Quản lý nhân sự Phúc lợi & Đãi ngộ Quy trình 5 bước ‘deal lương’ dành cho người lao động

[2021] Quy trình 5 bước ‘deal lương’ dành cho người lao động

Nên deal lương ‘Net’ hay ‘Gross’? Hãy cùng MISA AMIS tìm hiểu thật chính xác định nghĩa của hai loại lương này, để đưa ra kế hoạch ‘deal lương’, đề xuất phù hợp nhất với nhu cầu của cá nhân, cũng như phù hợp với chính sách, lương thưởng tại doanh nghiệp.

‘Nên phản hồi như thế nào khi nhà tuyển dụng ‘Yêu cầu về mức lương của bạn là gì?’, là câu hỏi về deal lương mà rất nhiều người gặp phải, đặc biệt với nhóm sinh viên mới tốt nghiệp và chưa bao giờ va chạm trong các tập đoàn lớn.

Có thể thấy, chuẩn bị cho một cuộc phỏng vấn xin việc là một quá trình rất căng thẳng. Bởi mức lương khởi điểm ban đầu chính là ‘đại diện’ về năng lực của ứng viên. Tuy nhiên, nếu ứng viên đưa ra yêu cầu deal lương quá cao, quá mức chi trả của doanh nghiệp cũng chính là một vấn đề, khiến ứng viên không nhận được công việc mong muốn, đặc biệt khi chưa hiểu hết về công việc yêu cầu từ phía doanh nghiệp.

Tuy nhiên, nếu ứng viên đưa ra một mức yêu cầu lương quá thấp, họ sẽ cảm thấy bất bình và thiếu công bằng đối với nhà tuyển dụng, với cảm giác bị lợi dụng

1. ‘Deal lương’ nên dựa trên những yếu tố nào?

1.1. Yêu cầu về mức lương trước thử việc

Yêu cầu về tiền lương là quy trình bắt buộc dành cho cả người lao động và nhà tuyển dụng, để có thể nhận/ gửi lời mời làm việc. Qua đó, khi deal lương, người lao động nên tham khảo những thông tin sau:

  • Kinh nghiệm làm việc trong quá khứ
  • Chuyên ngành, lĩnh vực mong muốn
  • Chi phí sinh hoạt.
  • Lương thưởng trước đó

Cũng như các yêu cầu về mức lương, một số nhà tuyển dụng có thể yêu cầu xem lịch sử tiền lương (nếu ứng viên cho phép), cũng như đưa ra các mức barrier, mặt bằng lương chuẩn dành cho các vị trí trong doanh nghiệp. 

Qua đó, nhà tuyển dụng và người lao động sẽ thống nhất để có thể deal lương thưởng phù hợp với mô tả công việc, kèm theo chế độ phúc lợi, đãi ngộ hợp lý cho thời gian thử việc.

1.2. Mức lương luôn đi kèm với mô tả công việc phù hợp

Cho rằng gần 70% nhân viên thừa nhận rằng họ sẽ nghỉ việc nếu mức lương của họ thấp hơn so với mặt bằng chung, qua đó có thể thấy đây chính là yếu tố quyết định khi tuyển dụng. Do vậy, để tránh tình trạng này, cũng như tránh trường hợp mức lương đưa ra quá cao, các nhà tuyển dụng có thể yêu cầu ứng viên đưa thông tin về mức lương được nhận trước đó.

Một lưu ý nhỏ cho người lao động chính là cần thật tỉnh táo khi nhận được thông tin về yêu cầu công việc và mức thu nhập niêm yết, vì một số nhà tuyển dụng sẽ cố tình hạ mức lương xuống để đảm bảo quỹ lương phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp. Để tránh trường hợp, người lao động nên hỏi thật rõ về khối lượng công việc yêu cầu, đảm bảo rằng bản thân đã được nhận chế độ lương thưởng phù hợp.

1.3. Vấn đề chung khi ứng viên ‘deal lương’ đầu vào

Do bắt buộc phải xác định lương thưởng quá sớm, nên có thể nhà tuyển dụng sẽ không có cơ hội tìm hiểu về năng lực của ứng viên và vai trò có thể đảm nhiệm. Qua đó, nhà tuyển dụng có thể ‘deal lương’ quá thấp hoặc quá cao so với những gì ứng viên có thể mang lại. 

Nếu ứng viên đưa ra mức yêu cầu về lương quá thấp, có thể nhà tuyển dụng sẽ từ chối ứng viên đó kể cả kỹ năng phù hợp. Bởi quản lý nhân sự trong các doanh nghiệp thường có niềm tin rằng ứng viên đã đánh giá quá thấp các kỹ năng và tiêu chuẩn, qua đó khó có thể đảm bảo chất lượng công việc.

Nếu nhà tuyển dụng chấp nhận yêu cầu mức lương quá thấp, rất dễ ứng viên sẽ thấy hối tiếc và bất mãn, họ cũng sẽ gặp khó khăn về tài chính, qua đó có thể phải nhận thêm nhiều công việc người, khiến bản thân không thể đáp ứng đầy đủ các nghĩa vụ của doanh nghiệp.

Quy trình deal lương hiệu quả
Quy trình deal lương hiệu quả

2. Quy trình ‘deal lương’ hiệu quả

2.1. Nghiên cứu về mức lương thưởng hiện tại

Nếu ứng viên thay đổi công việc trong cùng một ngành, sẽ dễ dàng đưa ra mức lương phù hợp với năng lực của mình, do bản thân đã biết được cụ thể mô tả công việc. 

Tuy nhiên, nếu ứng viên ‘nhảy’ sang một ngành mới, hoặc được lên chức, thì nên tham khảo thêm thông tin trên các trang mạng, như Vietnamwork, TopCV, cộng đồng HR trên facebook để có một mức lương phù hợp nhất với năng lực cá nhân.

Cũng cần lưu ý rằng, với một vị trí, nhân sự sẽ có kinh nghiệm khác nhau, tuỳ thuộc theo công việc trước đó của họ. Do vậy, mức lương sẽ có sự biến động tuỳ thuộc theo thâm niên làm việc này. 

Ngoài ra, ứng viên cũng cần lưu ý rằng, mức lương hiện nay khá tuỳ thuộc theo phân vùng đang sinh sống, với mức thu nhập chung sẽ cao hơn khi công việc ở các thành phố lớn. Đây là thông tin đặc biệt quan trọng với các bạn trẻ từ các tỉnh thành tới các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh …

2.2. Định tính mức lương yêu cầu

Đây chính là cơ sở để ứng viên đưa ra quyết định mức deal lương. Tốt nhất, các bạn ứng viên nên nhớ rằng, công việc sau bạn sẽ làm tốt hơn công việc trước, qua đó mức lương cũng sẽ phải tăng theo, tuy nhiên sẽ chỉ có hiệu quả nếu đảm bảo và đẩy mạnh được chất lượng công việc trước đã hoàn thành. 

Qua đó, yêu cầu về lương hiện tại được dựa theo 3 yếu tố, bao gồm: Lương hưu trí, Phúc lợi sức khỏe và Tiền mặt (Chi phí sinh hoạt). Mức lương còn thể hiện giá trị thực tế của một công việc, do vậy, khi deal lương thử việc và lương chính thức, tốt nhất ứng viên nên có kế hoạch dự trù sẵn về mức deal lương yêu cầu, và đã bao gồm cả mức hưu trí và phúc lợi sức khỏe yêu cầu, có thể được tính toán như sau:

Nếu bạn ứng tuyển vào vị trí Chuyên viên Nội dung Marketing, với mức lương xác định khởi điểm là 12.000.000VND (Net salary – Mức deal lương đã qua khấu trừ).

Vậy, bạn sẽ cần cộng thêm 10.5% chi phí bảo hiểm và thuế TNCN, qua đó, mức lương nên báo cho nhà tuyển dụng chính là 13.260.000 VND (Gross Salary – Mức lương chưa qua khấu trừ).

2.3. Delay answering – Không nên phản hồi ngay

Ứng viên có khoảng thời gian suy nghĩ giữa thời điểm nhận offer tới thời điểm chấp nhận offer, kể cả khi đã thông qua mức deal lương đã thông báo.

Đây là một cách đơn giản để khẳng định vị thế, cũng như tài năng và kinh nghiệm của ứng viên, qua đó nhà tuyển dụng co thể hiểu rằng tiền sẽ không phải là yếu tố quyết định lớn nhất. Do đó, nếu một ứng viên được hỏi về kỳ vọng lương của họ trong cuộc phỏng vấn xin việc, nên tham khảo cách hỏi đáp sau đây:

“Tôi rất hào hứng khi được làm việc với một công ty rất phù hợp năng lực của tôi, qua đó, tôi nghĩ rằng mức lương doanh nghiệp đưa ra mang tính cạnh tranh lớn trong ngành.”

Câu trả lời này cho nhà tuyển dụng biết rằng ứng viên nhận thức được giá trị của họ và không sẵn sàng nhận việc, nếu các chế độ & đãi ngộ đưa ra bất hợp lý. 

Qua đó, đây chính là điều thể hiện rằng ứng viên yêu cầu sự công bằng khi nhắc đến thù lao. Tuy nhiên, ứng viên cũng nên nhớ rằng, nhà tuyển dụng hoàn toàn có lựa chọn tới một nhân sự khác đã cung cấp đầy đủ thông tin deal lương thưởng yêu cầu, đặc biệt rủi ro nếu nhân sự này đưa ra yêu cầu lương ban đầu thấp hơn so với ứng viên.

Nếu nhà tuyển dụng vẫn tiếp tục dò xét mức lương mong muốn, tốt nhất, ứng viên hãy sử dụng kinh nghiệm của bản thân và tình hình thực tế của thị trường hiện tại để deal lương, kèm với mong muốn của bản thân. 

Đây chính là cơ sở khách quan, chứ không hoàn toàn dựa theo những gì ứng viên tự đánh giá năng lực cá nhân.

2.4. Báo một khoảng lương đồng ý (Salary Range) 

Với các thị trường khác, ứng viên thường sẽ cung cấp một khoảng lương nhất định, qua đó nhà tuyển dụng sẽ xem xét và đưa ra mức lương phù hợp so với năng lực hồ sơ. 

Tuy nhiên, với thị trường Việt Nam, tốt nhất, khi đã được đến phần này, ứng viên nên thẳng thắn deal lương ở mức mình mong muốn (Cả Gross & Net salary) để tránh bị hiểu lầm và bị ‘ép lương’. 

Ứng viên cũng cần xem xét các chế độ lương của toàn ngành , so sánh với năng lực của bản thân và tính toán về độ trung thành của mình tới công ty, qua đó có thể đưa ra một mức lương thưởng hợp lý phù hợp với năng lực. 

Nhà tuyển dụng cũng cần lưu ý đến trình độ, tuổi tác, độ thâm niên về lý lịch của hồ sơ, qua đó đảm bảo rằng mức đãi ngộ vừa phải so với mức năng lực thực tế của ứng viên.

2.5. Xem xét chế độ phúc lợi, đãi ngộ

Như tôi đã nhắc ở trên, các nhà tuyển dụng hiếm khi đưa ra mức lương độc lập mà không có phúc lợi (hay còn gọi là gross salary). Do vậy, ứng viên cần đặc biệt tỉnh táo và hỏi yêu cầu thêm thông tin về bảo hiểm y tế cũng như tiền thưởng và hoa hồng.

Khi một ứng viên nhận thức được những lợi ích được cung cấp, họ nên tham khảo điều này khi thảo luận về các yêu cầu lương của họ. Một câu trả lời mẫu, bao gồm một gói lương thưởng trong các cuộc đàm phán yêu cầu về tiền lương, như sau:

‘Sau khi đã cân nhắc đến toàn bộ gói lương thưởng mà công ty đưa ra, tôi nghĩ rằng, cần phải có sự điều chỉnh về mức lương, để phù hợp hơn với năng lực của tôi’.

Lưu ý khi deal lương

3. Một số lưu ý quan trọng

Tốt nhất, hãy làm việc qua email, và nên deal lương thử việc tốt nhất, để đảm bảo quyền lợi cá nhân. Qua đó, nhà tuyển dụng có trách nhiệm gửi yêu cầu chi tiết, đơn mời nhận việc và các thủ tục đi kèm ngay qua email, cũng như xác nhận thông tin khi đi làm trên một email chính thức.  

Nhà tuyển dụng có trách nhiệm gửi hợp đồng và phụ lục lao động ngay khi ứng viên bắt đầu công việc, do vậy, các bạn nhân viên mới đi làm nên nhớ rằng cần nhận lại các thủ tục này trong 1 tuần đầu tiên. Hãy đọc kỹ các điều khoản, để đảm bảo rằng bản thân hiểu rõ văn hoá công ty, các ràng buộc quan trọng giữa người lao động và sử dụng lao động.

Tránh hiểu lầm giữa ‘net salary’ và ‘gross salary’. Ứng viên cần hỏi rõ về mức lương thưởng, phúc lợi phù hợp, để đảm bảo rằng bản thân không bị ‘thiệt’. Hiện nay, rất nhiều nhà tuyển dụng coi rằng mức lương mong muốn của ứng viên sẽ là ‘gross salary’, mức deal lương chưa khấu trừ. Do vậy, tốt nhất hãy làm rõ điều này ngay từ khi phỏng vấn đề tránh sự hiểu lầm.

Ứng viên đặc biệt cần tìm hiểu rõ về bản mô tả công việc, chốt các đầu mục cần thực hiện, để đảm bảo rằng không bị hiểu sai về công việc yêu cầu từ phía doanh nghiệp, qua đó rất khó để có thể đạt mục tiêu thử việc thành công.

Nhà tuyển dụng cũng cần lưu ý cần làm rõ về hai loại lương net và gross khi deal lương với nhân viên. Tốt nhất, hãy có một mức lương mặt sàn, để tránh cảm giác khó chịu, ngột ngạt của nhân viên khi biết rằng mình được trả thấp hơn so với các bạn khác trong phòng.

Ngoài ra, để tránh nhầm lẫn về mức lương mong muốn khi trao đổi với ứng viên trong buổi phỏng vấn, nhân sự nên sử dụng phần mềm AMIS Tuyển dụng để có thể lưu lại tất cả các thông tin trao đổi quan trọng với ứng viên. 

Quan trọng hơn hết, AMIS Tuyển dụng còn có sự kết nối liên thông trực tiếp với các ứng dụng khác thuộc cùng phân hệ AMIS HRM. Do vậy, đừng ngại ngần gì mà hãy liên hệ với chuyên viên tư vấn tại MISA AMIS ngay nhé!

Để lại thông tin, dùng thử miễn phí trong vòng 15 ngày

CTA dùng thử

4. Tổng kết

Deal lương thực sự là một nghệ thuật, đặc biệt ở thị trường Việt Nam. Với bối cảnh thị trường nhân sự biến động chóng mặt như hiện nay, rất cần người lao động tỉnh táo khi deal lương, quyết định mức phúc lợi & đãi ngộ của mình khi đối mặt với nhà tuyển dụng.

Chia sẻ bài viết hữu ích này