Kiến thức Ảnh hưởng của Covid-19 đến phê duyệt và lập báo cáo tài...

Ảnh hưởng của Covid-19 đến phê duyệt và lập báo cáo tài chính

123

Tình hình dịch Covid-19 tại Việt Nam vẫn đang diễn biến phức tạp, gây khó khăn và thách thức cho các doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực. Điều này dẫn đến một vài vấn đề cần lưu ý trong việc lập báo cáo tài chính, trình bày và phê duyệt nó.

Những thông tin này được tham khảo từ RSM và PWC Việt Nam.

1. Bùng phát dịch do Covid-19 gây ra được coi là sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm cần điều chỉnh (adjusting event) hay không cần điều chỉnh (non-adjusting)?

IAS 10 định nghĩa sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm cần điều chỉnh (adjusting event) là một sự kiện cung cấp bằng chứng về các sự việc (conditions) đã tồn tại vào ngày lập báo cáo. Sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm không cần điều chỉnh (non-adjusting event) là những sự kiện liên quan đến các sự việc chỉ phát sinh sau ngày lập báo cáo.

Ban lãnh đạo doanh nghiệp nên đảm bảo việc đo lường tài sản và nợ phải trả chỉ phản ánh đúng thực trạng hiện hữu vào ngày lập báo cáo. Những diễn biến sau đó không nên phản ánh trong kết quả đo lường đối với tài sản và nợ phải trả, ví dụ như:

  • Tổn thất tín dụng dự kiến theo IFRS 9, “Công cụ tài chính”
  • Suy giảm tài sản hữu hình và vô hình theo IAS 36, “Suy giảm tài sản phi tài chính”
  • Giá trị thuần có thể thực hiện được của hàng tồn kho theo IAS 2, “Hàng tồn kho”
  • Tài sản thuế thu nhập hoãn lại theo IAS 12, “Thuế thu nhập”; hoặc
  • Bất kỳ tài sản hoặc nợ phải trả đang được đo lường theo giá trị hợp lý.

Sự lây lan của virus corona (Covid-19) là sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm không cần điều chỉnh (non-adjusting event). Tuy nhiên, các sự kiện phát sinh sau ngày lập báo cáo đôi khi cung cấp thêm thông tin trong trường hợp có nhiều điểm không chắc chắn tại thời điểm ngày lập báo cáo. Một số trường hợp sẽ cần được cân nhắc đánh giá – ví dụ, trường hợp khách hàng tuyên bố phá sản sau ngày lập báo cáo có thể phản ánh những vấn đề lớn hơn là sự lây lan dịch bệnh do virus corona (Covid-19) gây ra.

2. Uớc tính kế toán

Hoàn cảnh thị trường thay đổi do ảnh hưởng của dịch COVID-19, một số ước tính kế toán trước đây có thể không còn phù hợp (ví dụ như dự phòng các khoản phải thu khó đòi, ước tính thời gian sử dụng hữu ích của tài sản cố định làm cơ sở tính khấu hao và dự phòng phải trả về nghĩa vụ bảo hành

3. Hàng tồn kho

Hiện nhiều doanh nghiệp đang bị gián đoạn chuỗi cung ứng; các doanh nghiệp có hàng tồn kho theo mùa vụ và các sản phẩm dễ hỏng có thể gặp rủi ro do hư hỏng, lỗi thời và suy giảm giá trị. Ngoài ra, các doanh nghiệp bất động sản có thể bị ảnh hưởng bởi giá bất động sản giảm do kinh tế suy giảm.

Chính vì thế, doanh nghiệp cần đánh giá sự suy giảm giá trị của hàng tồn kho tại ngày lập BCTC theo các quy định tại Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 2 – Hàng tồn kho.

Việc đánh giá sự suy giảm giá trị của hàng tồn kho trong điều kiện thị trường có nhiều biến động với các sự kiện không chắc chắn liên quan đến dịch COVID-19 là một thách thức cần phải xem xét.

4. Giả định hoạt động liên tục

Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 1 – Chuẩn mực chung có quy định BCTC phải được lập trên cơ sở giả định là doanh nghiệp đang hoạt động liên tục và sẽ tiếp tục hoạt động kinh doanh bình thường trong tương lai gần. Nghĩa là doanh nghiệp không có ý định cũng như không buộc phải ngừng hoạt động hoặc phải thu hẹp đáng kể quy mô hoạt động của mình.

Với tình hình dịch bệnh COVID-19 như hiện nay, nhiều doanh nghiệp đứng trước nguy cơ giải thể hoặc phải dừng hoạt động một số lĩnh vực dẫn đến báo cáo tài chính phải được lập trên một cơ sở thay thế (ví dụ cơ sở giá thanh lý hoặc giá thực tế có thể thực hiện).

5. Công bố trên báo cáo tài chính

Công bố trên báo cáo tài chính các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm không cần điều chỉnh (non-adjusting event) sẽ không ảnh hưởng tới báo cáo tài chính, nhưng sẽ có yêu cầu công bố nếu trọng yếu. Việc công bố này cần đảm bảo minh bạch và cụ thể đối với từng doanh nghiệp, và cần nêu rõ bản chất của sự việc cũng như ước tính tác động về mặt tài chính.

Các doanh nghiệp nên cân nhắc công bố tác động của những diễn biến sau ngày báo cáo về giá trị ghi sổ của các khoản mục tài sản và nợ phải trả (ví dụ: nhu cầu giảm giá trị tài sản hoặc đánh giá lại giá trị hợp lý), hoặc tác động của những diễn biến này đến doanh thu hoặc điều khoản đi vay.

Các doanh nghiệp cần tiếp tục theo dõi các diễn biến của dịch COVID19 và xác định ảnh hưởng tới tình hình tài chính và khả năng hoạt động hiệu quả của doanh nghiệp, từ đó đưa ra các biện pháp cũng như các quyết định để quản lý rủi ro. Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực hội nhập kinh tế quốc tế, báo cáo tài chính không chỉ là công cụ quan trọng cung cấp các thông tin tài chính hữu ích về doanh nghiệp mà còn là công cụ hữu hiệu để tạo niềm tin cho những người đọc và sử dụng BCTC của doanh nghiệp.

Xem thêm:
>> Top 5 công việc Nhân sự cần chú ý trong mùa COVID
>> Hướng dẫn doanh nghiệp giải quyết quyền lợi cho người lao động phải đi cách ly vì virut Covid-19
>> Bản tin CFO tháng 2: Nhiều chính sách mới về lao động, tiền lương và hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế 2019 đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu