Tin tức Chuyển đổi số Chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng

Chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng

22
chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng

Chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng tạo ra hai lợi ích cơ bản là giảm thiểu chi phí giao dịch và gia tăng lợi nhuận.

 

1. Thực trạng chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng

Lĩnh vực tài chính – ngân hàng ở Việt Nam được đánh giá là một trong những ngành dẫn đầu trong việc chuyển đổi số, áp dụng thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 vào hoạt động kinh doanh, quản lý.

“Chuyển đổi số là xu hướng tất yếu không thể đảo ngược trong hệ thống tài chính – ngân hàng”. – PGS.TS Nguyễn Kim Anh, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Trong tiến trình áp dụng hạt nhân của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư – chuyển đổi số thì tài chính – ngân hàng được xác định là một trong “các ngành ưu tiên có mức độ sẵn sàng cao” cần tập trung phát triển.

Thực tế, lĩnh vực tài chính – ngân hàng gần như đã hoàn thiện giai đoạn một của chuyển đổi số. Cụ thể, theo khảo sát của ngân hàng Nhà nước năm 2018 thì có 94% ngân hàng bước đầu triển khai hoặc đang nghiên cứu, xây dựng chiến lược chuyển đổi số, trong đó có 59% ngân hàng bắt đầu triển khai chuyển đổi số trên thực tế, chỉ có 6% ngân hàng chưa tính đến việc xây dựng một chiến lược chuyển đổi số tổng thể.

Nguồn: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Đánh giá tổng quan, ngành tài chính – ngân hàng đã đạt được 5 thành tựu của công cuộc chuyển đổi số như sau:

  • Thứ nhất là xây dựng xong khuôn khổ chính sách liên quan ứng dụng thành tựu Cách mạng công nghiệp lần thứ tư nói chung và thanh toán không dùng tiền mặt nói riêng; chính sách an toàn, bảo mật dữ liệu, hệ thống CNTT;
  • Thứ hai là ban hành xong các tiêu chuẩn cơ sở về đặc tả kỹ thuật mã QR và tiêu chuẩn thẻ chip nội địa;
  • Thứ ba là phát triển hạ tầng công nghệ thông tin, hạ tầng thanh toán, thông tin tín dụng; kết nối tích hợp hạ tầng ngân hàng với hạ tầng khác để tạo hệ sinh thái số…;
  • Thứ tư là hỗ trợ sự phát triển của các công ty fintech; hợp tác ngân hàng – fintech
  • Thứ năm là tăng cường công tác truyền thông về ngân hàng số và fintech…

Ở Việt Nam, có hai mô hình phát triển ngân hàng số là số hoá ngân hàng hiện hữu và số hoá kết hợp phát triển ngân hàng số. Cả hai mô hình này vận hàng song song, chuyển đổi năng lực vượt trội của ngân hàng số mới sang hỗ trợ mô hình đa kênh đồng nhất (omni); một số năng lực, hạ tầng vận hành có thể chia sẻ như corebank, hệ thống báo cáo… trong khi phần tương tác khách hàng (front-end) của hai sáng kiến lại rất khác biệt.

 Mô hình số hoá ngân hàng hiện hữu: là số hoá từng mảng nghiệp vụ, hoặc những quy trình, sản phẩm – dịch vụ tương tác trực tiếp với khách hàng (front-end), đem lại giá trị cho ngân hàng; vận hành trên nền tảng đa kênh đồng nhất, đảm bảo trải nghiệm khách hàng đồng nhất trên các kênh. Tập trung hướng khách hàng tới mô hình vận hành “digital first”, giảm thiểu tương tác tại các điểm vật lý; chú trọng gia tăng trải nghiệm người dùng và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Mô hình số hoá kết hợp phát triển ngân hàng số: là việc thiết lập một ngân hàng số mới ngay trong lòng ngân hàng hiện hữu, áp dụng với một phân khúc và định vị giá trị khách hàng cụ thể đồng thời với số hoá ngân hàng hiện hữu.

Ví dụ điển hình cho việc số hoá ngân hàng và bổ trợ sản phẩm/dịch vụ bổ sung là Ngân hàng Ngoại thương Vietcombank khi chính thức ra mắt dịch vụ Ngân hàng số hoàn toàn mới VCB Digibank trên cơ sở hợp nhất các nền tảng giao dịch trực tuyến và thay thế cho các dịch vụ Internet Banking và Mobile Banking trước đây của ngân hàng vào ngày 16/07 vừa qua.

Ngân hàng số VCB Digibank thay thế dịch vụ Internet Banking và Mobile Banking

VCB Digibank mang đến cho khách hàng một trải nghiệm dịch vụ ngân hàng số theo cách thức hoàn toàn mới: đồng nhất tên đăng nhập và mật khẩu, đồng nhất hạn mức giao dịch; tăng cường bảo mật; nhận thông báo giao dịch mọi lúc mọi nơi và đễ dàng thực hiện giao dịch tài chính, thanh toán và mua sắm,…

Đọc thêm series chuyển đổi số: 
>> Chuyển đổi số là gì? Vì sao doanh nghiệp cần chuyển đổi số?
>> Chuyển đổi số trong sản xuất: ứng dụng vào quản trị và vận hành
>> Lộ trình chuyển đổi số cho doanh nghiệp giáo dục đào tạo tại Việt Nam
>> Chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính ngân hàng
>> Toàn cảnh chuyển đổi số cho doanh nghiệp bán lẻ
>> Doanh nghiệp y tế chuyển đổi số để nâng bước chuyển mình
>> Chuyển đổi số trong lĩnh vực kế toán nhanh chóng nhờ 3 giải pháp này
>> Chuyển đổi số trong ngành F&B: Cơ hội tăng trưởng gấp bội trong thời gian ngắn
>> Xu hướng chuyển đổi số trong kinh doanh lĩnh vực nông nghiệp

2. Ngành tài chính – ngân hàng nhận được lợi ích gì khi chuyển đổi số

Khi tham gia chuyển đổi số, không chỉ chính các doanh nghiệp trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng được hưởng lợi mà ngay cả người sử dụng, cộng đồng cũng nhận được nhiều ích lợi hơn.

“Quá trình số hóa và những thay đổi nhanh chóng của công nghệ đã và đang mở ra những tiềm năng lớn để khắc phục những thiếu hụt về nguồn vốn và hỗ trợ thực hiện các mục tiêu xanh hóa nền kinh tế và phát triển bền vững” – Ts. Michael Krakowski, Giám đốc Chương trình – Cố vấn trưởng Chương trình Cải cách Kinh tế Vĩ mô/Tăng trưởng xanh

2.1. Lợi ích đối với doanh nghiệp trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng

Chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng tạo ra hai lợi ích cơ bản là giảm thiểu chi phí giao dịch và gia tăng lợi nhuận. Ví dụ, nhờ triển khai số hóa mà cụ thể là áp dụng hóa đơn điện tử thay cho hóa đơn giấy, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín đã tiết kiệm được 10 tỉ đồng/ năm.

Những thay đổi mạnh mẽ kể từ khi triển khai chuyển đổi số đã giúp hệ thống ngân hàng Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng tới mọi người dân, đặc biệt là người dân ở nông thôn, vùng sâu vùng xa không có điều kiện tiếp cận các dịch vụ ngân hàng truyền thống.

chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng
Fintech – Xu thế mới của ngành tài chính – ngân hàng

Những lợi ích mà ngân hàng số đạt được nhất định phải kể đến đặc điểm về quy mô dân số cũng như thói quen sử dụng internet của người dân. Cụ thể đó là quy mô dân số lớn (96 triệu dân), cơ cấu dân số vàng, 56 triệu người tham gia thị trường lao động, tỷ lệ người dân sử dụng điện thoại thông minh ở mức cao (72%), 62 triệu thuê bao 3G, 4G kết nối Internet, giới trẻ ưa thích công nghệ….

Ý thức rõ tầm quan trọng của việc chuyển đổi số, các ngân hàng Việt Nam đã chủ động nghiên cứu những công nghệ mới ứng dụng trong hoạt động kinh doanh, bước đầu đạt kết quả nhất định.

  • Xây dựng và phát triển hạ tầng công nghệ theo hướng đồng bộ, tập trung thống nhất có khả năng tích hợp, kết nối với các ngành lĩnh vực khác để cung ứng các sản phẩm dịch vụ ngân hàng trên nền tảng số và nâng cao chất lượng phục vụ tăng tính tiện ích trải nghiệm cho khách hàng.
  • Ưu tiên đầu tư, ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ của Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư vào hoạt động ngân hàng, ưu tiên phát triển ngân hàng theo mô hình ngân hàng số, trong đó lấy thanh toán số làm cửa ngõ để kết nối liền mạch với các ngân hàng khác.

2.2. Lợi ích đối với khách hàng sử dụng dịch vụ tài chính – ngân hàng

Theo Khảo sát tiêu dùng toàn cầu năm 2019 của PwC đối với 27 nước/vùng lãnh thổ, Việt Nam là thị trường tăng trưởng nhanh nhất về thanh toán di động trong năm 2019 với tỷ lệ người tiêu dùng thanh toán bằng di động tăng từ 37% (năm 2018) lên 61% (năm 2019).

chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng
Chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng tạo ra một thói quen mới cho người sử dụng dịch vụ.

Người tiêu dùng cắt giảm được thời gian di chuyển mà vẫn được sử dụng dịch vụ nhanh chóng, giải quyết công việc hiệu quả. Nhờ vậy mà tỷ lệ hài lòng tăng lên, tỷ lệ khách hàng quay lại sử dụng dịch vụ của ngân hàng cũng được nâng cao đáng kể.

Có được thành tựu đó, chắc chắn là công lao to lớn của các ngân hàng số. Sự phủ sóng của ngân hàng số đã tạo cơ hội cho khách hàng ở các vùng sâu vùng xa (khoảng 60% dân số cả nước) tiếp cận với sản phẩm tài chính một cách dễ dàng và minh bạch.

Hiện độ phủ sóng của các dịch vụ tài chính, đặc biệt là dịch vụ cho vay tại các vùng nông thôn còn rất thấp. Vì thế, nền tảng công nghệ số hoá sẽ giúp lượng khách hàng tiềm năng này tiếp cận được với hệ thống sinh thái ngân hàng bao gồm các dịch vụ về tài chính, y tế, bảo hiểm và du lịch.

3. Thách thức của ngành tài chính – ngân hàng khi chuyển đổi số

Chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng là cơ hội nhưng cũng mang lại nhiều thách thức cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này.

chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng

3.1. Thách thức về bảo mật thông tin

An ninh hệ thống thông tin doanh nghiệp là thách thức lớn nhất khi doanh nghiệp tài chính – ngân hàng chuyển mình theo chuyển đổi số vì việc áp dụng công nghệ đồng nghĩa với việc tạo lỗ hổng trong hệ thống thông tin.

Báo cáo mới nhất về an toàn bảo mật thông tin tại Việt Nam của Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU), nước ta hiện đứng thứ 50 về xếp hạng an toàn bảo mật thông tin các quốc gia trên thế giới, vào diện trung bình.

Bên cạnh thông tin doanh nghiệp thì bảo mật các thông tin của khách hàng cũng là vấn đề lớn đối với các doanh nghiệp tài chính – ngân hàng. Do cấu trúc và mục đích của Internet là một mạng mở nên các giao dịch tài chính có thể gặp rủi ro bảo mật cao nên tỷ lệ khách hàng bị lừa đảo, đánh cắp mã OTP (mật khẩu sử dụng 1 lần) ngày càng cao. Giải pháp của ngân hàng ngoài việc nâng cao hệ thống bảo mật thông tin của mình còn phải nâng cao nhận thức về an toàn thông tin của khách hàng trên môi trường mạng.

3.2. Nhanh chóng hoàn thiện khung pháp lý số hoá ngân hàng, Fintech

Chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng là xu hướng tất yếu xảy ra. Xu hướng này không những gia tăng hiệu quả, đảm bảo sự an toàn bền vững của các tổ chức tín dụng mà còn mang lại nhiều lợi ích cho người sử dụng dịch vụ. Tuy nhiên, để hạn chế các tác động tiêu cực có thể xảy đến, yêu cầu đặt ra là phải nhanh chóng có các chính sách phù hợp với các mô hình hoạt động mới, các chủ thể mới tham gia vào cung ứng dịch vụ ngân hàng;…

chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng
Cần nhanh chóng hoàn thiện khung pháp lý của ngân hàng

Mặc dù hành lang pháp lý hiện hành đã tương đối đầy đủ cho thanh toán số, tuy nhiên cần hoàn thiện hơn nữa để bịt mọi lỗ hổng pháp lý, ngăn chặn mọi nguy cơ gian lận, phạm tội. Một số hoạt động trong hành lang pháp lý cần thực hiện ngay đó là:

  • Đẩy nhanh hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cho phép chia sẻ, kết nối mở với các ngành dịch vụ như ngân hàng, viễn thông, bảo hiểm…;
  • Xây dựng quy định về bảo vệ dữ liệu người dùng, định danh số; hoàn thiện quy định bảo mật giao dịch, an ninh thông tin.
  • Xây dựng khuôn khổ pháp lý thử nghiệm (Regulatory Sandbox)

3.3. Quản lý thay đổi trong nội bộ ngân hàng, doanh nghiệp tài chính

Triển khai ngân hàng số thường dẫn tới việc thay đổi cơ cấu tổ chức cũng như văn hóa tổ chức. Điều này đòi hỏi ngân hàng phải tập trung xem xét mô hình tổ chức và quy trình kinh doanh hiện hành trong khuôn khổ các hệ thống CNTT hiện có, cũng như thử nghiệm các quy trình mới được thiết kế đặc biệt cho hoạt động ngân hàng số.

ngân hàng số

Quản lý thay đổi là quá trình lập kế hoạch, kiểm soát, điều phối, thực hiện và giám sát các thay đổi có ảnh hưởng đến ngân hàng và có thể phân chia thành ba bước như sau:

  • Xây dựng tầm nhìn: Ở giai đoạn đầu này cần tuyên truyền để các nhân viên trong toàn hàng có được một tầm nhìn tương lai và hướng họ làm quen với sự cần thiết phải thay đổi. Trong giai đoạn này, cần đồng thời chú ý đến các nguyên nhân tiềm ẩn của sự kháng cự và bất đồng chính kiến nhằm đảm bảo loại bỏ hoặc giảm thiểu những vấn đề này.
  • Phân công nhiệm vụ: Ở bước này cần thực hiện phân công nhiệm vụ cho tất cả các nhân viên nhằm bao quát hết mọi khía cạnh có liên quan của quá trình thay đổi.
  • Chỉ định người quản lý: Trong bước này cần tiến hành phân công trách nhiệm cụ thể cho một quản lý cấp cao chuyên trách hoặc một số quản lý cấp cao có liên quan trực tiếp để tạo điều kiện thuận tiện thực hiện quá trình thay đổi.

3.4. Kiểm soát đối tác bên ngoài

Thông thường, các ngân hàng, doanh nghiệp tài chính không thể tự mình thực hiện tất cả các khâu trong quá trình chuyển đổi số mà phải thuê ngoài để thực hiện tất cả hoặc một phần trong số các hoạt động liên quan đến cung cấp dịch vụ ngân hàng số.

chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng

Lý do bởi vì việc phát triển mới các hệ thống ngân hàng số rồi vận hành chúng hoặc tích hợp hệ thống hiện có là một công việc vô cùng phức tạp đòi hỏi kỹ năng chuyên môn cao mà ngay cả các ngân hàng lớn cũng không thể tự mình thực hiện được.

Tuy nhiên, việc thuê ngoài này lại nảy sinh thách thức về bảo mật thông tin, quyền kiểm soát các chức năng quan trọng của hệ thống. Chính vì vậy, các tổ chức ngân hàng, doanh nghiệp tài chính cần cân nhắc, lựa chọn đối tác có uy tín để hợp tác.

3.5. Quản lý nhân sự thực hiện ngân hàng số, chuyển đổi số

Khi thực hiện ngân hàng số, phát triển chuyển đổi số sẽ hình thành nên các vị trí chuyên trách mới bắt buộc các tổ chức ngân hàng, doanh nghiệp tài chính phải tuyển mới hoặc đào tạo bổ sung từ nhân viên hiện có.

  •  Nhân viên kỹ thuật như chuyên gia thiết kế và phát triển web, chuyên gia cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin như lập trình viên hay phân tích viên, chuyên gia quản trị trang web, chuyên gia bảo mật và quản trị mạng.
  • Nhân viên kinh doanh như chuyên gia tiếp thị hoặc bán hàng trên mạng.
  • Nhân viên quản lý như chuyên gia hoạch định chiến lược, chuyên gia quản lý quan hệ khách hàng, quản lý dự án, tạo/quản lý nội dung và tích hợp quy trình hoạt động.

Đây không những là thách thức với tổ chức, doanh nghiệp mà còn là bài toán thay đổi của những nhà quản lý nhân sự trong chính các tổ chức ngân hàng, doanh nghiệp tín dụng khi phải liên tục cập nhật, tự đào tạo kiến thức về công nghệ để tận dụng tối đa lợi thế của nền kinh tế mới.

Trên đây là bức tranh toàn cảnh chuyển đổi số trong ngành tài chính – ngân hàng. Để giúp các doanh nghiệp sớm thống lĩnh đường đua chuyển đổi số, MISA phát triển Nền tảng quản trị doanh nghiệp MISA AMIS với đầy đủ các nghiệp vụ quản trị tài chính – kế toán như: phần mềm kế toán online, dịch vụ kết nối ngân hàng điện tử, hóa đơn điện tử, dịch vụ kê khai thuế điện tử… Quý doanh nghiệp có thể xem thông tin giới thiệu về nền tảng chi tiết tại video dưới đây:

 

Đăng ký trải nghiệm miễn phí Nền tảng quản trị doanh nghiệp hợp nhất được ưa chuộng nhất Việt Nam ngay tại đây:

chuyển đổi số trong lĩnh vực logistics