Kiến thức Chuyển đổi số #1 Toàn cảnh chuyển đổi số cho doanh nghiệp bán lẻ

#1 Toàn cảnh chuyển đổi số cho doanh nghiệp bán lẻ

210
toàn cảnh chuyển đổi số cho doanh nghiệp bán lẻ

Thị trường bán lẻ là lĩnh vực nhen nhóm chuyển đổi số đầu tiên trong các ngành kinh doanh. Sự cạnh tranh ngành càng khốc liệt đòi hỏi các doanh nghiệp bán lẻ phải nhanh chóng thay đổi, thích ứng và tận dụng công nghệ để đi nhanh, kéo gần khoảng cách với khách hàng. Chuyển đổi số là bước đi sống còn để doanh nghiệp bán lẻ tồn tại. Vậy các công ty nên bắt đầu từ đâu? Bài viết sau đây chúng tôi xin gửi bạn toàn cảnh chuyển đổi số cho doanh nghiệp bán lẻ thời kỳ công nghệ 4.0.

1, Chuyển đổi số trong bán lẻ là tất yếu

Giữa những ảnh hưởng từ dịch Covid-19, thị trường bán lẻ Việt Nam nhanh chóng chuyển đổi mô hình kinh doanh tại điểm bán sang bán hàng trực tuyến. Đặc biệt ứng dụng mạnh mẽ mô hình bán hàng đa kênh để tiếp cận nhiều khách hàng, dịch vụ giao hàng tận nơi và số hóa các hình thức thanh toán qua ví điện tử, airpay, thẻ tín dụng…

doanh nghiệp bán lẻ coi việc chuyển đổi số là tất yếu

Thị trường bán lẻ phụ thuộc hầu hết vào sức mua của người tiêu dùng đại chúng, thói quen mua sắm của người dùng thay đổi, doanh nghiệp bán lẻ tất yếu phải thích nghi để tiếp cận được với khách hàng, cạnh tranh với thị trường.

Trong đó, người tiêu dùng có xu hướng:

  • Giảm chi tiêu tiền mặt, tăng cường thanh toán điện tử buộc nhà bán lẻ phải đa dạng hình thức thanh toán trực tuyến
  • Khách hàng tìm kiếm thông tin trên internet thay vì đến cửa hàng hỏi trực tiếp nhân viên tư vấn bán hàng như trước đây. Buộc doanh nghiệp muốn tiếp cận khách hàng phải thông qua các kênh tìm kiếm thông tin mà khách hàng sử dụng như mạng xã hội, google, bing!,…
  • Số lượng người dùng sử dụng mạng xã hội và truy cập các sàn thương mại điện tử tăng nhanh, chợ hay cửa hàng truyền thống bị giảm sức mua khiến việc chuyển đổi số từ kênh bán hàng là tất yếu. Khách hàng ở đâu, doanh nghiệp ở đó.

Những minh chứng cho thấy thị trường bán lẻ đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ từ môi trường bán hàng truyền thống sang môi trường số hóa có thể kể đến như;

Inditex, công ty sở hữu thương hiệu thời trang Zara, vừa tuyên bố sẽ đóng cửa 1.200 cửa hàng. Tập đoàn tuyên bố họ đóng cửa các cửa hàng nhằm dồn doanh số và lợi nhuận về các cửa hàng trực tuyến hoặc các shop lớn hơn. Theo hãng StraitTimes đưa tin.

 

Doanh số trực tuyến của Nike tăng 36% giữa bão Covid-19. Theo đó, thay vì đến cửa hàng, số lượng người dùng mua giày trực tuyến để hạn chế tiếp xúc tăng đột biến. Chia sẻ với The BOF, ông John Donahoe giám đốc điều hành của Nike cho biết lý do tăng doanh số của Nike trong thời điểm khó khăn này là nhờ tận dụng hệ sinh thái ứng dụng.

Trong thời điểm mọi người cách ly trong nhà, chúng tôi đã nhanh chóng chuyển sang tận dụng hệ sinh thái ứng dụng điện tử của chúng tôi và mạng Nike Expert Trainer“.

 

Hàng loạt siêu thị lớn tại Việt Nam phát triển ứng dụng mua sắm trực tuyến và tích điểm khách hàng như VinID, Big C…, hay các cửa hàng bán lẻ triển khai dịch vụ đặt hàng trực tuyến (qua website, mạng xã hội…), giao hàng tận nhà…

 

Cùng với sự chuyển dịch trong hình thức bán hàng và cung cấp dịch vụ cho khách hàng, hệ thống vận hành và quản lý doanh nghiệp bán lẻ cũng cần số hóa để đồng bộ về mặt hệ thống và đáp ứng khả năng quản lý hiện đại, tránh những thất thoát thường gặp so với hình thức quản lý truyền thống.

Khách hàng hiện đại hơn, doanh nghiệp càng phải thông minh hơn, chuyển đổi số chính là con đường tất yếu nếu một doanh nghiệp muốn tiếp cận, bán hàng và tăng trưởng.

Đọc thêm:
>> Lộ trình chuyển đổi số cho doanh nghiệp giáo dục đào tạo tại Việt Nam
>> Chuyển đổi số là gì? Vì sao doanh nghiệp cần chuyển đổi số?
>> Chuyển đổi số trong sản xuất: ứng dụng vào quản trị và vận hành

2, Chuyển đổi số trong ngành bán lẻ thực chất là như thế nào? Bao gồm những hoạt động gì?

Chuyển đổi số trong bán lẻ thực chất là việc chuyển đổi cách thức vận hành, bán hàng và quản lý doanh nghiệp bán lẻ từ hình thức truyền thống sang môi trường số hóa.

Bán lẻ truyền thống là việc nhà cung cấp bán hàng tới tay người tiêu dùng thông qua kênh phân phối chính như đại lý, trung tâm thương mại, nhà bán buôn, bán lẻ,… Các kênh phân phối bán lẻ chủ yếu bán hàng tại điểm bán, khách hàng mua trực tiếp tại điểm bán, do vậy người bán hàng chỉ có thể tiếp cận khách hàng trong một vùng địa lý nhất định.

Bán lẻ hiện đại, nói cách khác là ứng dụng công nghệ trong bán hàng và kênh bán hàng giúp doanh nghiệp có thể tiếp cận nhiều khách hàng hơn, thông qua nhiều kênh bán hàng trên môi trường internet như Mạng xã hội, Website, sàn thương mại điện tử… Ứng dụng thanh toán trực tuyến, dịch vụ giao hàng tận nơi. Khách hàng có thể ngồi tại nhà, xem thông tin về sản phẩm và đặt mua mà không cần trực tiếp tới điểm bán.

Chuyển đổi số ngành bán lẻ

Các doanh nghiệp bán lẻ trong công cuộc chuyển đổi số thực chất không chỉ chuyển dịch kênh bán hàng từ truyền thống sang hiện đại, mà còn chuyển đổi cả hệ thống vận hành và quản lý doanh nghiệp. Sau đây là tất cả các hoạt động khi một doanh nghiệp bán lẻ chuyển đổi số một cách toàn diện:

  • Chuyển đổi kênh bán hàng truyền thống sang kênh bán hàng hiện đại
  • Cung cấp hoặc cộng tác với các dịch vụ số trong quy trình vận hành:
    • Thanh toán trực tuyến hoặc thanh toán tại nhà
    • Giao hàng tận nơi
    • Tích điểm điện tử
  • Quản trị khách hàng và chăm sóc khách hàng tự động: quản lý thông tin khách hàng trên môi trường dữ liệu điện toán đám mây (Cloud), tự động chăm sóc khách hàng theo giai đoạn mua hàng tương ứng với những thông tin thu thập được
  • Vận hành hệ thống và quản trị doanh nghiệp:
    • Quản lý hàng hóa và xử lý đơn hàng tại kho, điểm bán và các kênh online bằng công cụ số thay vì cách làm truyền thống bằng sổ sách, excel
    • Ứng dụng công nghệ trong tuyển dụng và quản lý nhân sự để tăng chất lượng đầu vào, giảm tỷ lệ biến động nhân sự
    • Quản trị công việc: Ứng dụng số hóa để quản lý công việc và tiến độ của nhân viên để tăng năng suất lao động
    • Quản lý tài chính và kế toán: áp dụng xu hướng quản lý tài chính kế toán trên nền tảng Cloud để liên thông dữ liệu với hệ thống bán lẻ tại các điểm bán lẻ và kênh bán hàng online. Giảm sai sót trong việc nhập liệu và nâng cao hiệu suất làm việc của các bộ phận kinh doanh, kế toán, …
    • Marketing và Bán hàng tự động hóa: ứng dụng Big Data để tiếp cận khách hàng và phân tích dữ liệu theo chân dung khách hàng, bán hàng và marketing tự động theo workflow được thiết lập theo hành trình mua hàng

3, Những khó khăn trong quá trình chuyển đổi số doanh nghiệp bán lẻ thường gặp

Hạn chế về mặt nhân lực chất lượng cao

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã nhận biết được vai trò và tầm quan trọng của chuyển đổi số ứng dụng vào việc vận hành và kinh doanh của doanh nghiệp. Tuy nhận biết được, nhưng việc triển khai lại gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn lực, đặc biệt là nhân sự có hiểu biết về công nghệ, số hóa.

Đa số các doanh nghiệp đang có thực trạng:

  • Nhân viên thiếu am hiểu về công nghệ, ứng dụng chậm hoặc chưa biết cách ứng dụng thiết bị/công cụ số để làm việc. Quen với cách làm việc thủ công hoặc truyền thống
  • Thiếu người lãnh đạo có chuyên môn sâu, chẳng hạn như các vị trí then chốt quyết định chuyển đổi số thành công như giám đốc Digital (CDO), Giám đốc Phân tích (Chief Analytics Officer)…

Không nắm được lộ trình chuyển đổi số

Không biết quy trình chuyển đổi số như thế nào để đạt hiệu quả, đây chính là vấn đề khiến nhiều chủ doanh nghiệp lưu tâm.

Nghiên cứu của McKinsey chỉ ra các công ty số hoá tốt chiếm đến 80% doanh thu trên các kênh số của ngành hàng. Tuy nhiên, rất khó để bắt kịp được nhóm tinh hoa này. Có 45% các dự án chuyển đổi số tạo ra lợi nhuận ít hơn kỳ vọng. Trung bình, chỉ có 1 trong 10 doanh nghiệp tạo ra mức lợi nhuận vượt kỳ vọng.

Trong một khảo sát hơn 1700 lãnh đạo cấp cao, có 45% các dự án chuyển đổi số tạo ra lợi nhuận ít hơn kỳ vọng. Trung bình, chỉ có 1 trong 10 doanh nghiệp tạo ra mức lợi nhuận vượt kỳ vọng.

 

Một trong những nguyên nhân chính khiến việc chuyển đổi số không thành công như kỳ vọng là do lộ trình chuyển đổi số chưa phù hợp: Thiếu sự ưu tiên trong chuyển đổi số, không có sự đo lường để cải tiến hoạt động trong lộ trình chuyển đổi và lựa chọn sai giải pháp.

Dưới đây, chúng tôi xin đứa ra những lưu ý để doanh nghiệp có thể xây dựng lộ trình chuyển đổi số phù hợp nhất với mô hình kinh doanh, thực trạng và mục tiêu mà doanh nghiệp đề ra.

4, Lộ trình chuyển đổi số cho doanh nghiệp bán lẻ

Không thể áp dụng mô hình của doanh nghiệp này cho doanh nghiệp khác khi chưa nghiên cứu thực trạng ứng dụng công nghệ của công ty đó.

Để xây dựng lộ trình chuyển đổi số cho doanh nghiệp bán lẻ, chúng ta cần chú trọng đến những yếu tố như sau:

Nghiên cứu mô hình kinh doanh và thực trạng ứng dụng công nghệ tại doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần xác định được mô hình kinh doanh khi chuyển đổi số và mục tiêu sau chuyển đổi số là gì? Từ đây, nhà lãnh đạo nghiên cứu và điều chỉnh mô hình kinh doanh để thực hiện mục tiêu đã định. Các mục tiêu trả lời cho câu hỏi như:

  • Kinh doanh số chiếm bao nhiêu % tỷ trọng trên tổng doanh thu?
  • Doanh nghiệp mong đợi gì sau cuộc chuyển đổi số:
    • Trải nghiệm khách hàng được cải thiện thế nào? Gia tăng bao nhiêu % tỷ lệ khách hàng trung thành?
    • Tự động hóa các quy trình vận hành, nâng cao năng suất làm việc của nhân viên lên bao nhiêu %?

Các câu hỏi xác định thực trạng của doanh nghiệp:

  • Hiện nay các bộ phận, quy trình nào đã được ứng dụng số, quản lý thông tin và vận hành trên môi trường số hóa? Điểm gì cần cải tiến hay cần hoàn thiện, sửa đổi?
  • Các hoạt động đang thực hiện theo phương pháp thủ công
  • Cơ sở hạ tầng, kỹ thuật cần để chuyển đổi số đã đáp ứng được bao nhiêu tỷ trọng?
  • Trình độ của đội ngũ nhân viên về am hiểu công nghệ, nhận thức về chuyển đổi số, kỹ năng ứng dụng công cụ vào công việc?….

Sau khi trả lời các câu hỏi trên, doanh nghiệp sẽ có căn cứ để biết đâu là những hoạt động cần chuyển đổi số.

Xây dựng những hoạt động cần chuyển đổi số

Trong bán lẻ, chuyển đổi số tập trung vào việc Gia tăng doanh thu, Nâng cao trải nghiệm khách hàng, Tự động hóa các quy trình làm việc và hệ thống vận hành, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, doanh nghiệp chuyển đổi số trong các hoạt động đã được đề cập tại mục 2 kể trên. Dưới đây là hình ảnh tóm tắt về các hoạt động cần chuyển đổi số trong doanh nghiệp bán lẻ:

chuyển đổi số lĩnh vực bán lẻ

Xác định mức độ ưu tiên

Trong những hoạt động cần chuyển đổi số trong doanh nghiệp, nhà lãnh đạo cần xác định “chuyển đổi số vào một số vấn đề được ưu tiên, có thể đo lường được bằng kết quả kinh doanh. Vấn đề ưu tiên thì thực hiện chuyển đổi số trước tiên, lần lượt đến những vấn đề có tầm quan trọng giảm dần”.

“Những doanh nghiệp “xác định được mục tiêu chuyển đổi số cụ thể” thì khả năng thành công cao hơn 1.7 lần so với doanh nghiệp không xác định được mức độ ưu tiên.”

Tùy vào mục tiêu doanh nghiệp muốn tối ưu đề đặt mức ưu tiên lên trước. Thông thường, doanh nghiệp bán lẻ luôn có xu hướng kết nối tất cả hệ thống vận hành và quản trị với nhau để tránh sai sót dữ liệu. Do vậy, việc kết nối kênh bán hàng, hệ thống vận hành, quản trị doanh nghiệp và chăm sóc khách hàng để tối ưu trải nghiệm đều có vai trò quan trọng.

Vừa thu hút, vừa đào tạo nhân sự nâng cao trình độ

Doanh nghiệp bán lẻ có nhiều bộ phận khác nhau lớn về nghiệp vụ và trình độ chuyên môn. Để cuộc chuyển đổi số bán lẻ thành công, doanh nghiệp cần tổ chức đào tạo để nâng cao kiến thức, chuyên môn cho nhân viên và nhà quản lý của từng bộ phận. Thường xuyên trao đổi, chia sẻ kiến thức và chủ động trong việc ứng dụng công nghệ mới trong công việc. Đặc biệt, với các doanh nghiệp lớn, nên có bộ phận hoặc nhân sự có chuyên môn cao về công nghệ, phân tích dữ liệu để đạt hiệu quả tối ưu trong quá trình chuyển đổi.

Chuyển đổi số có thành công hay không, có đem lại hiệu quả như kỳ vọng hay không thì yếu tố quyến định lớn nhất chính là con người.

Thực hiện chuyển đổi số, vừa đo lường, kiểm soát và cải tiến chất lượng

Một số doanh nghiệp đã thực hiện chuyển đổi số một phần nhưng lại chưa đo lường, theo dõi được hiệu quả sau thời gian chuyển đổi. Đây là vấn đề cần giải quyết ngay tức khắc để biết được doanh nghiệp đã đi đúng hướng trong bức tranh chuyển đổi số hay chưa. Do không đo đếm hiệu quả nên việc triển khai số hóa toàn diện cũng bị ngưng trệ.

Đừng quên trên lộ trình chuyển đổi số, doanh nghiệp cần liên tục đo lường, theo dõi hoạt động kinh doanh sau chuyển đổi số có chuyển biến tích cực như kỳ vọng hay không? Từ đó có những điều chỉnh kịp thời để tối đa hiệu quả sử dụng nguồn lực tại doanh nghiệp.

5, Giải pháp chuyển đổi số cho doanh nghiệp bán lẻ

Để một doanh nghiệp bán lẻ chuyển đổi số toàn diện, cần có những giải pháp chuyển đổi số từ kênh bán hàng, quản trị, vận hành và chăm sóc khách hàng sau bán.

Trên đây là toàn cảnh chuyển đổi số cho doanh nghiệp bán lẻ. Để giúp mỗi doanh nghiệp trong lĩnh vực bán lẻ chuyển đổi số thành công, MISA phát triển nền tảng quản trị doanh nghiệp hợp nhất MISA AMIS, giúp doanh nghiệp số hóa mọi thông tin từ cửa hàng bán lẻ/shop online trên các kênh mạng xã hội, sàn thương mại điện tử đến website…, liên thông trực tiếp với hệ thống quản trị doanh nghiệp như tài chính kế toán, nhân sự, quản trị công việc. Quý doanh nghiệp có thể xem thông tin giới thiệu về nền tảng chi tiết tại video dưới đây:

Doanh nghiệp bán lẻ chuyển đổi số thành công với sự trợ giúp của MISA AMIS

Đăng ký trải nghiệm miễn phí nền tảng quản trị doanh nghiệp hợp nhất được ưa chuộng nhất Việt Nam ngay tại đây:

Trải nghiệm miễn phí

Giới thiệu chi tiết các nghiệp vụ:

  • Quản lý tuyển dụng: đưa phần mềm ứng dụng vào công tác tuyển dụng tại doanh nghiệp, giúp tự động hóa quy trình tuyển dụng, kết nối các kênh tuyển dụng để đăng tin, thu thập hồ sơ ứng viên, phỏng vấn, đánh giá hiệu quả và chi phí tuyển dụng…
  • Quản lý nhân sự: Sử dụng phần mềm quản lý nhân sự để tối đa hiệu quả và giảm chi phí, thời gian trong việc tính lương nhân viên, bảo hiểm xã hội, thuế TNCN, quản lý thông tin và hồ sơ năng lực nhân viên, đào tạo, đánh giá định kỳ, khen thưởng….
  • Quản lý tài chính kế toán: Đưa mọi dữ liệu kế toán tài chính lên mây (Cloud), giúp công tác quản lý tài chính mọi lúc mọi nơi, kế toán viên có thể tăng năng suất, sự chính xác trong công tác hạch toán. Kết nối phần mềm hóa đơn điện tử, phần mềm chữ ký số, dịch vụ ngân hàng điện tử, kết nối cổng kê khai thuế qua mạng….
  • Quản lý mạng xã hội doanh nghiệp trong doanh nghiệp: Là mạng xã hội doanh nghiệp giúp tạo dòng chảy thông tin liên tục trong doanh nghiệp, đưa tin nội bộ, xây dựng văn hóa doanh nghiệp đậm chất hơn, đúng tinh thần và giá trị cốt lõi doanh nghiệp hướng đến.
  • Đặt lịch họp trực tuyến: Giúp quản lý, tra cứu và đặt lịch họp nhanh chóng. Dễ dàng thêm thành viên họp và tích hợp thiết bị phòng họp thông minh.
  • Quản lý công việc: là phần mềm giúp doanh nghiệp xây dựng/ thiết kế nói chung quản lý tiến độ dự án, phân bổ nguồn lực, giao việc, quản lý năng suất nhân viên và hiệu quả dự án chi tiết. Nhà quản lý có thể nhiều dự án cùng lúc, phê duyệt công việc và chủ động lên kế hoạch phân bổ nguồn lực trên các thiết bị kết nối mạng
  • Quản lý bán hàng AMIS CRM cung cấp hơn 20 loại báo cáo TỨC THỜI cho chủ doanh nghiệp để đánh giá năng lực nhân viên, theo dõi tình hình thực hiện mục tiêu doanh số, phân tích lý do thắng thua của từng cơ hội bán hàng,…