với NSDLĐ hoặc một hay nhiều tổ chức của NSDLĐ.

Các loại tranh chấp lao động tập thể
Các loại tranh chấp lao động tập thể

Các tranh chấp lao động tập thể về quyền là tranh chấp giữa một hay nhiều tổ chức đại diện NLĐ với NSDLĐ hoặc một hay nhiều tổ chức của NSDLĐ phát sinh trong các trường hợp sau đây:

Các trường hợp có thể xảy ra tranh chấp lao động tập thể về quyền
Các trường hợp có thể xảy ra tranh chấp lao động tập thể về quyền

Các tranh chấp lao động tập thể về lợi ích bao gồm:

Các hình thức tranh chấp lao động tập thể về lợi ích
Các hình thức tranh chấp lao động tập thể về lợi ích

2. Các nguyên tắc trong giải quyết tranh chấp lao động

Các nguyên tắc trong giải quyết tranh chấp lao động bao gồm:

  • Tôn trọng quyền tự định đoạt thông qua thương lượng của các bên trong suốt quá trình giải quyết tranh chấp;
  • Coi trọng giải quyết tranh chấp thông qua hòa giải, trọng tài tôn trọng quyền & lợi ích của 2 bên, tôn trọng lợi ích chung của xã hội, không trái pháp luật;
  • Công khai, minh bạch, khách quan, kịp thời, nhanh chóng và đúng pháp luật;
  • Bảo đảm sự tham gia của đại diện các bên trong quá trình giải quyết tranh chấp lao động;
  • Giải quyết tranh chấp do cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền tiến hành sau khi có yêu cầu của các bên tranh chấp hoặc theo đề nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền và các bên đồng ý.
Các nguyên tắc trong giải quyết tranh chấp lao động
Các nguyên tắc trong giải quyết tranh chấp lao động

3. Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong giải quyết tranh chấp lao động

Theo Điều 181 Bộ luật Lao động năm 2019, khi xảy ra tranh chấp lao động các cơ quan quản lý nhà nước về lao động có trách nhiệm phối hợp với tổ chức đại diện NLĐ, tổ chức đại diện NSDLĐ hướng dẫn, hỗ trợ, giúp đỡ các bên giải quyết tranh chấp lao động.

Bộ LĐ-TB&XH tổ chức tập huấn, nâng cao năng lực chuyên môn của hòa giải viên lao động (gọi tắt là hòa giải viên), trọng tài viên lao động trong giải quyết tranh chấp lao động.

Khi có yêu cầu, cơ quan chuyên môn về lao động thuộc UBND là đầu mối tiếp nhận yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động và có trách nhiệm phân loại, hướng dẫn, hỗ trợ, giúp đỡ các bên trong giải quyết tranh chấp lao động. 

Trong thời hạn 05 ngày làm việc, cơ quan tiếp nhận yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động có trách nhiệm chuyển yêu cầu đến người hòa giải với trường hợp bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải lao động, chuyển đến Hội đồng trọng tài trong trường hợp yêu cầu Hội đồng trọng tài giải quyết hoặc hướng dẫn gửi đến Tòa án để giải quyết.

4. Quyền và nghĩa vụ của các bên trong giải quyết tranh chấp lao động

Theo Điều 182 Bộ luật Lao động năm 2019, trong giải quyết tranh chấp lao động, các bên có quyền sau đây:

  • Trực tiếp hoặc thông qua đại diện để tham gia vào quá trình giải quyết;
  • Rút yêu cầu hoặc thay đổi nội dung yêu cầu;
  • Yêu cầu thay đổi người tiến hành giải quyết tranh chấp lao động nếu có lý do cho rằng người đó có thể không vô tư hoặc không khách quan.
Quyền của các bên trong giải quyết tranh chấp lao động
Quyền của các bên trong giải quyết tranh chấp lao động

Các bên có nghĩa vụ:

  • Cung cấp đầy đủ, kịp thời tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu của mình
  • Chấp hành thỏa thuận đã đạt được, quyết định của Ban trọng tài lao động, bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật
Nghĩa vụ của các bên trong giải quyết tranh chấp lao động
Nghĩa vụ của các bên trong giải quyết tranh chấp lao động

5. Thẩm quyền và trình tự, cách thức giải quyết tranh chấp lao động

Căn cứ Điều 187 Bộ luật Lao động năm 2019, cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động cá nhân bao gồm:

  • Hòa giải viên lao động;
  • Hội đồng trọng tài lao động;
  • Tòa án nhân dân.

Theo quy định tại Điều 191 về thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động tập thể cũng giống như cơ quan giải quyết tranh chấp lao động cá nhân là:

  • Hòa giải viên lao động; 
  • Hội đồng trọng tài lao động;
  • Tòa án nhân dân.

Theo Điều 195 Bộ luật Lao động năm 2019, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động tập thể về lợi ích bao gồm:

  • Hòa giải viên lao động;
  • Hội đồng trọng tài lao động.

Có thể thấy, để giải quyết các tranh chấp lao động cá nhân và tranh chấp lao động tập thể, thẩm quyền giải quyết đều do: Hòa giải viên lao động, Hội đồng trọng tài lao động và Tòa án nhân dân giải quyết. Trong đó tùy từng trường hợp cụ thể, cơ quan chức năng sẽ xem xét giải quyết dựa trên các tài liệu liên quan. Để tránh những vướng mắc, phát sinh không đáng có dẫn đến tranh chấp phải nhờ đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết tốn thời gian, tiền bạc, các bên tham gia quan hệ lao động cần bảo đảm việc thực hiện hợp đồng lao động tuân thủ các quy đinh pháp luật. Nếu xảy ra tranh chấp, ngoài việc bảo đảm việc chấp hành đúng thủ tục quy định thì doanh nghiệp có thể liên hệ sự trợ giúp từ cơ quan chuyên môn như: Tư pháp, Phòng/Sở LĐ-TB&XH để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, tránh để xảy ra đình công bất hợp pháp.

Trên đây MISA AMIS đã giới thiệu tới các bạn về các loại tranh chấp lao động, các nguyên tắc giải quyết tranh chấp lao động; quyền và nghĩa vụ của mỗi bên khi xảy ra tranh chấp lao động và thẩm quyền, trình tự, thời hạn, quy trình giải quyết tranh chấp lao động và các chú ý đối với mỗi bên khi xảy ra tranh chấp và giải quyết tranh chấp lao động. MISA AMIS rất vui nếu chùm bài về tìm hiểu Bộ luật Lao động trên đã giúp các bạn có thêm những kiến thức pháp luật bổ ích trong lĩnh vực lao động. 

Chúc các bạn thành công.

Tác giả: Phạm Thị Tính

 84 

Đánh giá

Nguyễn Doanh Hùng là một chuyên gia với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý và điều hành doanh nghiệp, Ông thường xuyên có những chia sẻ với nội dung hữu ích thông qua các bài viết về chủ đề quản lý và điều hành doanh nghiệp của MISA AMIS.
Về tác giả | Bài đã đăng

Chia sẻ bài viết hữu ích này